Duy đã đưa chiếc phao mới tới mép bờ thì nghe tiếng người gọi từ con đường trên cao. Một người phụ nữ vác thước dài đang bước xuống, vạt áo mắc đầy hạt cỏ. Cô nhìn cọc anh định đóng, chưa kịp đặt túi đã bảo dừng tay.
“Lùi lên. Cả cái thúng ấy nữa.”
Anh kéo thúng dụng cụ theo, vừa nhích khỏi mép đất thì đầu cọc trượt xuống. Một miếng bờ vỡ ra, không lớn, nhưng dưới nó là khoảng nước đen sâu hơn chỗ Duy vừa đứng. Anh đặt phao xuống, quay lại nhìn người mới tới.
“Vũ Tố,” cô nói. “Hôm trước hội lái nhờ tôi xem bờ này. Trên kia có chiếc sà lan mắc, giờ mới qua được.”
Kha đã nhắc tên người đo luồng lúc trả dây. Duy tưởng cô sẽ tới vào buổi sáng, chờ không thấy nên tự mang phao xuống. Anh chỉ dải cọc mình đo hôm qua, giải thích đã lặn qua đoạn nước ngoài, không gặp hốc lớn.
Tố cắm thước trên phần đất chắc, mở túi lấy một cuộn dây có buộc chì.
“Anh lặn cách bờ bao xa?”
Duy đưa tay chỉ. Cô nhìn khoảng ấy rồi nhìn chân cọc vừa tuột.
“Thế hôm nay đo chỗ chưa lặn trước.”
Họ mượn một chiếc thuyền nhỏ, đi từ hạ lưu trở lên. Tố không thả dây ngay dưới mạn đang trôi. Cô nhờ Duy giữ mũi thuyền theo cặp cọc trên bờ, đợi thân thuyền ổn mới thả chì. Quả chì chạm đáy, cô đọc dấu ướt, ghi lại rồi chuyển sang điểm bên cạnh.
Duy vốn quen tìm đồ chìm bằng cảm giác dưới chân. Anh đoán được đá, bùn và rễ qua đầu sào, nhưng trên tấm ván của Tố, chỗ sâu không đứng một mình. Nó nối với những số đo hai phía, thành một rãnh ép sát bờ. Dải anh định đặt phao nằm đúng phía ngoài rãnh ấy.
Đến lượt giữ dây, anh kéo lên quá sớm. Tố bảo thả lại. Chì đã bị dòng đẩy xiên, con số ban nãy chỉ độ dài dây chứ chưa phải độ sâu. Anh cúi nhìn nút buộc, đưa thuyền lên thêm một quãng để dây đứng hơn rồi mới đọc.
“Chậm thế chắc đến tối,” anh nói.
“Đóng sai cọc còn chậm hơn.”
Cô nói xong cúi xuống ghi, không có ý cãi. Duy đổi tay chèo. Mu chân đã bớt đau, nhưng da non cọ vào quai dép vẫn rát; anh tháo dép đặt ở đầu thuyền, dùng gót chân giữ ván khỏi trôi. Tố thấy miếng băng cũ chỉ hỏi anh có xuống nước được không. Anh đáp được một lượt ngắn, rồi phải để khô.
Họ chọn một chỗ nước bớt xiết. Duy buộc dây vào lưng, xuống xem phần bờ bị khoét. Dưới mặt nước, rễ cây bám thành một mành mỏng; đất phía sau đã rỗng. Anh vừa chạm tay, bùn tuột xuống vai. Không có nền chắc để chống chiếc cọc cao mình mang theo.
Lên thuyền, anh ho một hồi mới kể hết. Tố đưa áo khô, hỏi hốc ăn vào tới đâu. Duy lấy ngón tay vẽ trên ván, rồi xóa đi vì không chắc đoạn cuối. Cô giữ lại phần anh thấy rõ, đánh dấu phần chưa biết bằng một nét rời.
Trên đường quay vào, Tố dừng thuyền thêm một lần ở cọc nghiêng. Cô nhờ Duy nhìn cặp mốc trên bờ, còn mình thả dây phía ngoài. Hai lần đọc lệch nhau gần một bàn tay. Duy định lấy số sâu hơn cho chắc, nhưng cô bảo đo lại cả hai. Đến lần thứ ba, họ mới thấy mạn thuyền bị dây phao kéo nghiêng. Anh tháo dây ấy, giữ thuyền bằng chèo; con số sau cùng mới đứng yên.
Gần trưa, người nhận hàng hôm qua tới hỏi bao giờ đặt phao. Duy đang cúi hong chân trên bậc. Tố trải ván đo, nhưng người ấy nhìn những con số rồi quay sang anh, như vẫn chờ một lời dễ nghe hơn.
“Cọc ấy không đóng được,” Duy nói. “Dưới bờ rỗng. Phải tìm chỗ khác.”
“Hôm qua cậu chẳng bảo đã dò rồi à?”
“Tôi dò đường thuyền. Chưa xem đủ chỗ giữ cọc.”
Người ấy bực ra mặt. Ông đã thuê người chở hai bao đá tới, bây giờ phải trả công mang về. Duy nhìn hai bao nằm trên xe, nhận phần tiền công thừa do mình báo sớm. Ông không vui hơn, nhưng thôi giục đóng cọc trước rồi tính sau.
Tố đợi xe đi mới hỏi Duy còn đủ tiền đo thêm không. Cô có thể làm nốt dải bờ này hôm nay; ngày mai đã nhận việc ở cửa lạch. Tiền công cô tính theo buổi, thuyền và người chèo tách riêng. Duy đếm khoản vừa mất, rồi cất bớt dự định mua kính mới. Anh nhờ cô làm hết buổi chiều.
Hai người đo thêm tới chỗ bờ có rễ sậy dày. Nền chắc hơn, nhưng lúc nước ròng, bãi bùn lộ ra ngăn thuyền vào. Tố chưa bảo đó là bến tốt. Cô chỉ ghi lại, nói muốn dùng còn phải xem lúc nước xuống thấp nhất và người từ xóm bãi đi ra bằng lối nào.
Duy thu chiếc phao chưa được thả về miếu. Nó vẫn sạch, nhẹ hơn một buổi làm việc đáng lẽ đã xong. Anh dựng nó cạnh cửa, đặt tấm ván mới bên bản đường đèn. Tối đến, khi những người lái đi qua hỏi chuyện, anh đưa họ xem rãnh sâu sát bờ trước, rồi mới kể hôm nay mình chưa đóng được một chiếc cọc nào.