Sáng ngày bảy, chủ nhà đến khi Kha vừa tháo tấm chắn cửa.
Ông không giục ngay, chỉ đứng tránh sang bên cho người gánh rau đi qua ngõ rồi mới đưa tờ giấy thuê. Kha lau tay, nhận lấy. Dòng gia hạn còn trống, bên dưới là số tiền cậu đã thuộc từ đầu tháng.
“Cho ta thêm ít ngày,” cậu nói.
Chủ nhà nhìn qua vai cậu vào gian xưởng. Trên bàn giữa, chiếc vòng nằm dưới vải lót, cạnh đó là hai bản hình thế đứng chưa cất. Bộ chốt cửa sửa thuê đã làm xong vẫn chờ người lấy; những món chưa xong xếp sát trong.
“Việc không ít. Sao cứ kẹt một món?”
Kha không biết kể thế nào cho ông thấy tiếng gõ trong mộng có liên quan đến tiền thuê, bởi thật ra lúc này nó chẳng giúp cậu kiếm được sa nào. Cậu nói vòng còn lỗi, cần thử thêm. Chủ nhà nghe xong, gấp tờ giấy làm đôi.
“Bên bến có mấy khóa kho cần sửa trước phiên hàng mới. Ta nhận lời tìm thợ. Nếu ngươi nhận, ta giãn hạn thuê đến lúc họ trả công.”
“Khóa thường hay khóa dẫn khí?”
“Có cả hai. Phải xem mới biết. Họ chỉ nói thợ trước sửa rồi vẫn kẹt.”
Kha nhìn những món trên kệ. Cậu có thể từ chối và giữ trọn ngày cho chiếc vòng. Nhưng nếu không trả được tiền thuê, đến cái sân để đặt giá thử cậu cũng phải đi tìm chỗ khác.
“Ta xem khóa trước. Việc nào làm được mới nhận.”
Chủ nhà gật đầu, bảo người bến sẽ đem qua ngay trong buổi sáng. Kha đặt giấy thuê dưới hộp dụng cụ, dọn một khoảng bàn. Nghiêm mang bộ chốt cửa đã sửa ra phía ngoài, nhường phần sáng cho cậu.
Những chiếc khóa được đem tới trong một thúng có lót rơm. Hai chiếc đã mất móc, một chiếc còn buộc nguyên sợi dây giữ chìa. Người đưa hàng bảo các ca thợ đều nói cùng một lỗi: dẫn khí vào rồi chốt không nhả hết.
Kha thử chiếc còn dây trước. Cậu tra chìa, chỉ truyền đủ khí để nâng lẫy. Chốt đi được nửa rãnh rồi mắc. Thử bằng tay cũng vấp ở đúng chỗ đó.
“Có bao nhiêu người mở khóa này?”
Người đưa hàng đếm các ca trên đầu ngón tay, được một lúc thì thôi. Chìa đi theo phiên, ai nhận cửa kho thì dùng. Có người mở bằng khí, có người kéo tay, miễn đừng chậm hàng.
Kha tháo vỏ khóa, đặt các đinh ốc thành hàng. Trên một bên lẫy có vết miết sâu, bên kia là những vệt gõ ngắn. Nếu chỉ nhìn một phía, cậu có thể tưởng lẫy luôn bị ép theo cùng một chiều. Hai kiểu dùng chồng lên nhau, đến lúc mắc thì ai cũng gọi nó hỏng khí.
Cậu đem lẫy cho Nghiêm xem.
“Con định mài hết cho nhẵn?”
Kha lắc đầu, thử lắp lại vỏ rồi giữ khóa nghiêng theo cách người kéo tay có thể làm. Chỗ mắc dịch đi một chút. Cậu kê lại miếng đệm mòn, cho chốt chạy qua hai hướng trước khi quyết định chỗ cần sửa. Chưa cần thay cả lõi.
Tới gần trưa, chiếc đầu tiên nhả được. Người đưa hàng mang đi thử tại kho, để thúng còn lại. Kha ăn vội bát cơm bên bàn, nghe bụng hết cồn mới nhớ tới việc mình định nhờ Hạc.
Cậu tìm ông ở lối hàng cũ. Hạc đang xem một cuộn dây neo, thấy cậu thì giữ nguyên đầu dây trong tay.
“Phiếu gốc chưa xin được,” ông nói trước.
“Ta đến nhờ chuyện khác. Nếu khách hỏi người mua vòng, ông giúp giữ lại tới buổi kiểm nhé.”
“Họ đã cho ngươi tới ngày ấy rồi.”
“Ta sợ có người trả được giá, ông ấy sẽ muốn lấy ngay. Ta không cấm bán. Chỉ xin được xem lần cuối trước lúc nó đi.”
Hạc vuốt một đoạn dây xơ, đặt riêng cho người bán thấy.
“Ta mang lời. Đừng bảo người mua là ta nhận giữ hộ.”
“Được.”
“Cũng đừng tự kéo thêm hẹn của ta.”
Kha cảm ơn, quay về. Cậu đã muốn hỏi luôn người giữ sổ có ghi ai từng dùng vòng, nhưng lời đáp về mấy chiếc khóa vẫn còn trong đầu: quá nhiều ca, quá nhiều người dùng để chỉ nhớ một bàn tay.
Đến xưởng, người đưa hàng đã quay lại cùng chiếc khóa đầu. Ông bảo ca kéo tay mở được, ca dùng khí còn muốn thử thêm trước khi trả công. Kha đồng ý, ghi hai cách thử vào giấy giao. Chốt nhả trên bàn mình chưa có nghĩa nó làm việc thuận ở cửa kho.
Cậu đặt thúng khóa sang bên, mở sổ chiếc vòng. Dưới hình thế đứng quay lưng, cậu viết thêm một câu hỏi: vết mòn ấy do người trong cảnh để lại, hay có từ người dùng trước?
Câu hỏi làm điều cậu vừa tìm được bớt chắc. Kha hơi tiếc, rồi để nguyên. Vết mòn vẫn đáng thử; cậu chỉ cần nhớ nó chưa tự nói tên người đã tạo ra.
Nghiêm mang ra một cuộn dây để giữ người đứng trên giá.
“Chiều còn thử?”
Kha nhìn thúng khóa, rồi nhìn khoảng sân nắng đã tới chân máng.
“Con làm xong chiếc thứ hai rồi thử. Lần này không cần mở mộng.”