Bùi Hạc đến vào sáng ngày thứ ba, đứng ngoài cửa nhìn chiếc vòng một lúc rồi mới bước vào.
Kha biết mặt ông qua những chuyến hàng lẻ ở bến. Hạc thường đem đồ đến hỏi giá sửa trước khi nhận mua, có lần hỏi hết ba xưởng rồi quay về chọn món rẻ nhất. Hôm nay tay ông không xách gì, chỉ có một cuộn dây buộc hàng giắt bên hông.
“Vòng ấy có phải khách nhờ vá không?”
Kha gật đầu.
“Ông biết nó?”
“Biết đường nó từng đi. Cho ta nhìn mặt dưới.”
Kha lót vải, nhấc vòng nghiêng về phía Hạc. Ông không sờ vào mối vá mà cúi xem vết tróc ở chân tay đồng. Một góc nhỏ sát đó có hai đường khía, bị bụi keo che gần hết. Kha lấy chổi mềm quét sạch, để ông nhìn dưới ánh cửa.
“Hàng thu hồi,” Hạc nói. “Lô này từng được gom chung ở bến thu mua phía tây.”
“Thu vì hỏng?”
“Có món hỏng, có món tháo khi thay máy. Chỉ nhìn dấu này thì chưa nói được.”
Kha kéo ghế cho ông. Hạc vẫn đứng, thử nhấc vòng một đoạn rồi đặt xuống. Ông hỏi khách có định bán không. Nghe Kha đáp có, ông đưa ra một giá, thấp hơn nhiều so với lời khách nói hôm trước nhưng đủ khiến Kha nghĩ tới tiền thuê.
“Ta chỉ sửa, không có quyền bán.”
“Vậy nói giúp một câu. Ta mua cả lỗi, khỏi làm đẹp.”
Không phải phủ men, không phải ký tờ bảo chứng. Chỉ cần gọi khách đến, để hai người tự nói giá rồi nhận phần công của mình. Kha nhìn đường vá, thấy đề nghị ấy dễ chịu đến đáng ngại. Một món hàng được đem đi vẫn có thể nóng trong tay người khác, còn cậu sẽ chẳng biết người ấy dùng nó vào đâu.
“Ông mua để làm gì?”
“Tháo lấy phần còn dùng được, hoặc bán cho người nhận sửa. Còn tùy giá.”
“Có ai ở chỗ thu mua nhớ nó bị tháo từ đâu không?”
Hạc cười, kéo chiếc ghế ra ngồi.
“Ta tưởng ngươi đang thiếu tiền công.”
“Đúng. Nhưng ta chưa biết vì sao nó nóng.”
Kha kể lần thử trong máng, chỉ nói phần tay đồng nóng và đường keo còn kín. Cậu không đưa sổ đọc mộng ra. Hạc nghe xong lại nhìn chiếc vòng, lần này lâu hơn, rồi bảo cần hỏi người giữ sổ nhập. Những lô cũ thường đổi qua vài tay; người gom sau chỉ nhớ cân nặng và giá.
“Ông dẫn ta đi được không?”
“Dẫn đến bến thu mua thì được. Khách nào đem tới, ta không hứa nói.”
Kha chưa kịp hỏi tiếp, Hạc đã đặt cuộn dây lên bàn.
“Ta sống bằng người đem hàng tới cho ta xem trước. Hôm nay nói hết cho ngươi, mai họ sang tìm người khác.”
Kha hiểu điều ấy, nhưng vẫn thất vọng. Cậu đã tưởng người biết đường hàng sẽ có thể lần thẳng ngược về đầu. Hạc chỉ đang giữ một đoạn đường, và đoạn ấy còn nuôi sống ông.
“Ta không hỏi giá ông mua,” cậu nói. “Chỉ cần hỏi được chiếc vòng đã làm việc ở đâu.”
“Cũng có người không muốn trả lời câu đó.”
Nghiêm từ gian trong bước ra, đặt chén nước trước mặt Hạc. Ông không ngồi cùng mà lấy chiếc chốt cửa chờ sửa trên kệ xuống. Hạc chào ông, ánh mắt thoáng dừng ở bàn tay đang giữ chốt, rồi trở lại với Kha.
“Ta đưa tên bến. Ngươi hỏi người giữ hàng trước. Nếu cần ta đứng giữa, nói rõ muốn hỏi gì, ta mang lời giúp.”
“Ông lấy công thế nào?”
“Chưa có việc thì chưa lấy. Cũng đừng hiểu là ta đưa khách cho xưởng ngươi từ nay.”
Kha lấy một mảnh giấy, để Hạc chỉ lối. Bến thu mua nằm sau dãy kho cũ phía tây, đi theo lối xe kéo sẽ khỏi mắc ở bậc đá. Ông nói cả giờ người giữ sổ thường có mặt, nhưng không kể tên người bán vòng. Kha ghi đường, giữ khoảng trống dưới cùng cho câu hỏi cần nhờ chuyển.
Đến gần trưa khách quay lại. Hạc gặp ông ta ngay bên cửa, nói lại giá mua và chịu nghe một tràng chê rẻ. Kha đứng cạnh bàn, không thúc bên nào. Sau cùng khách chưa bán. Ông đồng ý cho xưởng giữ đến buổi kiểm nghề ngày chín, nhưng chiều ngày mai phải thử cho ông xem. Ông cần báo với người mua một việc cụ thể, không thể cứ nói thợ đang tìm lỗi. Kha nhận hẹn, ghi cả ngày phải trả trên biên nhận. Hạc nhìn hai người viết xong mới thu cuộn dây, không nhận giữ vòng hộ ai.
Hai người đi rồi, xưởng yên hẳn. Kha cất mảnh giấy chỉ đường dưới biên nhận, ngẩng lên thấy Nghiêm đang thử chiếc chốt vừa sửa bằng tay. Đầu chốt chạy hết rãnh rồi dừng gọn, không có tiếng rung thừa.
“Con ra bến hỏi ngay?” ông hỏi.
“Chiều con thử lại tay mình trước. Mai có hẹn thử vòng.”
Kha tháo dây buộc cũ, chuẩn bị bộ giá cho buổi luyện sân. Có được đường hỏi vẫn hơn giữ một dấu lạ rồi đoán mãi. Cậu chỉ tiếc đường ấy không ngắn như mình vừa mong.