Những bao cát nằm sẵn bên phà khi Duy tới. Người lái đang đuổi mấy người khách muốn sang sớm lên bờ.
“Đợi chuyến thử xong đã. Hôm qua tôi nói rồi.”
Duy đặt giỏ cơm dưới mái, xuống xem từng bệ kê. Xà đã được kiểm từ chiều trước, các vạch dọi không đổi. Thành ngồi ở chốt giữ, bàn chân đau kê lên ghế thấp. Tố đang kiểm dây bên mũi, còn Bùi cân lại những bao cát với người thợ trong kho.
“Hôm nay không thi giữ lâu,” ông nói khi thấy Duy. “Làm xong từng lượt thì hạ. Tay có đau phải nói.”
Duy xoay cổ tay. Chỗ tê đã hết, còn hơi ê lúc bẻ mạnh. Anh nói rõ điều ấy rồi đứng vào vị trí đã tập. Sáu tháng dẫn khí trước đây giúp anh gom được hơi, nhưng mấy hôm ở bến mới khiến anh bỏ được thói nín thở mỗi lúc vật chao.
Lần đầu họ chỉ dùng ít cát. Khối dằn riêng nặng chín mươi cân của phà đã được đánh dấu, khối neo trên bờ cũng vậy. Cát được người thợ chuyển từ trước ra sau để thử sự thay đổi lúc người lên xuống. Duy đặt tay lên khối dằn, giữ phần sức nặng đã định, không đụng vào các bao cát, càng không đụng đến người đang làm trên phà.
Thành giữ chốt trong lúc người thợ chỉnh dây. Khi bệ đã đỡ khối dằn, Duy trả tải, đợi thầy kiểm xong mới làm lượt khác.
Bao thứ hai được đưa xuống. Mạn phà hạ thêm, nước vỗ vào vết sơn cũ. Duy thấy bàn tay mình muốn siết lại. Anh buông lỏng các ngón, đổi sức xuống chân như đã tập, thở ra hết rồi mới nhận lượt tải tiếp.
Bùi nhìn cây đòn thử ở cạnh bệ, đối chiếu những quả cân. Ông không bảo tăng ngay. Họ đặt khối dằn về chỗ, nghỉ để kiểm lại mặt kê và dây giữ. Người lái đứng chờ, hai bàn tay xoa vào nhau vì nắng đã lên mà phà vẫn chưa rời bờ.
“Đừng vội,” Tố bảo ông. “Bao cát rơi thì vớt lại được.”
Đến lượt sáu mươi cân, Duy biết rõ mình đang khác những hôm trước. Phần tải dưới tay nặng hơn, khí lực hao nhanh hơn, nhưng vai không co cứng. Anh nhận ra cú phà nghiêng trước khi nó kéo lệch thế đứng, chỉnh đầu gối chứ không giật bàn tay theo.
Người thợ kéo khối dằn lên một quãng ngắn. Cây đòn và số cân xác nhận phần đã dời. Không ai reo; Bùi còn đếm nhịp, Tố vẫn nhìn mặt nước, Thành chờ nguồn về đúng bệ để giữ chốt.
“Hạ,” Duy nói.
Khối dằn trở xuống. Thành đẩy chốt, người thợ báo đã kê. Duy trả phần sức nặng đã dời trong một nhịp rồi tháo liên kết. Anh phải đứng yên một lúc để thở, nhưng tay không giật.
Họ làm lại sau khi nghỉ. Lần này Bùi đưa anh lùi khỏi mốc sáu bước cũ, từng quãng một. Bảy bước giữ được. Tới tám bước, ông bảo dừng ở đó, kiểm cả khoảng cách đến hai đầu dấu, không cho anh nới thêm vì đang thuận tay.
Sau lượt thứ hai ổn định, Bùi mới gật.
“Mạch giữ được rồi. Khai Mạch, nhưng hôm nay chỉ nhận sáu mươi cân trong tầm đã thử. Đừng lấy lúc đứng yên mà tính cho cả chuyến.”
Duy nhìn bàn tay mình. Anh đã chờ lời ấy lâu đến mức tưởng khi nghe sẽ muốn thử ngay một vật nặng hơn. Lúc này, đùi anh mỏi, bụng đói và ở phía sau vẫn còn những người đang chờ phà. Anh uống nước, ngồi nghỉ để Tố đổi bao cát lên bờ.
Bùi hỏi anh có muốn làm thêm một lượt cát trước không. Duy nhìn đầu gối đang run nhẹ rồi xin nghỉ lâu hơn. Ông gật, tự đi xem lại những miếng kê. Thành chìa cho anh miếng bánh mang từ nhà, anh bẻ một nửa. Cả hai ăn trên bến, ngó người lái sốt ruột đi tới đi lui. Duy không đứng dậy sớm chỉ vì ông cứ nhìn sang; anh đợi hơi thở đều hẳn rồi mới trả bát nước.
Người xuống đầu tiên là người lái. Kế đó người thợ bước lên, rồi Tố, từng người thay chỗ một bao cát sau khi Bùi kiểm lại. Duy làm đúng lượt đã thử, còn Thành giữ chốt. Một lần mạn phà trượt nhẹ theo sóng, anh nghe thấy Thành hỏi đã vào bệ chưa chứ không vội đẩy chốt.
“Chưa. Đợi chút.”
Người thợ chỉnh dây. Duy đợi thấy khối dằn nằm chắc mới báo. Không có ai phải nhảy tránh, không có tiếng gỗ gãy. Khi mọi thứ đã về chỗ chịu lực bình thường, anh tháo liên kết, để phà tự mang người như nó vẫn phải làm.
Tố lên bến, người lái cầm chèo đẩy phà ra. Chuyến qua sông đầu tiên chỉ có ông và người thợ ngồi thử. Duy đứng nhìn theo tới khi họ cập bên kia, rồi lại nhìn chỗ bệ kê dưới chân. Không có phép nào kéo dài qua sông; sau lúc rời bến, phà đi bằng mái chèo và đôi tay người lái.
Chủ bến tới kiểm sổ, trả Duy hai mươi tiền công đợt sửa này. Anh đếm, cất riêng trong túi áo ngoài. Tờ ghi một lượng đền cọc vẫn ở lớp áo trong, chưa được gạch xóa.
Tố ngồi xuống cạnh giỏ cơm, hỏi anh trưa nay có nghỉ không. Duy gật đầu rồi hỏi lại, lần này không giấu vẻ mong đợi:
“Còn chỗ thợ trên chuyến gốm?”
“Chưa chốt. Nhưng mai cậu tới xem tiếp.”
Anh nhận lời. Chiếc phà trở về, mũi chạm đúng khoảng nước họ đã chừa. Duy lùi sang bên để người lái buộc dây, hai mươi đồng tiền khẽ chạm nhau trong túi.