Đêm xuống, Kha vẫn chưa cất chiếc vòng.
Cậu kéo đèn sát hơn, nghiêng tay cầm về phía ánh lửa. Chỗ nóng đã nguội từ lâu. Nhìn ở góc này, đồng cũ có những vệt mòn nhẵn chạy theo mép ngoài, khác hẳn các vết xước mới do tháo lắp. Kha xoay vật, đặt bàn tay mình lên thử.
Ngón cái không tới chỗ mòn sâu nhất.
Cậu đổi tay. Vẫn không tới. Nếu nắm theo cách đã tập trên giá, bàn tay chỉ tì vào mép trong, nơi mặt đồng còn sần hơn.
Nghiêm ngẩng lên khỏi chén thuốc.
“Con định thử khí nữa?”
“Không. Con xem chỗ tay người ta đặt.”
Kha kê hai miếng gỗ làm đầu trục giả, lắp vòng vào giữa nhưng không siết cứng. Cậu xoay ngang cổ tay, rồi lật cách nắm. Đến lúc khuỷu tay đưa ra sau hông, phần thịt dưới ngón cái mới ép đúng vào vệt nhẵn.
Tư thế rất khó chịu. Cậu đứng thẳng lại ngay.
“Giữ thế này lâu chắc mỏi lắm.”
“Còn tùy người ta cần làm gì.”
Kha nhìn từ tay mình xuống chân. Nếu trục nằm trước mặt, cậu không cần luồn khuỷu ra sau như thế. Cậu đổi hướng đứng, để chiếc vòng chếch sau lưng, rồi thử lần nữa. Vệt mòn vừa khít với cách cậu ghì tay về phía sau.
Trong mộng, tầm nhìn chỉ có mặt sàn. Cậu đã lấy tiếng nước ở rất gần để tưởng dòng nước nằm phía trước người dùng. Nhưng chưa lần nào cậu nhìn thấy nó.
“Sư phụ, nếu nước ở bên trục, người này phải quay lưng về nước.”
Nghiêm đặt chén xuống, đến đứng cạnh giá. Ông nhìn tay cậu rồi nhìn đầu trục giả.
“Với cách lắp con đang dựng.”
Kha buông vòng. Câu nói làm cậu bớt hẳn sự hăng hái vừa có. Cậu vẫn chưa nhìn thấy máy thật, chưa biết trục được giữ cao hay thấp. Nhưng vết mòn cũng không nằm ở chỗ tay cậu tưởng ban đầu.
Cậu lấy sổ, vẽ lại cả hai thế đứng. Hình thứ nhất nhìn về máng nước như buổi thử trước; hình thứ hai quay lưng, tay ghì về sau. Dưới hình thứ hai cậu ghi phải đối với dấu lắp cũ.
Khi trở lại soi chân tay cầm, cậu phát hiện một đoạn mép bị keo vá lấp. Cậu nhớ mình đã miết keo sang đấy để đường nối chịu lực đều hơn. Vật liệu vẫn tốt, chỉ cần mài ngoài là đẹp. Nhưng lớp keo đang che mất chỗ có thể nối tiếp vệt mòn.
Kha tìm con dao mỏng.
Nghiêm giữ cán dao lại.
“Tháo thì mối vá này phải làm lại.”
“Con biết.”
“Ngày mai còn khóa của khách khác.”
Cậu nhìn những món xếp cuối bàn. Tiền ứng của chiếc vòng chưa đủ để cậu tháo rồi vá mãi; phần làm lại lúc này là do chính cậu muốn xem. Đã vậy, nếu làm vụng, khách sẽ có thêm một lý do để nói xưởng phá hàng.
Kha đặt dao xuống, tìm biên nhận. Khách đã dặn phải nói trước mọi việc cần tháo. Cậu không thể đợi tới lúc moi hết keo mới kể mình có một giả thuyết hay.
Chủ hàng còn ở quán cơm đầu bến. Nghe cậu giải thích, ông ta đặt đũa xuống.
“Ngươi vừa vá xong đã muốn tháo?”
“Một mép nhỏ sát tay cầm. Ta làm lại, không tính thêm công.”
“Nếu gãy?”
Kha nói rõ chỉ lấy phần keo ngoài, không cạy vành gốm. Ông ta bắt cậu đánh dấu chỗ định tháo lên tờ giấy rồi mới đồng ý, còn giữ tờ giấy để sáng mai đối. Kha cầm vòng về, thấy thời gian xin phép gần bằng thời gian mình đã soi nó.
Nghiêm để sẵn dao và một bát nước ấm trên bàn.
Kha làm mềm lớp keo, bóc từng chút ở mép đã đánh dấu. Một đầu đinh phải tháo ra đặt lại; keo lấy ra lẫn bụi gốm, không dùng tiếp được. Cậu gom phần ấy vào mảnh giấy, lấy vật liệu mới từ hộp riêng.
Khi đoạn đồng hiện hẳn, vệt mòn nối qua đúng chỗ vừa bị che. Cách nắm ngược để lại sức ép ở mép ngoài rõ hơn cậu thấy dưới đèn lúc đầu. Kha đặt tay vào thêm một lần rồi thu lại, không dẫn khí.
“Con đã ghi chủ đóng cống,” cậu nói.
Nghiêm chờ.
“Nhưng người quay lưng thế này… ít nhất con không thể dựa vào sàn khô để nói đã đóng được.”
Cậu mở sổ, gạch bỏ chữ chắc nhất trong dòng nhận định đầu. Phần tiếng nước, sàn khô và tay giữ vẫn còn nguyên. Chúng không thay đổi, chỉ có cách cậu xếp chúng vào cùng một việc vừa lỏng ra.
Kha giữ lại một khe nhỏ để soi được vệt mòn, rồi làm lại phần vá đã tháo. Lần này cậu không miết keo lấn qua mép đồng. Nghiêm giúp giữ vật cho đến khi đầu đinh đứng yên; xong việc, ông mang chén thuốc đã nguội vào trong.
Cậu dọn keo hỏng, nghe ngoài ngõ tiếng người thu ghế quán. Đêm đã muộn. Trên tờ hình vẽ còn hai thế đứng, chưa có ai gõ phía sau, chưa có dòng nước được xác định ở bên nào.
Sáng mai cậu cần một người đứng giữ vòng và một người khác tạo tiếng gõ. Trước hết, cậu phải kiếm đủ công để chiếc bàn này còn ở lại xưởng sang tháng tới.