Miên về bằng chuyến sáng, mang một hộp kính nhỏ buộc dây qua vai. Em được nghỉ một buổi đổi công trong xưởng, phải quay lại trước chuyến chiều. Duy đang xếp rọ vớt, thấy em ở đầu bậc thì đặt xuống, hỏi đã ăn chưa rồi mới hỏi chuyện kính.
Em đưa anh một nắm bánh mua ở bờ Nội, nói chỉ đủ ngồi tới quá trưa. Bách dọn mặt bàn, đem bát nước ra cho em rửa tay. Miên nhìn góc mình từng ngồi, thấy giấy bọc kính đã được ghi lại bằng nét chữ người khác, hỏi hai người giữ dầu có làm vỡ tấm nào không.
“Chưa. Có một vết rạn họ báo, anh đem ra hiệu thay.”
Em gật đầu, mở hộp. Tấm kính mới không lớn, mép mài đều hơn bài cũ. Xưởng cho em dùng kính loại này để kiểm bọt và vết hàn trên chụp đèn; đó là dụng cụ học việc của em, không phải vật liệu Duy có thể cắt đem lắp vào neo.
Anh xin mượn soi cánh đèn trong buổi ấy, nêu rõ không chạm lửa. Miên đồng ý, ngồi cạnh để giữ kính đúng góc. Đoạn quai từ lần tìm hụt vẫn nằm gói riêng; em đặt sang một bên sau khi so mép, không cố ghép hai thứ chỉ vì chúng cùng từ dưới nước lên.
Dưới kính, vết hàn chéo trên cánh đèn hiện thành một dải lổn nhổn. Miên thấy một đường nứt nhỏ sát giọt thiếc, gọi anh xoay mặt dưới ra nắng. Duy dùng đầu gỗ đỡ, không lấy tay che phần cần xem. Họ thấy lỗ ghim cũ đã bị bít, còn mép vá gập vào đúng điều anh nhớ.
“Có giống của cha không?” em hỏi.
“Giống. Anh chưa dám nhận chắc.”
Miên im, giữ kính thêm một lúc. Em bảo mình cũng nhớ chiếc đèn, nhưng hồi ấy chỉ được lau chụp ngoài, không biết từng vết nối. Không ai có một ký ức đủ chính xác để thay cho phần chiếc đèn còn thiếu.
Bách đem bát nước mới thay bát đục. Lúc Duy nhúng vải lau góc cánh, một tiếng rất mảnh vang lên, như miệng chén chạm vào nhau ở xa. Anh dừng tay. Miên ngẩng đầu nhìn mái, tưởng ai kéo dây cót, nhưng ngoài hiên không có gió.
Họ đặt cánh khô lên tấm vải. Tiếng mất. Duy gõ nhẹ đầu gỗ vào mép, chỉ nghe tiếng đồng đục. Miên hỏi nước trong bát lấy ở đâu. Bách đáp nước giếng để rửa đồ, còn thùng bên bậc là nước sông mới múc.
Em xin hai chén sạch, chia nước ra để không lẫn. Cánh đèn nhúng trong nước giếng không có tiếng, đặt khô càng không. Khi chuyển sang chén nước sông, một rung nhỏ dội lên đầu ngón Duy, yếu tới mức anh phải bảo em đặt tay lên chỗ đỡ gỗ để cùng kiểm.
“Đừng thêm gì đã,” Miên nói khi anh định pha muối thử. “Làm lại đúng như lúc đầu.”
Họ thay chén, đổi tay giữ, đặt cả mảnh đồng thường cạnh bên. Không phải lần nào cánh cũ cũng rung. Duy ghi thời điểm, nhận thấy tiếng xuất hiện khi họ đưa bàn ra gần cửa hướng bến. Nước sông hôm ấy hơi lợ, nhưng chỉ biết vậy chưa thể nói muối làm ra tiếng.
Tới gần trưa, rung tắt dần dù cánh còn ướt. Bách nhìn vệt nước ngoài bậc, nói dòng sắp đổi. Duy muốn mang nó xuống bến ngay, Miên nhắc còn phải cất kính để lên chuyến chiều. Anh ngừng sửa giấy, giúp em lau mặt kính bằng vải sạch, trả đúng hộp.
Miên lấy mẩu giấy bọc kính làm bảng, chia một bên nước giếng, một bên nước sông. Em nhờ Bách rót, không để Duy tự cầm cả cánh đèn lẫn chén, tránh ngón tay gõ vào mép làm lẫn tiếng. Anh đồng ý, tới lần không nghe gì vẫn ghi như thế, không gạch đi cho bảng còn toàn những lần rung. Bách đổi chỗ hai chén sau khi rửa sạch; tiếng yếu vẫn chỉ xuất hiện với một phần nước lấy ngoài sông. Miên nhắc kết quả ấy chưa nói được vì nước hay thứ lẫn trong nước, nhất là từ lúc nước đổi, cả chén sông cũng im. Em gấp mẩu giấy đưa anh giữ cùng cánh đèn.
Họ ăn cơm cùng nhau. Miên kể đã làm hỏng một cạnh kính ở xưởng, phải mài lại đến tối. Duy nghe chuyện ấy, không chen cánh đèn vào mỗi khoảng em ngừng. Tới khi em hỏi có cần gửi nhờ người thầy xem vết hàn không, anh xin đợi thêm vài lần thử rồi sẽ viết điều mình thật sự thấy, khỏi đưa tới một câu chuyện đã đoán sẵn.
Chiều, anh tiễn em xuống thuyền, trả tiền chuyến như đã hẹn lúc nhờ về giúp. Em dặn không nhúng kính vào nước, còn mảnh đồng có tiếng phải giữ nguyên, đừng hàn kín đường nứt. Anh nhận lời, nhìn em mang hộp nghề về bờ Nội.
Trước ca tối, Duy thử lại cánh đèn bằng nước sông, không thắp nó như một neo mới. Chỉ một nhịp mỏng vang lên rồi im. Anh bọc nó sau khi lau khô, ghi bên dưới tờ thử: nước giếng không rung; nước sông có lúc rung; triều và vị trí cần xem tiếp. Anh chưa viết tên cha vào chỗ nguyên nhân, dù bàn tay vẫn muốn giữ mảnh đồng lâu hơn cần thiết.