Ở cọc thứ ba của bãi nghỉ, mặt nước đã phẳng mà chiếc kim đồng vẫn nhích.
Duy nhìn nó vì đang chờ người bãi cho chỗ đặt dây. Kim nằm trên một mặt gỗ nhỏ gắn cạnh cổ cọc, dùng theo dõi độ ép ở phần kê. Thuyền vừa tới thường khiến nó rung theo những cú kéo, nhưng Châu Diệp đã buộc xong, các mái chèo đều nhấc khỏi nước. Vệt sóng sau cùng đi qua, chiếc kim còn trở lại thêm mấy lần rất khẽ.
Anh hỏi người bãi có thể xem không. Người ấy gật, bảo tránh chạm vào mặt đo, chỉ chỗ đệm kê bên dưới còn với được. Duy ngồi xuống, đặt lòng bàn tay lên cạnh đệm, không dựng dấu phép mới.
Hai cú dồn ngắn tới gần nhau, rồi một khoảng ngừng. Sau đó mới có một cú khác, chậm hơn điều anh đã đợi.
Duy rút tay nhìn mặt nước. Một chiếc xuồng ngoài xa đang chèo qua, có thể còn sóng chưa thấy. Anh chờ nó đi, đếm hơi thở bình thường chứ không cố gán những cú rung vào một nhịp mình muốn. Khi trở lại chạm đệm, cảm giác ấy tới lần nữa: hai cái gần, một cái trễ.
Anh gọi Tố.
Chị đang xem giờ đi, tới hỏi có vạch nào xê dịch không. Duy nói chưa thấy, chỉ kim và miếng đệm. Chị nhìn một lúc, hỏi có phải tàu sau đang căng dây. Anh quay sang xem, tàu Hạ buộc ở cọc khác, dây có lúc chùng lúc căng theo người dỡ đồ nhưng không khớp hẳn với kim trước mặt.
Duy lấy dây dọi Bùi cho mượn ra. Anh treo ở chỗ được người bãi chỉ, đợi quả đồng hết đu đưa mới đánh dấu vị trí. Cả hai cùng chờ lúc không có người bước trên cầu, mặt nước gần cọc yên. Kim còn nhích nhỏ trong khi dây dọi đã đứng gần như thẳng.
Điều ấy chưa nói được nguyên nhân. Duy thử đổi chỗ chạm, từ đệm sang mặt cọc, rồi rời tay hoàn toàn để nhìn kim. Mỗi cách cho anh một phần khác nhau; có lúc cảm thấy rõ, có lúc chỉ thấy động ở mép mắt. Anh không nhìn được tới chân nền dưới nước.
“Có thể dòng ở dưới vẫn đẩy,” Tố nói. “Hôm trước mặt trên cũng chẳng báo hết.”
Duy gật, ghi câu ấy nhưng thêm chữ có thể. Nếu chỉ từ việc kim rung mà kết luận dòng ngầm, anh lại quay về kiểu nối những khoảng trắng trên bản nước cũ.
Người bãi mang tới một đoạn đệm vừa thay ở chỗ bên cạnh. Cạnh ngoài mòn, có vệt ép tối, còn phần đã bỏ nằm trong giỏ đồ loại. Ông nói đệm cũ chịu dây nhiều ngày, không có hồ sơ gì đặc biệt cho đoạn ấy. Duy xin một mảnh nhỏ để so với điều mình vừa cảm, được ông cho mới lấy.
Anh không cắt từ phần đang làm việc, cũng không tháo mặt kim. Mảnh đệm khô dần khi đặt trên vải, nhìn như một miếng vật liệu cũ bình thường. Anh thử chạm lúc nó rời cọc, không còn những cú dồn ban nãy; nó không tự mang một nhịp lạ chạy mãi trong tay.
Tố ngồi cạnh xem anh vẽ. Duy đặt hai nét ngắn gần nhau, chừa một quãng rồi thêm nét thứ ba. Bên dưới anh ghi 2–1, cạnh đó ghi giờ, số cọc và lúc mặt nước đã yên. Anh không vẽ đường đi tới một chỗ mình chưa từng thấy.
Anh gói mảnh đệm xong lại mở ra, thêm một mẩu giấy ghi mặt nào đã chạm vào chỗ kê. Khi cầm rời, hai cạnh mòn rất dễ bị quay lẫn; nếu tới lần xem sau chỉ nhớ chung chung miếng này từng rung, anh sẽ chẳng so được gì. Người bãi chỉ giúp vết dây cọ bên ngoài, Duy vẽ theo đúng mặt ấy. Mẫu không lớn hơn lòng bàn tay, nằm trong vải mà không cần một cách giữ đặc biệt nào.
Thành tới hỏi có phải neo của họ lại hỏng không. Duy bảo chưa có bằng chứng hỏng, mức dùng lúc nghỉ vẫn phải theo người coi bãi, còn điều mình ghi là dao động chưa hiểu. Cậu nhìn hình, nhắc hai nét đầu sát hơn. Anh sửa đúng quãng đã cảm, không đổi thành ba vạch đều cho dễ nhìn.
Chủ hàng từ dưới mui gọi hỏi đã đi được chưa. Duy nhìn trời, nhớ họ tới đây để lên hồ giao gốm, không phải nhận tháo cả bãi cọc của người khác. Anh xin người bãi ghi giúp số chỗ, cất mảnh đệm riêng khỏi mảnh men vỡ rồi thu dọi.
“Lần sau còn qua đây thì xem lại,” anh nói với Tố.
“Nhớ ghi lúc nước nào. Không chỉ nhớ cọc ba.”
Anh ghi thêm điều kiện nước mình nhìn được, bỏ trống thứ chưa đo. Dọi được lau khô, dây cuộn thưa như Bùi dặn. Mảnh đệm nằm trong một lớp vải buộc, tờ hai–một kẹp vào sổ đường chứ không vào giấy đền gốm.
Khi Châu Diệp rời cọc, kim rung theo cú dây được tháo, mạnh và dễ thấy hơn hẳn. Duy nhìn nó trở lại rồi khuất sau mạn tàu Hạ. Anh chưa biết những cú nhỏ trước đó từ đâu tới, nhưng lần này trong túi có hình, giờ và vật mẫu, không chỉ một lời kể rằng dưới tay mình đã thấy khác.
Tố gọi đổi buồm. Duy cất bọc giấy sâu dưới mui, tới giúp dây bằng tay trái. Phía trước đường nước vẫn rộng, hai giỏ ở kho chưa có tin nhận chuyến chuyển, còn ngày giao thì tiếp tục tới gần.