Lúc Duy ghé quán, mẹ đã mở vung nồi cơm đầu tiên.
Hơi nóng phủ mờ cửa sổ. Anh đứng trong cửa một lát, không biết nên nói gì ngoài câu mình phải xuống bến. Huệ đưa giỏ cơm đã gói, nhắc chiếc bát nhỏ nằm dưới lớp rau rồi quay lại trở cá trên chảo. Duy đợi bà ngẩng lên mới chào. Bà gật, bảo đi cẩn thận.
Ra tới bến, anh còn ngửi thấy mùi cá rán trên nắp giỏ.
Anh đã định đứng đợi mẹ xong tay để nói thêm, nhưng bà còn phải trở cá cho mẻ sau, còn thuyền không đợi người ăn hết một bữa sáng. Chiếc giỏ đung đưa bên hông, quen thuộc như những lần mang cơm xuống bến phụ; chỉ có hôm nay anh sẽ không mang bát về vào buổi tối. Duy dừng ở chân cầu ván, kiểm miếng vải bọc giấy cho khỏi dính mỡ, rồi đổi giỏ sang bên tay không đau. Tiếng Tố gọi trên thuyền khiến anh ngẩng lên. Anh đáp ngay, bước xuống cẩn thận để nắp giỏ đừng bật.
Châu Diệp chờ trong khoảng nước xám sáng. Thành đang buộc gọn dây ở mũi, bàn chân quấn vải đặt tránh mép ván. Bùi đã xuống khoang, còn Tố đứng cùng người chủ lô gốm đối lại tờ kê. Mười hai giỏ được đánh số trên thẻ tre, xếp thấp hai bên theo khoảng trống họ chừa hôm qua.
Duy cất cơm, kiểm chỗ khung kẹp rồi báo đã xong. Tố cho tháo dây. Thân thuyền dịch đi chậm, tiếng gỗ cọ mép bến nhỏ dần. Anh quay nhìn đường lên quán, chỉ còn thấy mái ngói sau kho. Lúc nhìn lại phía trước, Châu Diệp đã ra khỏi đoạn nước quen.
Gió vừa đủ kéo căng buồm. Người lái phụ giúp Tố đổi dây, hai người chèo đẩy thuyền tránh một dải cát nông. Duy chưa có việc với khối dằn, bèn đi kiểm những miếng kê dưới giỏ. Một giỏ nghiêng nhẹ khi thuyền đổi mạn, lớp rơm nhô ra khỏi mép.
Anh giữ giỏ cho Thành chỉnh miếng gỗ. Dù chưa nhấc lên, sức nặng qua tay đã khiến cổ tay phải nhói. Duy đổi bên, không để cậu nhìn thấy ngay.
“Tấm dưới nhẹ đi thì dễ kê hơn không?” Thành hỏi.
Giỏ nằm trên một tấm ván rời để lúc dỡ có chỗ đỡ. Duy nhìn ván, nhớ những lần làm nhẹ gỗ ở bến. Anh nói có thể thử lúc dừng nghỉ, nhưng không làm giữa luồng. Bùi ngồi gần đó nghe được, chỉ bảo phải có bệ và thử phần trống trước.
Tới một bãi nước yên, Tố cho tạm buộc thuyền để kiểm buồm. Duy mượn tấm ván cùng cỡ chưa đặt hàng lên. Anh chọn một khối đá có kê chắc trên bờ làm neo, chạm dấu rồi trở xuống thuyền, đo lại cả hai đầu. Lòng bàn tay đặt lên tấm ván, anh dời một phần sức nặng riêng của nó sang đá.
Ván nhấc dễ hơn. Thành luồn miếng chèn dưới, nhìn anh đầy trông đợi. Họ hạ lại và trả tải xong, mới chuyển sang tấm đang chở giỏ gốm. Lần này Duy chỉ định bớt phần gỗ, không chạm hàng của người ta làm nguồn thử.
Tấm ván bớt nặng thật, nhưng giỏ vẫn đè xuống như cũ. Thành kéo đầu dây nâng thử rồi dừng, hai vai căng lên. Duy bảo hạ ngay. Họ chỉ vừa kê được một khe hẹp, chẳng khác mấy khi chưa làm phép.
Anh đặt tay lên mặt ván thêm một lần để kiểm. Cái nhẹ riêng của miếng gỗ nằm dưới sức ép lớn hơn từ cả giỏ. Không có đường nào qua tấm ván để khiến những chiếc bình ở trên cùng nhẹ đi.
Người chủ hàng đứng xem, ngón tay giữ thẻ số khỏi đung đưa.
“Đừng thử tới lúc bật đáy giỏ.”
“Tôi dừng rồi,” Duy đáp.
Anh trả hết tải, đợi Thành chèn chắc mới rời tay. Người chủ hàng cúi xem đáy giỏ rồi mới tránh sang. Duy thấy nóng tai, nhưng ông không nói thêm gì, chỉ buộc lại thẻ tre bị lỏng.
Bùi đưa anh thước.
“Vậy muốn nó đừng nghiêng thì làm gì?”
Duy ngồi xuống nhìn chân giỏ. Miếng kê quá cao một bên. Anh không cần một lần dẫn khí khác để biết phải sửa chỗ ấy. Anh cùng Thành lấy bớt lớp chèn, đặt giỏ thấp hơn, siết dây giữ ngang thay vì chỉ ghì xuống. Phần nặng vẫn ở đó, nhưng khi thuyền hơi lắc, giỏ không chồm khỏi chỗ tựa nữa.
Họ kiểm tiếp những giỏ còn lại. Có cái chỉ cần nhét lại rơm, có cái phải chuyển miếng kê từ ngoài vào trong. Duy gọi người chèo giúp lúc cần nhấc, không lấy tay đang đau cố làm hết. Bùi trông chỗ đứng, Tố kiểm mặt nước rồi nhắc họ sắp rời bãi.
Đến trưa, Châu Diệp lại đi bằng buồm và chèo. Gốm nằm yên dưới mui, dây mới căng ở những chỗ khác lúc xuất phát. Duy ngồi ăn cơm nguội, nhìn bờ sông lùi dần. Hơi nước mát lên mặt, những gợn sóng nhỏ vỗ liên tiếp dưới mạn.
Thành hỏi chiều có cần đem khối dằn ra làm tiếp không. Anh lắc đầu, chỉ chiếc giỏ vừa kê lại.
“Để xem nó đi một quãng đã.”
Cậu ngồi xuống cạnh, mở phần cơm của mình. Duy giữ giỏ cơm bằng tay trái, đưa mắt theo dây chằng mỗi khi thuyền đổi hướng. Lần này anh không đợi một cảm giác lạ trong bàn tay mới chịu nhìn.