Sáng ra, chủ hàng mang giỏ số tám tới chỗ sáng nhất dưới mui.
Ông chưa cho ai dỡ rơm trước khi Duy và Tố có mặt. Mảnh men hôm qua vẫn nằm trong chiếc bát đựng riêng, cạnh tờ ghi giờ báo cắt. Duy ngồi xuống, cổ tay phải kê trên đầu gối, nhìn người chủ tháo dây.
Hai chiếc bát bị vỡ. Một chiếc mất mảng lớn ở miệng, chiếc kia nứt xuống chân, mảnh men tối qua ghép vừa vào cạnh đầu tiên. Dưới lớp rơm còn một chiếc bình có đường rạn nhỏ bên hông. Những món khác được đưa ra từng cái, đặt lên chiếu cho khỏi chạm nhau.
Duy nhìn hàng đồ gốm, bụng nặng xuống. Anh đã nghĩ tới việc nói nhận đền cả giỏ cho khỏi đôi co. Một lần quyết định của mình, một lần chịu tiền; nghe đơn giản hơn ngồi phân từng vết trước người đang mất hàng.
“Phần giỏ này tôi…”
Tố đặt tờ kê trước mặt anh.
“Xem hết rồi nói.”
Chị hỏi chủ hàng có thể cùng đối món không. Ông gật, nhưng đẩy chiếc bình rạn ra trước. Duy cúi gần, thấy đường rạn sẫm và rất nhỏ, khác mặt gốm trắng vừa lộ trên hai chiếc bát. Anh không biết phân đến đâu, không muốn chỉ vì khác màu mà bảo nó có trước.
Tố xoay bình dưới nắng. Lớp men phủ liền qua vết sẫm, không có cạnh mới sắc để móng tay mắc vào. Chị đưa cho chủ hàng xem, hỏi đây có phải đường rạn từ lò không.
Ông nhìn kỹ, lấy khăn lau một vòng rồi đáp phải. Men loại ấy đôi khi rạn khi nung, nếu bình không nứt thân vẫn bán được. Ông đặt lại, không ghi chiếc bình vào phần vỡ mới nữa.
Hai bát thì khác. Mặt gãy trắng sạch, mảnh ghép còn vừa, rơm bên cạnh lẫn bụi mới. Chủ hàng ghi hai món bị hỏng trong lúc qua góc xoay, những món còn lại của giỏ tám vẫn nguyên qua lần kiểm này. Duy xin nhìn tờ ghi rồi mới ký, không chạm tay trần vào cạnh vỡ.
“Lúc ấy cậu có thể đợi thêm không?” ông hỏi.
Duy nhìn ra bờ nơi họ buộc qua đêm. Khoảng khe vừa đi đã khuất sau ngoặt, không có cách quay lại xem mình sẽ giữ được thêm bao nhiêu. Anh kể đúng chỗ kê neo đã nhích, nguồn còn cách bệ sau và thời gian phải giữ nếu cố. Anh không thêm một vết gãy chưa xảy ra vào lời kể cho lựa chọn của mình nghe đáng hơn.
Chủ hàng hỏi Tố có nhìn thấy vạch ở neo không. Chị xác nhận có, rồi mở phần việc qua nhánh đã thỏa thuận: họ nhận báo dừng khi quá mức thử, hỏng hàng kiểm theo món và quyết toán theo phần trách nhiệm thật. Không có dòng nào cho Duy tự lấy cả tiền công để đền mọi đồ trong giỏ mà chưa kiểm.
Khoản hai bát được ghi vào sổ chi chuyến để đối lúc giao, chưa trả tiền trong buổi sáng. Công cố định của Duy không bị trừ thêm một khoản không rõ; phần thưởng thêm anh đã bỏ vẫn ghi riêng. Chủ hàng giữ mảnh cần ghép, không buộc Duy phải mua lại chiếc bình men rạn vốn vẫn nguyên.
Duy ngồi im lúc Tố gấp giấy. Câu nhận đền cả giỏ còn vướng trong miệng khiến anh thấy mình vừa tránh được điều gì không dễ chịu. Nhưng nếu anh đã nói ra, công sức kiểm của hai người vẫn phải làm, chỉ thêm một lời hứa sai nằm trên bàn.
Anh lấy rơm sạch lót lại giỏ tám. Hai chiếc bát vỡ được bọc riêng, có dấu để người nhận ở hồ xem cùng tờ ghi; không trộn vào hàng nguyên rồi hy vọng họ bỏ qua. Chiếc bình và những món còn lại đặt về đúng lớp, không chèn cao lên để bù chỗ trống.
Chủ hàng tự cầm chiếc bình đặt vào giữa, tránh để đường men rạn áp sát cạnh giỏ. Ông chỉ Duy chỗ lót thêm rơm ở cổ, đợi anh làm xong mới gật. Sự cẩn thận ấy khiến Duy hiểu món đã không tính vào lỗi mới vẫn cần được đưa nguyên tới người nhận. Nó không thành đồ bỏ chỉ vì đã giúp anh gỡ được một phần khoản đền.
Thành tới giữ miệng giỏ. Cậu nhìn mảnh vỡ rồi hỏi có phải lần sau nhả chậm hơn thì bớt hỏng không. Duy ngừng tay, nghĩ tới chốt hôm qua. Nhả chậm thêm khi neo đang đi chưa chắc cứu được bát, có khi chỉ làm họ mắc giữa hai bệ.
“Mình phải chọn bệ tốt hơn từ trước,” anh nói. “Còn tới lúc ba tiếng rồi, cậu làm như đã làm.”
Cậu giữ dây cho anh buộc. Chủ hàng đứng cạnh nhìn xong, tự gắn lại thẻ tám lên quai. Ông nhờ chừa giỏ ấy gần chỗ dỡ để khi tới hồ khỏi phải lục cả lô tìm.
Tố đồng ý, cùng Duy đổi vị trí với một giỏ nguyên mà vẫn giữ cân ngang. Chỉ một việc nhỏ cũng cần thêm tay, thêm dây và một lần xem cần lái. Họ không làm bằng phép vì mặt sàn khô đủ để khiêng theo lượt.
Đến khi xong, Duy rửa bụi men trên tay trái, để nước chảy xa bát ăn. Trên thuyền vẫn mười giỏ, trong đó một giỏ mang hai món mới hỏng. Con số ít hơn nỗi lo tối qua, nhưng không nhẹ tới mức có thể xóa đi. Anh cất bản đối món vào bọc khô, xuống phụ thu dây cho chặng tiếp.