Sáng ngày thứ mười một, Tầm mang thước tới trụ thứ hai. Những lượt người và xe vẫn được gọi riêng, nên anh có thể đứng nhìn đường một lúc mà không phải né càng xe. Anh vẽ mặt đường cạnh hình vết ép đã ghi, đặt một mũi tên từ trong ngõ hướng vào lan can.
Một xe nặng trượt ngang có thể ép tới đó. Nếu đúng, anh cần biết ở độ dốc này người ghìm xe có giữ nổi khi bánh vấp đá hay không. Anh đang đo khoảng từ vết bánh tới trụ thì Hữu Thành tới, trên vai vắt sợi dây vừa lấy từ bến.
“Anh tìm xe nào đâm à?”
“Tôi muốn thử xem xe ép ngang có tới chỗ ấy không.”
Hữu Thành ngồi xuống nhìn nét vẽ. Tầm chỉ nói mình lo mặt lan can chịu lực ép; anh không đưa trang ghi lần chạm hay kể lớp gỗ bỗng lõm trong mắt. Hữu Thành nhìn một lúc rồi quay sang mái kéo hàng ở phía đối diện.
“Hôm qua dây ở kia vướng dây chằng xe. Nó giật mái xuống, người dưới mái tránh sang đâu?”
Tầm nhìn khoảng giữa cột mái và trụ. Một người đang né bánh có thể bị đẩy sát lan can; một bó hàng treo bị giật cũng có thể quăng qua. Hình anh thấy chỉ có gỗ và sắt, không giữ lại thứ đã ép vào. Mũi tên trên giấy là do chính anh thêm.
“Phải thử cả hai,” anh nói.
Họ xin chủ sạp ngừng dùng mái trong khoảng nhận hàng trống, dọn người và hàng ra khỏi chỗ dưới. Người giữ lối đồng ý cho xe đi đường vòng trong hai lượt ngắn. Tầm thuê chiếc xe trống của đội tải, chất sọt đá đã cân và buộc chắc. Số tải chỉ tới mức họ đã giữ được ở nền dưới, không đưa nguyên xe đầy xuống dốc để xem nó có đâm hay không.
Hữu Thành buộc dây giữ phụ vào điểm chắc phía sau, kiểm cả khoảng đứng của người ghìm. Tầm đặt miếng gỗ tì thay ở phía trong, cách lan can một quãng, để bánh không chạm vào hàng rào thật. Nghi không có mặt buổi ấy; người trông cân chịu theo dõi lượt thử và ghi giúp, công tính theo giờ đã hẹn.
Lượt đầu xe vấp mép đá như hôm trước. Người kéo dừng đúng chỗ, dây giữ phụ chỉ căng nhẹ. Tầm nhìn bánh và vết phấn trên mặt đường. Nếu không có vật gì khác, bánh đi thấp hơn nhiều so với dải gỗ anh lo. Để ép trực diện vào đó, xe phải lệch mạnh theo cách họ chưa thấy ở những lượt thực.
“Chưa loại được xe tuột hẳn,” anh nói.
“Chưa,” Hữu Thành đáp. “Nhưng đừng gọi nó là thứ đã đâm.”
Họ hạ tải, trả xe ra nền bằng rồi thử dây mái. Thay cho bao hàng là bó cát nhỏ, bên dưới không có người. Chủ sạp chỉ cách luồn dây vẫn dùng khi kéo bao lên sạp. Đoạn dây đi sát đường xe, một vòng quấn thấp có thể bị móc chằng kéo theo. Tầm nhờ ông chỉ cả vị trí người đỡ bao thường đứng. Ông đặt chiếc sọt xuống đó, rồi tự lùi khỏi khoảng dây đang căng.
Hữu Thành dùng gậy dài kéo vòng ấy từ ngoài vùng quật. Cột mái nghiêng, thanh ngang hạ xuống một bên. Bó cát không rơi thẳng; nó lắc ngang qua khoảng người đi thường tránh vào. Tầm buộc một mẩu vải vào đầu bó để nhìn đường văng, rồi thử lại ở lực nhỏ hơn.
Lần này mẩu vải quét lên miếng gỗ tì đúng phía trên vết bánh. Không ai reo tìm ra nguyên nhân. Cột chưa bật, dây chưa đứt, còn cách xếp hàng hôm có xe đông họ chưa dựng lại. Nhưng mũi tên đầu tiên trên sổ không còn đủ.
Chủ sạp đứng ngoài dây hỏi có phải tháo mái không. Tầm bảo trước hết dời vòng dây khỏi đường xe, ngừng kéo bao khi đang có người qua, và đừng để ai đứng dưới lượt thử. Chủ sạp chịu làm nếu vẫn nhận được hàng vào lúc khác. Người kéo bao phản đối vì như vậy thêm một lần chờ.
Hữu Thành chỉ cho anh ta chỗ dây chằng hôm qua từng mắc. Người ấy sờ đoạn sợi xơ, nói dây đã dùng lâu, đổi dây mới sẽ hết. Tầm muốn đồng ý ngay. Một đoạn dây mua được rẻ hơn tiền thuê người gọi lối nhiều ngày, cũng dễ đưa cho mọi người xem hơn các trang đếm xe.
Anh nhìn hai lượt người đang đợi phía dưới. Dây mới vẫn có thể chắn đường, mái chắc hơn vẫn khiến họ phải chen qua xe. Anh ghi cần kiểm dây và cách kéo, chưa chốt chỉ thay dây.
Kết thúc buổi thử, họ tháo miếng tì, thu hết đá và trả lối dân trước giờ chợ đông. Tầm gạch mũi tên cũ bằng một nét mảnh để còn đọc được. Bên cạnh anh vẽ thêm dây, mái và khoảng đứng của người. Hữu Thành xem xong, nhắc anh ghi cả nơi hai người giữ xe đã đứng.
Tầm làm theo. Chỗ trống trên tờ giấy dần ít đi, nhưng lần đầu anh hình dung được vì sao một vết ép không thể chỉ tên chiếc xe cho mình.