Vật mẫu Tố đem tới là một cánh gỗ nhỏ có trục, chèn trong máng nước thường. Duy nhìn nó, tưởng chỉ cần ghì chắc để nước khỏi tràn. Anh đặt tay đúng chỗ cô chỉ, giữ được lúc đầu. Khi Tố đổi tấm chắn phía sau, mặt nước dồn lên, cánh vặn ngang và đầu trục nhấc khỏi chỗ kê.
Anh chụp lại, làm nước hắt ướt cả vạt áo. Tố khóa máng, không chê tay anh yếu. Cô hỏi nước đã muốn đi đâu khi tấm chắn đổi. Anh chỉ lối tràn trước mặt; cô xoay máng, cho thấy phần ép từ bên dưới mà anh chưa nhìn tới.
“Giữ một thanh không phải biết giữ cửa,” cô nói.
Duy lau nước trên tay, thử lại bằng lực thường. Buổi học kết khi anh nhận ra được lúc nào phải dừng, chưa giữ được một hệ như cha. Không có lời cầu nào cho vật mẫu, không có neo để phép làm hộ, họ cũng không gọi một lần thử tay là căn chức mới.
Hôm thăm sau, Duy vẫn đem điều ấy tới hỏi cha. Anh đã nghĩ nếu có thể nhận phần lời hứa trước, anh sẽ có thời gian học nốt, còn cha được nghỉ tay sớm. Anh không định lẻn kéo chốt. Anh chỉ muốn thử xem lời cầu có chấp nhận một người sẵn lòng thay hay không.
Người giám sát nghe anh nói, yêu cầu giữ nguyên mọi vật. Tố đứng sát đầu kính, bảo nếu anh tìm thấy một cảm giác lạ cũng không được động vào cần. Duy đồng ý. Qua ống, anh hỏi cha công việc ông đã nhận lúc cửa vỡ. Ông nhắc lại giữ cho nước không dồn xuống chỗ người dưới còn ở.
Duy ngồi thẳng, nói rõ mình xin nhận thay phần ấy. Anh không hứa cả dòng sông hoặc những nơi chưa biết. Nhưng vừa nói xong, anh nhận ra ngay cả phần nghe có vẻ nhỏ ấy mình vẫn chưa xác định được: người dưới gồm những xóm nào, áp đang đi qua đâu, cái gì ngoài cánh cửa cùng chịu tải.
Anh đợi. Không có sức nào kéo về tay. Mảnh đồng trong hộp vẫn là mảnh đồng; chiếc đèn thường cạnh mạn cháy đúng ngọn lửa đã châm. Từ đầu kính, cha vẫn giữ nguyên tư thế, đầu ngón tay trắng bệch trên cần.
“Cha thử bớt…” Duy bắt đầu rồi tự ngừng.
Tố nhìn anh. Anh nghe rõ mình vừa định đem kết quả chưa có ra thử trên bàn tay cha và những mái nhà dưới bãi. Anh bảo ông đừng thả, nói lại cho người giám sát ghi rằng không có phần tải nào được chuyển.
Cha đáp khàn: “Con chưa biết nó ghì gì.”
Duy thấy nóng mặt dù không có ai cười. Anh đã từng phải hỏi đường phao, góc kính, nút dây. Đến việc lớn nhất, anh lại muốn chỉ nhờ một câu thành thật mà vượt qua tất cả những phần chưa học. Anh đưa tay ra ngoài, chạm nước lạnh để mình bình tĩnh rồi hỏi Tố điều đang thiếu.
Cô không đọc một danh sách có sẵn. Cô hỏi anh chỉ được vị trí neo cửa hay chưa. Anh chưa. Biết khi thay ca thì lực đi qua phần nào, dấu nào báo sắp vượt tải? Chưa. Có đường để người mới tới đúng chỗ và người cũ rời ra an toàn? Lối lớn vẫn sập. Anh tự nói tới điều cuối trước khi cô hỏi.
“Cả người dưới cũng chưa biết tôi đang muốn thay.”
Tố gật. “Và họ còn cần việc gì sau khi ông rời. Chúng ta chưa hỏi đủ.”
Cha nghe được từng phần, chen một câu rằng mình tưởng vài ngày là có người sửa. Duy nhìn khuôn mặt mờ qua kính. Anh không muốn đem một cái vài ngày khác đặt lên lời hứa cũ, rồi cả hai người nhà Tạ cùng ngồi chờ dưới đá.
Anh xin rút câu nhận thay vừa nói, xác nhận nó chưa tạo chức, chưa đổi phần ông đang giữ. Người giám sát ghi lại. Cha bảo nghe rõ. Tố nhấc vật mẫu nhỏ từ giỏ, cho anh xem dưới ánh ngày: chỉ riêng mối trục anh vừa học còn có ba chỗ cần đối với đồ thật. Duy cầm nó, không thấy bị khinh; thấy việc ngày sau ít nhất đã có chỗ bắt đầu.
Trước khi thu ống, anh báo cha bữa sau vẫn gửi thức ăn và hỏi tay như lịch, không đợi học xong mới thăm. Ông dặn đừng lấy hết tiền dầu. Duy nói tiền nhà đã tách, sẽ không giấu nếu thiếu. Anh phải nhắc lại một lần mới chắc ông nghe đủ.
Chiều đó, anh đặt vật mẫu lên bàn sửa đèn. Bách hỏi có thay được không, anh đáp không, kể cả câu mình suýt xin cha bớt tay để thử. Ông Bách lặng đi rồi đem thêm đĩa cơm, không nói anh chỉ cần có lòng là đủ.
Sau bữa, Duy trải tờ giấy trắng, viết các phần Tố đã hỏi vào từng ô. Anh để khoảng trống lớn dưới đường tiếp cận, neo và người chịu ảnh hưởng. Buổi học sau anh sẽ mang đúng những chỗ trắng ấy, thay vì một câu xin nhận đã được tập sẵn trên đường tới vách.