Bến phụ nằm sau hàng kho, nơi dòng nước vòng qua một doi cát rồi mới nhập lại Lạc Hà. Phà ở đây chở người sang chợ bên kia sông. Nó nhỏ, mui thấp, mạn có những vết tay bám sẫm màu. Duy tới khi chuyến sớm vừa trả khách; người lái đang vớt một chiếc rổ đánh rơi khỏi mặt nước.
“Chị Tố nói cậu muốn xem bến?”
Duy gật đầu. Anh đặt thước xuống chỗ khô, thử nắm tay phải. Cổ tay vẫn ê khi xoay mạnh, nhưng các ngón đã khép lại được. Anh chưa định dùng phép. Công việc đầu tiên chỉ cần mắt và thước.
Hai cọc cũ đứng hai bên lối lên phà. Ván giữa còn lành, mặt đã được thay gần đây. Duy cúi xuống khe, nhìn thấy xà dưới bị nước bắn đen một bên. Không có chỗ nào gãy rõ như chiếc cọc hôm qua.
Anh đo khoảng cách hai cọc, ghi bằng than lên mảnh gỗ mang theo. Người lái chờ một lúc rồi hỏi sửa có lâu không.
“Chưa biết. Bác cho tôi xem lúc có người bước qua.”
Người lái gọi một người khuân đang đợi trên bờ. Khi ông ấy đặt chân lên đầu ván, mặt bến hạ rất nhẹ. Duy đang chạm xà nên cảm thấy một cái lệch nhỏ chạy sang phía kho. Nó không trở về ngay cùng bước chân.
Anh bảo người ấy dừng lại. Ván đứng yên. Duy thử đặt thước ngang, mắt nhìn khe sáng dưới cạnh thước. Độ nghiêng rất ít, chỉ khi nhìn sát mới rõ.
“Thay tấm trên là được à?” người lái hỏi.
“Tấm trên chưa chắc có lỗi.”
Duy chuyển tay sang cọc rồi sang đầu xà. Những chỗ bề mặt khô đều cho cảm giác chắc. Anh có thể nhận ra lực dồn lệch khi người kia bước, nhưng chẳng thể chỉ vào một chỗ mà bảo bên trong đang mục hay nứt. Hôm qua, cọc buộc thuyền cũng đã nằm yên dưới tay anh như thế.
Tố xuống bến với một cuộn dây. Chị không giục ngay, chỉ đứng trên bờ xem Duy đo lại.
“Cậu tính làm gì?”
“Tháo hai tấm ván sát mép. Xem bệ kê dưới xà.”
Người lái đặt chiếc rổ xuống.
“Tháo ra thì khách bước đâu?”
Duy nhìn con đường đất dẫn tới bến chính. Đi vòng xa hơn, còn phà phải đổi chỗ đỗ. Anh đã định nói chỉ tháo một lát, nhưng đinh giữ ván đóng sâu; có mở được cũng chưa chắc đủ gỗ để khép lại ngay.
“Bác phải nghỉ nửa ngày. Nếu kê dưới hỏng thì lâu hơn.”
Tố đặt dây xuống. “Báo người coi bến trước. Phà chuyển sang lối bên kia kho, tôi giúp buộc.”
“Lối ấy bốc hàng.”
“Hết chuyến sớm rồi. Tôi hỏi xem chừa được một khoảng không.”
Chị đi lên. Duy đứng cạnh người lái, nghe ông nhẩm số chuyến mất đi. Câu hỏi đã được trả lời nhưng anh vẫn thấy khó chịu. Từ xa nhìn xuống, bến chỉ có hai tấm ván cần mở, vậy mà kéo theo cả người đợi sang chợ và hàng chưa bốc hết.
Đến lúc được cho nghỉ bến, nắng đã lên khỏi mái kho. Duy mượn xà beng, nhờ một người thợ giữ ván trong khi anh nhổ đinh. Cổ tay đau khiến anh phải đổi bên thường xuyên. Anh làm chậm, tránh bẩy vỡ những tấm còn dùng được.
Khe tối dưới bến mở rộng. Duy nằm sấp nhìn xuống, thấy một bệ kê đã lệch khỏi chân xà. Mẩu gỗ chèn ở mép còn hằn dấu ép, phía kia xà lại tựa lên một cạnh đá nhọn. Khi có người bước, đầu xà trượt xuống rồi mắc lại, vì thế mặt bến không trở về vị trí cũ ngay.
Anh gọi người lái tới nhìn. Ông quỳ một gối, im lặng hồi lâu rồi hỏi:
“Nhét thêm gỗ vào cạnh kia được không?”
Duy lấy một mảnh gỗ ướm thử. Chỗ trống hẹp, nước bên dưới đã xói mất một phần nền kê. Nếu nhét cho kín, anh có thể làm tấm ván trên hết rung ngay lúc này. Còn lần sau nó lún đến đâu, anh không biết.
“Phải kê lại từ dưới,” anh nói. “Tôi cần gỗ đúng cỡ và người giữ xà.”
Tố trở xuống khi anh đang vẽ hình bệ kê lên mặt ván tháo ra. Chị nhìn phần bến đã mở, rồi nhìn chiếc phà đỗ tạm ở xa.
“Hôm nay khép lại được không?”
“Không nên khép. Mình phải chờ gỗ, rồi thử lúc có người đi.”
Chị ngồi xuống xem nét than anh vẽ. Duy đưa thước cho chị, chỉ chỗ đã đo được và chỗ chưa đưa tay tới. Chị hỏi hai câu về chỗ buộc phà, không nói anh làm tốt hay làm dở.
Chị chỉ một vạch trên bản đo.
“Từ đây tới mũi phà, cậu đo khi dây căng hay lúc nó trôi vào?”
Duy nhìn lại. Anh đã đo từ mép bến khi phà đứng yên, chưa ghi nó cách bờ bao nhiêu. Anh gạch vạch ấy đi, xuống bến tạm đo lại cả khoảng dây. Tố đứng giữ đầu thước, chờ anh ghi xong mới buông. Mảnh ván đầy thêm những con số, còn chỗ bệ kê anh vẫn để trống phần chưa thấy.
Đến trưa, một sợi dây được căng chắn lối xuống bến. Duy treo tấm ván nhỏ báo ngừng phà lên đó, lau tay vào quần. Việc đầu tiên anh nhận mới chỉ đi được đến chỗ tháo ra.