Chiếc cầu thử dài hơn đoạn ván ở xóm bãi một quãng, ghép trên hai thúng nổi đã được vá kín. Duy tới từ sớm, cùng người sửa thuyền siết dây giữ đầu ngoài. Tố chưa tới; cô đang kiểm nốt mực nước bên bờ xa. Trước lúc đi, cô đã dặn chỉ thử lối bước, chưa đưa gánh hàng lên.
Người thợ đóng cầu là một người ít nói, cổ tay có vết chai trắng. Ông lấy búa gõ thử đầu giằng rồi bước lên giữa. Cầu trĩu xuống, dềnh lại. Ông nhờ người bên bờ giữ dây, đi chậm đến mối nối ngoài, dùng chân thử chỗ ván vừa kê hôm trước.
Duy nhìn hàng đinh mới, tưởng chỉ còn đợi Tố tới đo một lần là xong. Cả tuần gom được từng thanh gỗ, anh muốn thấy ít nhất một người lên bờ không phải lội. Người bán rau cũng đứng gần đó, đặt gánh xuống chờ; bà đã xin thử bằng hai sọt không sau khi thợ kiểm.
Họ đã kéo thử hai chiếc thúng khi chưa ghép, xem lớp vá có rò không. Bởi vậy khi nổi cùng nhau, chúng trông đáng tin hơn buổi chỉ kê ván trên bùn. Duy hỏi người giữ dây đã có đầu dự phòng chưa, nhận được cái gật đầu. Anh kiểm những thứ mình quen kiểm: dầu, chân đèn, khoảng nước dưới ván. Phần nối chịu xoắn vẫn nằm yên giữa cầu, chưa ai làm nó xoay đủ góc như lúc mạn thuyền tì vào. Không có dấu nứt nào hiện sẵn trên mặt gỗ để anh chỉ ra.
Trời nhiều mây, mối nối dưới mái tạm tối. Người thợ xin Duy soi đúng đoạn vừa kiểm từ đầu bờ tới thúng ngoài để thấy đinh và dây khi ông đi thử, kết sau lượt ấy; không xin anh giữ cho cầu đứng. Anh nhận lời ngắn, đem đèn đã kê chân chắc ở bờ thắp lên. Ca trực bờ gần buổi tối còn xa, điểm đèn bến không có phép lúc này.
Ánh bám mặt ván, những vết nứt nhỏ hiện rõ. Duy thấy sợi dây ngoài căng đều, gọi người thợ rằng bên dưới không có gỗ dạt. Ông bước tiếp, người giữ dây nới tay cho thúng xoay theo mạn nước.
Một tiếng khô bật lên.
Mối nối không gãy ngay. Nó trượt ngang, mép ván cọ vào nhau, chiếc đinh dài bật đầu lên khỏi gỗ. Người thợ nhấc chân tránh, nhưng thúng ngoài đã lắc sang bên. Ông ngã một đầu gối, bàn tay túm được dây rồi tuột vì bùn.
Duy lao xuống đầu cầu. Đèn không kéo ván về chỗ cũ. Anh quỳ sát mép, nắm cẳng tay người thợ đang trượt khỏi thúng, nghe vai mình bị giật một cái. Người trên bờ kéo dây phụ; Kha vừa chèo tới chụp được thành thúng phía ngoài, giữ nó khỏi quay hẳn.
Họ kéo người thợ lên bằng tay và dây. Chân phải ông mắc dưới thanh ngang, phải nhấc tấm ván lệch mới gỡ được. Khi nằm lại trên phần bờ chắc, ông không kêu to, chỉ giữ cổ chân, mặt ướt cả nước lẫn mồ hôi. Duy chờ biết không còn ai dưới mối nối rồi kết lời thử, tắt đèn.
Người bán rau chạy đi gọi người chữa trật. Duy dùng ván phẳng đỡ chân theo lời người thợ, không nắn. Tay ông xây xát, cổ chân sưng nhanh trên quai dép. Ông nhìn ra cầu, bảo chỗ ghép đã không giữ được cạnh lúc thúng xoay.
Duy nhớ câu mình vừa gọi về phần dưới trống, thấy nó rơi vào chỗ người khác đang tìm sự chắc chắn. Anh đã nói đúng phần ánh nhìn thấy, nhưng giọng mình khiến buổi thử như đã được bảo đảm. Không ai kiểm đủ độ xê ngang của hai chiếc thúng trước khi đặt người lên.
Tố tới lúc họ đang buộc thanh đỡ chân. Cô hỏi người ngã trước, rồi xem mối nối. Cô không bước lên cầu. Kha giữ thuyền, hai người dùng móc kéo đầu ván về bờ. Mắt dây lỏng trượt qua chốt, lộ phần gỗ bị ép nứt ở dưới, nơi ánh từ trên không cho biết lực đang dồn thế nào.
“Ai cho tăng tải?” cô hỏi.
“Chỉ một người thử,” Duy đáp.
“Vậy chính lượt một người này chưa đạt.”
Anh gật đầu. Người sửa thuyền muốn thay chốt lớn rồi thử lại ngay, sợ để dở sẽ mất cả buổi thuê thúng. Tố yêu cầu tháo nửa ngoài, đưa thúng lên kiểm mép và tính lại giằng chéo. Không thử người thêm cho tới khi hai đầu chịu được xoay. Duy lấy dao cắt dây buộc tạm, làm theo trước khi ai hỏi ý anh.
Nửa cầu được kéo lên bãi, để lại một đầu ván cụt. Người bán rau trở về cùng người biết đỡ chấn thương, thấy vậy chỉ đứng tránh cho họ mang thợ lên. Duy trả tiền thúng thêm một ngày, lấy khoản dành mua kính cho đơn mới; anh sẽ phải báo khách chậm, không thể đẩy món thiếu ấy sang người bị ngã.
Đến chiều, cổ chân người thợ đã băng, không đi lại được. Duy thuê thuyền đưa ông về, cùng tới tận cửa với túi dụng cụ. Ông nhận túi nhưng chưa nhận tiền Duy đưa. Ông hỏi mai ai sẽ quyết có thử lại được không. Duy đứng bên bậc nhà một lúc, nhìn bàn tay thợ còn run lúc mở nút vải, rồi nói sáng mai mình sẽ trở lại để nghe ông bàn hết chuyện ấy.