Người Tố đưa tới sáng hôm sau mang một túi vải nhỏ, không mang hòm dụng cụ như Duy chờ đợi.
Ông đứng trên bờ nhìn phần ván đã mở, hỏi ai tháo. Tố chỉ Duy rồi giới thiệu:
“Bùi sư phó. Ông ấy đang ở bến mấy hôm, tôi nhờ xuống xem giúp.”
Duy vội kéo tấm ván có hình vẽ ra. Bùi Nghiêm cúi nhìn nhưng không nhận ngay. Bàn tay trái ông thiếu một ngón, những ngón còn lại giữ miệng túi rất gọn. Ông lấy ra cuộn dây và một quả dọi bằng đồng, ngồi xổm cạnh xà.
“Chỗ nào cậu cho là lệch?”
Duy chỉ bệ kê. Anh kể về cú trượt khi có người bước lên, về đầu xà mắc vào cạnh đá. Bùi nghe xong mới treo dọi từ mép trên xuống.
Quả đồng đu đưa một lúc. Duy nhìn nó, sốt ruột muốn chỉ rằng mình đã đo rồi. Khi dây đứng yên, Bùi nhờ anh giữ thước ngang sát mặt xà.
“Cạnh bên này thì sao?”
Duy ghé mắt xuống. Đầu xà không chỉ trượt xuống một phía; nó còn xoắn rất nhẹ. Vạch trên thước không song song với mép gỗ dưới như anh nhớ. Anh đổi chỗ đứng, nhìn lại từ phía kho rồi mới nhận ra mình hôm qua chỉ đo ở mặt ngoài dễ với tay.
“Tôi bỏ sót,” anh nói.
Bùi đánh một vạch nhỏ lên cạnh xà.
“Kê thẳng bên dưới mà đầu kia còn xoắn, lúc người bước lên nó lại trượt. Cậu có thể nghe được chỗ này không?”
Duy đặt tay lên gỗ. Hôm nay bến vắng, chiếc phà đỗ tạm đã đưa khách qua sông. Xà yên đến mức anh chỉ thấy sức ép đều dưới bàn tay. Anh đổi sang tay trái rồi lắc đầu.
“Lúc động tôi mới thấy rõ hơn.”
“Vậy chờ nó động.”
Họ đưa phà về sát bến trong một quãng ngắn để thử dây buộc, vẫn chắn lối không cho khách xuống. Tố đứng ở lái. Bùi đặt quả dọi ở chỗ khô, bảo Duy thử liên kết giữa một khối dằn nhỏ và cọc gần chân xà. Khối dằn có bệ gỗ bên dưới, được buộc thêm dây giữ. Nếu anh buông phép, nó chỉ hạ về chỗ cũ.
Duy chạm cả hai vật rồi trở lại bên khối dằn, đặt tay lên nó. Anh đã nói thật với Tố về cổ tay từ chiều qua; hôm nay chị nhắc ngay chỉ làm một lần ngắn.
Anh dẫn khí. Khối dằn bớt nặng, người thợ giữ đầu dây kéo nó nhích lên khỏi bệ. Cảm giác dưới tay ban đầu khá rõ. Đến lúc phà nghiêng theo một đợt nước, dây buộc kéo xà rung lên, hai chuyển động tới gần như cùng lúc.
Duy vô thức nín thở để nghe. Cánh tay căng cứng. Anh không còn phân được cú rung nào từ khối dằn, cú nào từ chỗ đứng dưới chân.
“Hạ xuống,” Bùi nói.
Duy giữ thêm một thoáng, định tìm lại cảm giác vừa mất.
“Hạ.”
Lần này anh nghe theo. Người thợ thả dây chậm, khối dằn nằm lên bệ rồi Duy mới tháo liên kết. Anh chưa dùng hết ba nhịp, trán đã đổ mồ hôi. Cổ tay không bị giật nhưng ê trở lại.
Bùi đợi anh thở đều mới bảo đứng vào chỗ cũ.
“Không dùng phép nữa. Đứng thôi.”
Ông lấy mũi giày đẩy nhẹ gót chân Duy ra, bảo anh chùng đầu gối. Duy làm theo, ban đầu thấy tư thế lạ và thấp quá. Bùi đi quanh, đặt tay lên vai anh.
“Đừng ghì cả người để giữ bàn tay. Khi bến lắc, cậu tự đẩy mình lệch trước.”
Tố đưa phà nghiêng thêm một lần. Duy đứng trên ván, cố không khóa cứng đầu gối. Sức kéo qua dây khiến chân anh phải đổi chỗ tựa nhưng vai không chúi hẳn như trước. Bùi bảo anh thở ra, rồi hít vào bình thường.
Họ làm lại vài lần chỉ với chuyển động của phà. Không có khối dằn nhấc lên, chẳng có dấu nào sáng. Duy thấy bắp đùi mỏi hơn cả lúc làm phép.
Một lần anh bước hụt, Bùi đưa khuỷu tay cho bám rồi bảo nghỉ. Tố ngồi trên mạn uống nước, mũi sào gác ngang đầu gối. Duy nhìn bàn tay thiếu ngón của ông, bỗng thôi giấu cổ tay ra sau lưng. Anh hỏi nếu vai căng lại thì có nên cố làm hết lượt không. Bùi bảo dừng ở bệ đã chuẩn bị; việc đầu tiên ngày mai là tập hạ xuống cho đúng, không phải giữ lâu hơn. Duy uống hai ngụm nước. Mùi gỗ ướt và nước sông lẫn trong hơi thở, nhịp tim chậm dần. Lúc đứng lên lần nữa, anh đợi chân hết run mới nhận đầu dây.
Đến khi Tố đưa phà trở lại bến tạm, anh hỏi Bùi có thể chỉ thêm cho mình không.
“Cậu muốn học cái gì?”
“Giữ được khi nó động. Tôi tập dẫn khí sáu tháng rồi. Lúc ở nhà thì được, xuống bến lại hỏng.”
Bùi thu dây dọi, dùng ngón tay vuốt chỗ vừa bị cọ.
“Ta có thể xem thế đứng, cách thở cho cậu. Nhưng thước vẫn phải đo, dọi vẫn phải treo. Đừng có nghe được một chút rồi bỏ những thứ ấy.”
Duy cúi nhìn vạch xoắn trên đầu xà. Nếu hôm nay ông không treo dọi, anh đã chọn gỗ mới theo những con số cũ.
“Tôi sẽ đo lại cả hai đầu.”
Bùi đưa cuộn dây cho anh giữ, hỏi có giấy bút không. Duy chạy đi lấy. Khi trở lại, anh thấy ông đã ngồi xuống một tấm ván thấp, chân đặt như lúc sửa thế cho mình. Duy ngồi đối diện, để riêng bản đo hôm qua sang bên.