Chiều ấy, Duy chạy về nhà lấy bản thuyền.
Anh mở hòm, bỏ qua mấy chiếc áo cũ để nhấc cuộn giấy nằm sát đáy. Mép giấy đã quăn, hai chỗ sờn được mẹ dán từ lâu. Anh trải lên bàn, nhìn nét mực của cha rồi lấy giấy sạch bọc ngoài như mẹ đã dặn.
Lúc anh trở lại, Tố đang ngồi ở kho gốm, xem từng lớp rơm lót giữa những chiếc bình. Chị bảo anh chờ một chút. Duy đứng ngoài hiên, tay giữ cuộn giấy, nhìn chị bỏ riêng một chiếc giỏ có đáy lỏng. Người coi kho muốn buộc thêm dây cho qua, nhưng chị lắc đầu, nhờ đổi giỏ trước khi giao xuống thuyền.
Đợi xong, Tố ra hiên rửa tay.
“Bến lại có chuyện gì?”
“Không. Tôi muốn nhờ chị xem cái này.”
Duy trải giấy lên một chiếc bàn trống. Gió từ sông thổi qua, anh phải lấy thước chèn một đầu. Tố đặt bát nước ở đầu kia, nghiêng người xem những đường vẽ.
“Cậu vẽ à?”
“Cha tôi. Ông chưa làm xong.”
Trên giấy là một chiếc thuyền không lớn, thân thấp, khoảng giữa dành cho hàng. Chỗ dằn và vài khớp nối mới có nét mực; những phần khác còn phác mờ. Duy chỉ những chỗ mình hiểu được, nói nhanh hơn bình thường. Anh từng nghĩ nếu có người biết lái nhìn thấy bản này, họ sẽ nhận ra anh đã muốn đi xa từ trước hôm cọc gãy.
Tố hỏi anh đã thử làm phần nào chưa.
“Chưa có gỗ. Tôi mới đo mấy chỗ. Nếu đi chuyến hồ Vọng, tôi muốn xem thuyền lớn họ đặt dằn thế nào.”
Chị gật đầu, dùng đầu ngón tay giữ mép giấy rồi chỉ một khoảng gần đuôi.
“Hàng chất đến đây thì người lái đứng đâu?”
Duy nhìn đường chị chỉ. Anh định nói ở khoảng sau cùng, nhưng chiếc cần lái trong hình đã quét qua chỗ ấy. Anh chuyển ngón tay sang cạnh mạn, lại thấy chỗ đứng quá hẹp nếu phải xoay người đổi sức.
“Có thể chừa lại…”
Anh ngừng. Chỗ anh sắp chừa cũng là phần hàng đã tính trong đầu. Bản giấy không có dòng nào nói về người đi qua đi lại lúc đầy hàng.
Tố không giục. Chị uống nước, đợi anh xem hết. Duy chợt nhận ra mình không biết khoảng trống cần rộng bao nhiêu, chỉ đang tìm một chỗ trên giấy để trả lời cho được.
“Tôi chưa tính.”
“Vậy thử bằng giỏ đi. Trên nền này đủ rộng.”
Họ mượn những chiếc giỏ rỗng ngoài kho, xếp theo hình khoang Duy vạch bằng than. Anh lấy một cây sào ngắn thay cần lái. Tố đứng ở cuối hình, bảo anh chất thêm hai giỏ như cách anh định tận dụng khoảng trống.
Duy làm xong, lùi ra. Khi chị đưa sào sang bên, khuỷu tay chạm chiếc giỏ sát lưng. Chị đổi chân, một bàn chân đã bước khỏi nét than đánh mạn thuyền.
“Trên thuyền không có chỗ này,” chị nói.
Anh dời giỏ lên trước. Tố thử lại, lần này xoay được nhưng không lách qua để tới dây bên mạn. Duy cầm sào đứng vào chỗ chị vừa đứng, thử một lượt. Không có nước, không có gió, anh vẫn phải nghiêng người tránh giỏ.
Một người khuân đi ngang dừng lại xem, hỏi họ có định đóng thuyền trong kho không. Tố cười, kéo giỏ khỏi lối cho ông đi. Duy cũng cười nhưng tai nóng lên. Anh đưa giỏ về chỗ cũ rồi lấy than vạch thêm một khoảng sau đuôi.
Anh đứng trong nét vạch mới, giữ sào rồi thử với sang chỗ dây buộc như chị vừa làm. Lần này khuỷu tay không va giỏ, nhưng anh phải bước qua chỗ người mở khoang sẽ ngồi. Tố đặt thêm một chiếc giỏ thấp vào đó. Duy nhìn xuống, không còn cách giả vờ trên thuyền chỉ có mỗi người lái. Anh mang giỏ ấy ra, chừa một lối hẹp cho hai người đổi chỗ, rồi tự đi thử. Trên nền kho bằng phẳng mà còn phải nhìn chân, xuống nước chắc sẽ khó hơn nhiều.
“Tôi bỏ bớt hàng ở đây.”
“Đừng sửa vội,” Tố bảo. “Còn thân thuyền, chỗ buộc, người xuống khoang. Hôm nay chỉ xem được chỗ đứng thôi.”
Duy nhìn khoảng nét than. Anh rất muốn xếp lại cho xong ngay trước mắt chị. Nếu thu hết giỏ đi, tờ giấy có thể trở về hòm với đúng những đường cũ; lần sau mở ra, anh lại phải nhớ mình đã vướng ở đâu.
Anh lấy một mảnh giấy nhỏ, đặt lên bản thuyền rồi ghi câu hỏi về chỗ lái. Anh không viết trực tiếp đè lên nét mực của cha.
“Chị thích đứng lái chỗ nào?”
Tố nhìn cây sào đang tựa trên giỏ.
“Chỗ nhìn được nước và với tới dây. Còn tùy chiếc thuyền. Tôi cũng muốn có một chiếc làm theo cách mình dùng, chứ lên thuyền nào lại né vách thuyền ấy.”
Chị nói rồi quay sang thu giỏ. Duy phụ một tay, chợt thấy bản thuyền cũ còn nhiều chỗ trắng hơn lúc mang tới. Cha anh đã để lại công việc đang dở, không phải chiếc thuyền chỉ chờ anh kiếm đủ gỗ là có thể xuống nước.
Khi xếp giỏ xong, anh hỏi Tố mình có cơ hội vào đội không.
“Ngày mai làm xong chuyến phà đã,” chị đáp. “Tôi cần biết lúc có người đi, cậu giữ được đến đâu.”
Duy cuộn giấy lại. Lần này anh bọc cả mảnh ghi chú vào trong, không giấu nó ra mặt sau. Anh cùng Tố xuống bến phụ xem những phần phải kiểm trước buổi thử sáng mai.