Xuồng ra khỏi bóng Châu Diệp khi nắng vừa chạm đầu vách.
Thành ngồi phía sau, chân kê để không phải đạp sức, đưa mái chèo nhẹ theo nhịp Duy chỉ. Đồ đo nằm trong bọc ở giữa. Họ không mang gốm, không mang khối dằn nặng; tờ bản nước được chèn dưới dây để gió khỏi lật. Tố đưa họ tới cửa nhánh rồi quay về trông thuyền, hẹn trưa phải trở lại dù đo xong hay chưa.
Nước phía trong yên hơn Duy tưởng. Mặt vách xám có một đường sẫm chạy ngang, bên trên vương rễ cây và những mẩu cỏ khô. Anh cho xuồng áp gần chỗ nước lặng, lấy thước so độ cao đường ấy với vạch người bán đã ghi.
Thành giữ chèo, nhìn những con ốc bám trên đá.
“Vạch nước cũ à?”
“Có thể. Phải đo thêm, không lấy một chỗ làm cả đường.”
Duy tự nhắc mình qua câu trả lời. Anh không muốn quay về chỉ với nhận xét nhánh trông có vẻ đi được. Anh ghi rõ chỗ nào đo từ xuồng, chỗ nào lên được bờ, rồi chép hình đường sẫm lên giấy trống thay vì sửa ngay bản cũ.
Ở đoạn đầu có phiến đá rời nằm kẹt gần chân vách. Duy bước lên chỗ khô, nhìn quanh nó, dùng cán chèo kiểm khoảng bùn dưới mép. Đây là vật có biên đủ để chọn, không phải cứ chạm bất kỳ mặt vách nào rồi coi cả bờ làm neo. Anh gõ thử, ghi mặt bị nước ăn và chỗ cần kiểm lại độ bền.
Anh chạm dấu lên phiến đá, trở xuống xuồng đặt dấu khác trên thanh gỗ thử mang theo. Duy chỉ chuyển một phần nhỏ của chính thanh gỗ. Nguồn nhẹ vừa đủ cho Thành nhấc thử rồi hạ, không dùng nó làm nhẹ chiếc xuồng hay hai người ngồi trên.
Thành nhìn dây đo, nhích xuồng theo chỉ dẫn. Duy để thanh gỗ nằm chắc, trả tải và tháo liên kết trước khi họ đi ra khỏi tầm. Dấu trên đá còn đó, nhưng từ chỗ xa hơn nó chẳng giúp anh làm gì.
Họ buộc một sợi vải nhỏ vào cành khô phía trên để lúc quay lại nhận đúng phiến đá, ghi hình và khoảng cách lên giấy. Duy phân biệt dấu phép với dấu chỉ đường bằng hai nét khác nhau. Sợi vải có thể còn tới mai, dấu không được nạp sẽ hết sau một canh; anh không muốn tới lúc đưa tàu vào mới nhớ mình đã để gì ở đây.
Thành đưa giấy cho anh, giữ góc bằng đầu cán chèo. Một giọt nước rơi đúng nét vừa vẽ, Duy phải chấm khô rồi ghi lại bên cạnh. Trên mặt đá, rễ khô mắc cao hơn vị trí xuồng hiện giờ khá nhiều. Anh đánh thêm dấu mức cao đó bằng than, chưa gán nó cho giờ nào trong ngày. Đến lúc Tố tới kiểm, chị cần thấy cả điều anh chưa biết chứ không chỉ những đường trông khớp với bản cũ.
Qua khúc ngoặt, nhánh hẹp hẳn. Đường sẫm trên vách lúc cao lúc mất, bên dưới có bãi cuội chỉ lộ một phần. Trên bản cũ, chỗ ấy được vẽ rộng và có ký hiệu cho thuyền dừng. Duy thò chèo xuống, đầu chèo chạm đá sớm hơn số ghi trên giấy.
Anh thử hai điểm bên cạnh, ghi nước nông hơn, chưa biết vì bãi cao lên hay lúc đo khác giờ. Thành nhắc sắp đến trưa. Duy nhìn phía trước, còn một đoạn nữa mới qua được chỗ thắt, rất muốn đi thêm để về nói mình đã xem hết.
Họ tiến tới mép trong của bãi cuội. Ở đây, nếu Châu Diệp quay mũi, Duy phải đứng gần khối nguồn trên thuyền mà vẫn giữ neo trong tám bước. Anh kéo dây đo qua những chỗ có thể lên đứng, hết điểm này tới điểm khác. Phiến chắc gần nhất lại bị đoạn nước sâu ngăn khỏi vị trí cần đổi dây. Xa hơn có đá lộ, nhưng chưa thấy chỗ dừng an toàn để trả tải trước khi chuyển sang đó.
Thành giữ xuồng tránh quay ngang, hỏi có làm thêm dấu phía trước không.
“Đánh được cũng chưa đưa thuyền qua được.”
Duy cuộn dây, ghi đoạn này còn thiếu chỗ chuyển. Anh chỉ lập được nửa tuyến, với một điểm cần kiểm lại nền và một chỗ chưa nối được. Trên giấy, các khoảng trắng lớn hơn những nét mới.
Khi quay ra, họ dừng xem dấu đầu. Duy không nạp thêm chỉ để nó ở lại qua đêm. Anh tháo thanh gỗ thử khỏi dây buộc, xếp gọn dưới ghế, để sợi vải làm dấu nhận chỗ. Thành hỏi mai có phải làm lại từ đầu không; anh đáp làm lại những gì cần dùng, vì nước và chỗ đứng phải kiểm ngay lúc ấy.
Tố chờ ở cửa nhánh, ngồi trên mạn Châu Diệp xem hướng gió. Duy đưa chị tờ đo khi xuồng đã buộc chắc. Anh chỉ phần đã đi, rồi chỉ đoạn mình còn bỏ trắng, không kéo đầu bút nối cho đường trông liền.
Chị hỏi lúc nào đo bãi nông và lúc nào quay lại phiến đá. Anh ghi giờ bên cạnh, nhờ Thành nhớ thêm quãng họ dừng tránh một khúc gỗ trôi.
“Mai tôi vào xem cùng,” Tố nói.
Duy gật. Thành lên thuyền trước, lấy bát nước cho cả hai. Anh ngồi ở cầu, nhìn xuồng vẫn còn nước rỉ dưới sàn, bỗng thấy lời mình nói hôm qua về việc tự đo nghe quá dễ. Nửa tuyến hôm nay có thật, nhưng nửa còn lại không vì anh muốn đi mà tự ngắn hơn.