Phùng Duy vừa nhấc nắp lò thì cơn ho kéo đến. Anh quay mặt vào khuỷu tay, cố nén cho qua, nhưng ngực đau như có ai xoắn một sợi dây bên trong. Đến khi đứng thẳng được, trên tay áo đã có hai chấm máu.
Phôi đồng vẫn nằm trong lò. Chỉ cần nung thêm một lát, anh có thể ép xong bộ vòng lót còn thiếu, giao hàng và nhận tiền. Tiền ấy đủ trả phần thuốc đang ghi nợ, còn dư chút ít để giữ căn xưởng thuê qua tháng.
Anh cầm kìm lên lần nữa.
“Bỏ xuống đi.”
Chủ hàng đứng ngoài cửa từ lúc nào. Ông nhìn tay áo anh, rồi nhìn cái bàn chỉ có ba chiếc vòng đã làm xong.
“Ta cần đủ bộ vào chiều nay. Nếu ngươi ngất bên lò, hàng của ta ai giao?”
Duy đặt kìm xuống cạnh viên gạch chịu lửa. Muốn trả lời, anh phải đợi hơi thở đều lại. Sau vụ kéo người thợ mắc kẹt khỏi gian lò cháy, đến việc mở nắp lò cũng khiến ngực anh nặng trĩu. Thầy thuốc bảo tránh hơi nóng. Anh đã tránh gần mười ngày, trong lúc tiền thuốc vẫn phải trả.
“Ba chiếc này dùng được,” anh nói. “Hai chiếc còn lại, ông đem phôi sang lò khác. Tôi trừ phần công chưa làm.”
“Phôi đã cắt theo tay ngươi. Sang chỗ khác họ tính lại cả bộ.”
Chủ hàng không quát. Ông kéo ghế ngồi ngay cạnh cửa, lấy tờ giấy nhận hàng ra, chặn bằng hộp quả cân. Chính vẻ kiên nhẫn ấy khiến Duy khó nói hơn. Tiền ứng đã nằm trong thuốc và gạo, không còn nguyên để trả.
Ông liếc chiếc thước đồng treo trên vách.
“Thiếu bao nhiêu, để dụng cụ lại bấy nhiêu. Khỏe rồi đến chuộc.”
Duy nhìn theo. Chiếc thước đã mòn một cạnh, còn đường khắc vẫn rõ. Không có nó, anh khó nhận cả việc nguội. Anh ngồi xuống chiếc ghế đối diện, tính lại phần phôi và phần công. Tính đến lần thứ hai, anh nhớ ra điều chủ hàng đã phàn nàn hôm mang hàng tới.
“Trục giếng bên bãi của ông vẫn kẹt?”
“Vẫn kẹt. Nhưng đừng đổi chuyện.”
“Tôi sửa trục ấy bù vào. Không cần nung. Nếu phải thay nguyên trục, tôi không nhận liều; nếu sửa được, ông giữ tiền công còn lại.”
Chủ hàng nhíu mày. Duy lấy một vòng lót đã nguội, chỉ cho ông thấy mặt trong được tiện lệch để bù chỗ mòn của ổ cũ. Trục giếng chưa chắc cùng lỗi, nhưng anh biết cách đo trước khi tháo, cũng biết việc ấy không cần đứng cạnh lò cả buổi.
Cuối cùng ông gấp giấy lại.
“Đến xem trước. Đừng để giếng hỏng thêm rồi bảo ta góp tiền chữa bệnh cho ngươi.”
Giếng nằm sau bãi chứa hàng, mé ngoài là lối dân trong ngõ thường qua lấy nước. Người ta đã tháo gàu xuống, buộc sợi dây lên cột. Một bà gánh nước chờ cạnh đó hỏi bao giờ dùng được. Chủ hàng chỉ Duy thay câu trả lời.
Anh thử lay tay quay. Trục không cong, nhưng mỗi khi tới chỗ chịu lực, đầu bên trái lại giật lên. Dưới lớp dầu đen có một vệt sáng do kim loại cọ vào thành ổ. Anh nhờ chủ hàng giữ thanh chống rồi tháo nắp. Chỉ một động tác cúi lâu cũng làm anh hụt hơi, phải ngồi trên thành giếng nghỉ.
“Làm nổi chứ?”
“Nổi. Chậm một chút.”
Anh không nói thêm. Khi đo xong, anh chọn sửa mặt ổ và gia cố miếng lót, giữ nguyên trục. Thay toàn bộ sẽ nhanh hơn cho người thợ khỏe, nhưng tốn tiền mà phần trục còn dùng tốt. Chủ hàng nghe đến chuyện không phải mua trục mới thì chịu đi tìm chiếc ghế thấp cho anh.
Đến xế chiều, miếng lót đã vừa. Duy đặt hai ngón tay lên đường dẫn nhỏ, đưa một sợi công lực vào trong. Dẫn Tức chỉ đủ giúp anh chỉnh nhịp ở cụm nhỏ thế này. Sợi khí đi qua chỗ nối, vấp nhẹ rồi trôi, để lại cảm giác ấm dưới đầu ngón tay.
Anh vừa rút tay thì trước mắt hiện ra một vệt sáng.
Duy chớp mắt. Vệt sáng vẫn ở đó, nằm lặng giữa tầm nhìn, không in lên nắp giếng hay bàn tay. Bên cạnh nó có những dấu anh hiểu ngay, dù chưa từng thấy thứ chữ ấy trên giấy.
Thời gian sống còn lại: ba năm.
Phía dưới là một vạch dài, phần sáng chiếm hơn nửa, đầu bên kia ghi năm năm. Một dòng khác trống không, chỉ hiện số không ở cuối.
Anh giữ nguyên tư thế đến khi chủ hàng giục thử tay quay.
Trục quay nhẹ. Duy ghìm xuống, nghe tiếng ổ lót chạy đều rồi dừng lại. Trước mắt anh, ba năm vẫn là ba năm. Không có tiếng nói, không có lời giải thích. Anh đưa tay che một mắt, rồi mắt kia. Những dấu sáng không biến mất.
“Có vướng nữa không?” chủ hàng hỏi.
Duy nhìn cái giếng. “Phải treo gàu lên thử tải. Dây cũ sờn rồi, ông thay dây trước.”
Ông càu nhàu vì lại thêm tiền, nhưng vẫn tháo sợi dây xuống. Khi ông quay đi lấy dây mới, Duy ngồi lại bên chiếc ổ vừa sửa, lưng áo lạnh mồ hôi. Anh mới hai mươi bảy tuổi. Ba năm là điều quá ngắn để nhìn lâu.
Anh cất miếng giẻ dính dầu vào túi dụng cụ, đợi cơn run trong tay lắng xuống rồi mới đứng dậy.