Cửa ải hiện ra sau khúc ngoặt hẹp, hai bên vách đá ép bóng xuống mặt nước. Trên bờ, thuyền nằm nối nhau dưới những dãy cọc. Cờ báo luồng treo trước mái nhà kiểm, một lá đã sờn ở mép nhưng dây kéo cờ còn mới.
Duy lên mũi nhìn bãi Tố đã đặt từ trước. Người bãi nhận giấy hẹn qua chuyến sớm, chuẩn bị khối neo theo chỗ chị thuê. Anh mang bản đo, định cùng họ kiểm lại rồi mới chạm dấu. Nơi ấy gần mép nước, nền có lớp đá lộ, thuận hơn những bãi tạm họ vừa qua.
Tố chưa cho đưa thuyền vào. Người giữ bờ đang ra hiệu đi tiếp sang dãy sau.
“Bãi đổi rồi,” ông gọi. “Lên nhà kiểm nhận giấy mới.”
Châu Diệp được dẫn tới một khoảng xa hơn. Duy nhìn khối neo ở bãi cũ lùi sau lưng, vẫn đứng nguyên, nhưng dây cho thuyền họ không còn ở đó. Bãi mới có cầu dài và nền đất thấp. Chỉ cần xuống nhìn, anh cũng thấy không thể đem cách đặt đã tính ở chỗ trước sang dùng y nguyên.
Khoảng đá chắc nằm lùi vào phía kho, ngoài đoạn anh có thể chạm nguồn mà giữ cả hai dấu trong tầm. Gần nước hơn lại là lớp đất vừa bồi, bàn chân đặt xuống đã in sâu. Duy thử chọn một chỗ đứng khác trên cầu, nhìn đường dây sẽ quét qua lối lên của thuyền bên cạnh rồi bỏ. Anh chưa nói bãi không dùng được; muốn dùng phải tìm cách khác và tốn thêm công kiểm. Điều khó chịu là mấy hôm chuẩn bị chỗ cũ chẳng cho anh biết nền trước mặt mình lúc này chịu được gì.
Tố cùng chủ hàng lên nhà kiểm, Duy theo mang bản đo. Hạ Vĩnh đang ngồi trước bảng lịch, xem phiếu những thuyền tới sớm. Ông nhận ra họ, bảo người coi sổ lấy giấy đổi bãi ra.
“Luồng chính đông hơn dự kiến. Đoàn gỗ ở phía trên chưa xuống hết. Các thuyền cùng cỡ chuyển sang đợi ở dãy này.”
Duy nhìn bảng. Thuyền hãng Hạ nằm trong nhóm đã có lịch từ trước. Nhóm của anh bị dời ra sau, còn khối neo đã thuê ở bãi cũ sẽ dùng cho một đoàn khác. Anh hỏi có thể giữ nguyên vị trí nếu họ không đổi lịch vào luồng không.
Hạ lắc đầu, chỉ dòng ghi khả năng điều bãi khi phải phân lại đoàn. Ông nói vị trí buộc không bảo đảm cố định nếu nước và lượng tàu đổi. Duy lấy tờ hẹn cũ ra đọc. Điều đó có thật, nằm dưới phần anh trước kia chỉ để ý giờ và cỡ thuyền.
“Giấy báo gửi lúc nào?” Tố hỏi.
Hạ đưa bản lưu, có ngày giờ sau khi Châu Diệp rời bến Trúc. Duy thấy thời điểm quá vừa để họ đã lên đường mà chưa tới được ải. Anh không biết Hạ có thể báo sớm hơn không; trên giấy trước mặt, anh chưa tìm ra chỗ nào buộc ông phải để nguyên bãi cho họ.
Chủ hàng hỏi phải đợi bao lâu. Người coi sổ đọc lượt chắc chắn còn trống: mười chín ngày nữa, nếu đoàn trước không chậm thêm. Tố lấy tay tính trên mép bảng. Đi tiếp từ Họng lên hồ còn ba ngày bình thường, chưa tính trời xấu và chờ dỡ. Nhận lượt ấy, họ gần như chỉ còn một ngày trước hạn giao.
Duy muốn hỏi tại sao tàu bên Hạ không chuyển, nhưng Tố đã hỏi trước. Hạ đưa giấy đặt lượt của họ, ngày cũ hơn và cỡ khác. Ông không bảo mọi việc đều công bằng, chỉ giữ nguyên cách giải thích trong điều khoản. Tố đọc, ghi lại, không ký rằng đã hài lòng.
Ra ngoài, Duy mở cả hai tờ lên mặt ghế. Anh đọc lại từ đầu, tìm dấu thiếu, ngày sai, một chữ nào có thể vin vào. Lật tới lần thứ ba, Tố bảo anh cất đi kẻo gió thổi.
“Mình hỏi lại được,” chị nói. “Nhưng không thể ngồi chờ tới lúc họ đổi ý.”
Chị sang quán nước sát nhà kiểm, hỏi những người kéo thuê về nhánh cũ phía vách tây. Một người bảo còn thuyền nhỏ đi, người khác nhắc hai mùa nay ít ai nhận dẫn vì bãi thay. Không ai nói chỉ cần bẻ lái vào là qua.
Duy trải bản đo bãi cũ, nhìn những chỗ neo đã tính. Anh có thể mang khối neo sang bãi mới nếu thuê người chuyển, nhưng vấn đề không chỉ nằm ở đó. Bãi mới đợi cùng lượt mới; dựng được neo cũng không lấy lại mười chín ngày.
Tố hỏi nhánh khác có thuộc lượt ải không. Người giữ đường nói đi vòng ngoài tự chịu việc dẫn và hàng, không được dùng phần bảo đảm của luồng chính. Chị nhờ chỉ chỗ có người biết đường nước, chưa nói sẽ đi.
Lúc về thuyền, Duy đứng trên cầu bãi mới đo khoảng cách tới nền chắc. Anh ghi lại rồi cất thước. Không có dấu nào tự chạy từ bãi trước tới đây; những khối đá ấy cũng không thành của anh vì anh đã từng tính dùng chúng.
Chủ hàng ngồi dưới mui, hỏi họ có còn giao kịp không. Tố đáp còn phải xem một lựa chọn khác, ngày mai mới tính được. Duy không chen vào hứa mình sẽ làm neo cho qua.
Anh đem bản bãi cũ đặt dưới tờ mới, giữ cả hai. Trên bờ, cờ luồng đổi hướng theo gió, một đoàn thuyền bắt đầu tháo dây. Châu Diệp ở lại, còn họ lên tìm người biết nhánh phía tây.