Ngày mười hai, vòng gốm ra khỏi giá nung vẫn chưa cạ vào lõi. Thợ cả xoay cán thử một đoạn ngắn, tiếng đồng trong và nhẹ. Kha đứng xa hơi nóng, nhìn thanh dò trên mặt vòng rồi nhìn khe nhỏ ở miệng lỗ. Nếu chỉ thử lúc này, bộ nối có thể được ghi là chạy đạt.
Họ để nó nguội trên giá, không đưa nước vào. Củi khô lấy theo giấy đổi công cháy đều hơn đống ẩm hôm trước. Người coi kho tự nhận số bó, thợ cả giữ cách đốt, Kha đo ở các khoảng đã đánh dấu. Cậu muốn các lần có thể đối nhau, dù chưa làm cho mọi điều hoàn toàn giống được.
Lúc vệt dò hạ qua mốc giữa, cán thử bắt đầu nặng. Kha nhờ thợ cả dừng tay, đưa miếng đo mỏng tới miệng khe. Nó vào khó hơn lần trước. Đến mốc thấp tiếp theo, miếng ấy không lọt nữa trong khi lõi đồng vẫn còn nóng.
“Giá nghiêng?” chủ lò hỏi.
Kha chưa trả lời. Họ ngừng, đỡ bộ nối sang hai gối kê đã đối mức, rồi thử lại bằng sức nhỏ. Cán vẫn nặng. Thợ cả chặn tay người coi bơm khi ông định xoay mạnh thêm; không ai cần một vệt xước mới để rồi không biết vệt nào có trước.
Chờ nguội đủ, họ tháo lõi khỏi vòng bằng cách đã cho phép. Trên mặt đồng có đường cạ mảnh. Kha lấy vòng khác cùng mẻ đặt cạnh, kiểm dấu nung và phần ghi lúc nhận. Cả hai có đường kính ngoài gần như nhau; điều cậu cần nằm ở lòng lỗ, nơi thước cũ ít khi được đưa vào sau mỗi khoảng nguội.
Chủ lò bảo chiếc mắc bỏ đi được. Cùng khuôn mà một chiếc lệch, có thể do đất dính, chẳng đáng kéo cả đống ra chờ. Ông đã thấy một vòng khác xoay nhẹ lúc nguội, muốn lấy chiếc ấy lắp để tiếp việc.
Kha giữ tay trên khăn bọc vòng lỗi.
“Cho ta giữ cả hai. Cùng mẻ mới cần so.”
“Cậu tìm chiếc dùng được hay gom đồ hỏng?”
“Dùng được hôm nay, mai đổi chiếc khác rồi lại mắc thì chưa sửa xong.”
Chủ lò quay sang thợ cả. Ông ấy không hùa bảo mọi vòng đều hỏng, chỉ nhận mẫu trước mặt đã nặng dần lúc nguội và cần tìm chỗ mất khe. Họ thỏa để hai chiếc ở gian thử, không đập bỏ hoặc mài ngay. Quyền vật vẫn của lò; Kha chỉ giữ theo phần thử có người coi.
Buổi chiều, Mộc Miên tới cùng xe chở đai sắt và dụng cụ cho lò. Kha nhận ra nàng khi nàng bước lùi khỏi bánh xe vừa qua ổ gạch. Nàng nhận việc hộ vệ chuyến hàng này, phải đợi kiểm đủ và giao xong mới tính đường tiếp. Người đánh xe gọi nhờ giữ đầu dây; nàng đặt tay lên hòm, bảo Kha nói chuyện sau.
Đến lúc dỡ hết, nàng mới sang mái thử. Kha mang bát nước ra, hỏi đường có khó đi không. Miên chỉ bùn khô ở gót giày, hỏi ngược vì sao người lò nói cậu mua khóa bằng củi. Cậu kể lại phần đổi công, nàng nghe xong bật cười: “Thế thì họ nhớ thiếu một đoạn khá dài.”
Nàng chưa đụng vào mẫu, đứng ngoài giá xem hai vòng. Kha nói chúng cùng mẻ, một chiếc cạ sớm hơn, chưa biết có phải toàn bộ số vòng đều như vậy. Miên hỏi cậu đã đổi lõi chưa. Cậu bảo phải đo riêng trước, không thay hai thứ cùng lúc rồi lại khó đối như buổi thử ở bến.
Sáng mười ba, họ nung lại ở mức nhỏ, dùng cùng một lõi đồng cũ, cho nguội theo những mốc hôm trước. Người coi bơm đọc dấu, thợ cả kiểm tay xoay, Kha ghi khe. Vòng đã mắc lặp lại việc mất khe sớm; vòng còn lại giữ được khoảng hở qua đoạn ấy. Hai người đổi chỗ đứng, đo lại chỗ có thể kiểm khi an toàn.
Kha dùng thước kẹp đo đường kính lõi đồng rời ở cùng các mốc, đối với số đo lòng lỗ đã ghi. Đến khi lòng lỗ vòng gốm linh mới đã hẹp xuống, lõi đồng cũ bên trong vẫn chưa thu đủ để nhường khoảng trống. Cậu phải xem lại từng dấu mới chịu nói điều ấy ra. Không phải vòng cứ nóng lên thì bó; phần nguy nằm trên đường nguội, khi hai thứ trả nhiệt và đổi kích thước lệch nhau.
Chủ lò kéo chiếc đạt về phía mình, hỏi có thể chọn hết hàng như vậy không. Kha bảo mới biết điều xảy ra với những mẫu này, ở nhiệt khô và cách kê này. Chưa đưa nước lạnh qua, chưa biết cả mẻ chịu ra sao. Càng chưa thể đem đường cạ mới đo tới nói chuyện tai nạn bảy năm trước.
Ông để vòng trở lại khăn, bảo giữ rõ chiếc nào với chiếc nào, đừng mai lại đổi nhầm. Kha nhờ người coi kho cùng buộc dấu lên cả mẫu đạt lẫn mẫu lỗi. Miên lấy chân chặn mảnh gỗ vừa bị gió thổi tới giá, đưa cho cậu kê ngoài vùng nóng. Trên hai tấm khăn, hai miệng lỗ nhìn vẫn giống nhau đến khó chịu. Lần này cậu đã có các mốc để nói chúng khác ở lúc nào.