Cuối tháng hai, Khang đặt hai con vít lên nắp chiếc đèn mới. Một con có đầu khía riêng, phải dùng chìa của xưởng; con kia bán ngay ở hàng sắt đầu chợ. Cậu cầm con thứ nhất lên, đợi Duy kiểm mép nắp vừa làm.
“Dùng con thường,” Duy nói.
Khang nhìn lại lỗ bắt. “Đổi cỡ thì phải làm lại chỗ này.”
“Ừ. Đo phần thịt còn đủ không đã.”
Đèn chưa giao, khách chỉ mới nhận ngày hẹn. Duy lấy thước đo cùng cậu, tính lại mép giữ sao cho tháo nhiều lần vẫn có chỗ tỳ. Dùng vít thường chẳng có nghĩa lấy con nào vừa lọt thì vặn vào. Họ thử nắp bằng cỡ đã chọn, mở ra đóng lại rồi kiểm dây dẫn không bị kéo theo.
Khang làm xong, để chiếc chìa riêng sang bên.
“Khách có thể tự mang tới bất cứ thợ nào.”
“Ta định thế.”
“Cả món dễ sửa họ cũng không quay lại nữa.”
Duy lau đầu thước, chưa trả lời ngay. Chi phí tháng trước vẫn nằm trong sổ, bên cạnh phần công bến đã mất. Mỗi món đèn khách mang tới nhờ mở nắp, thay kê thường đem lại khoản công đủ mua vài món lặt vặt cho xưởng. Anh biết cậu đang tính khoản ấy, không chỉ tiếc cái chìa vừa làm.
“Ta cũng từng phải ngồi đợi một cỡ không mua được,” anh nói. “Nắp mở được ở đây hay đầu chợ thì đèn mới sáng lại. Phần nào cần nghề của mình, mình vẫn phải làm cho đáng tiền.”
Người lấy đèn tới sau bữa trưa, mang theo chiếc túi đan vừa khít chân đèn. Bà hỏi sao hôm nay nắp khác món cũ nhà bên. Duy đưa bà xem con vít, nói cỡ dùng và chỗ tránh chạm khi mở. Bà thử bằng dụng cụ mượn của Khang, nhấc nắp lên, rồi vặn lại chậm hơn cậu vừa làm.
“Thế con trai tôi mở được à?”
“Mở nắp được. Còn lõi thì phải biết kiểm. Nếu chỉ đứt dây giữ ngoài, bà khỏi đi tìm riêng cái chìa này.”
Anh đặt chìa cũ bên cạnh để bà thấy khác nhau. Người khách hỏi tiền có tăng không. Chiếc đèn vẫn theo giá nhận; phần sửa chỗ bắt vít do anh chọn lại nên xưởng chịu. Bà trả tiền, xin ghi cỡ vào tờ giao, bảo như thế mới khỏi đứng ngoài hàng sắt hỏi một con giống miệng lỗ.
Duy ghi, Khang đứng nhìn. Tới lúc bà đi khỏi, cậu cầm tờ công, tự tách phần làm lại khỏi giờ gia công ban đầu. Anh bảo vẫn trả giờ cậu làm theo quyết định của mình, rồi cùng đối vật tư đã dùng. Tiền còn lại ít hơn dự tính, nhưng chẳng ai đã hứa làm lại nắp không lấy công.
Khang hỏi nếu thợ khác tháo hỏng thì xưởng nhận thế nào. Duy bảo ghi lại tình trạng khi giao, việc sau xem đúng phần hỏng mà tính. Anh chưa thể bảo hành mọi bàn tay sẽ chạm tới đèn, nhưng giữ chìa riêng cũng không giúp lõi bên trong bền hơn.
Chiều ấy, Duy xuống bến của đội đò theo một việc nhận trước. Bánh tời dùng đưa hàng lên bậc cao đang nặng ở quãng đầu, Nhiên phải bố trí hai người đổi tay cho khỏi kéo giật. Nó khác món chủ bến vừa chuyển sang Liên Xưởng; phần việc của đội vẫn theo giấy riêng với anh.
Duy kiểm tải thường, tìm chỗ đường dẫn bị xô tại mặt ghép. Anh tháo đúng phần, tự dùng công lực sửa lại mặt tỳ và đường dẫn nhỏ rồi ngồi nghỉ, để Khang lắp theo cỡ đã đo. Cụm này anh trực tiếp làm, tới khi chạy dưới tay người đò còn cảm rõ phần khí mình dẫn qua đó.
Nhiên cho đổi người kéo. Bánh chạy đều hơn nhưng hai người vẫn phải chia lượt với kiện nặng trong phạm vi cho phép. Cô hỏi có thể làm nhẹ quãng đầu nữa không.
“Sửa thế này dùng tiếp được,” Duy nói. “Muốn nhẹ hơn thì phải xem lại cách truyền.”
Khang ngồi bên hộp dụng cụ ngẩng lên, nói cậu có một cách đang nghĩ. Nhiên bảo khi có bản thử thì đem tới, đừng chỉ kể lúc người đò đang gồng lưng. Cậu cười, kéo sợi dây buộc túi cho gọn.
Lúc đối công, cô hỏi chiếc đèn mới có thật đã dùng vít ngoài chợ. Người lấy đèn lúc trưa ngồi cùng chuyến đò vừa nhắc tới. Duy gật, bảo sửa ở nơi khác sẽ dễ hơn phần nắp.
“Thế khi tôi muốn đổi bánh này cũng được chứ?” Nhiên hỏi, đặt tay lên vỏ tời.
“Được. Tôi giao cỡ và phần đã làm để người sau biết. Đừng lấy nó chạy quá tải trong lúc chờ.”
Cô nhận lời sau cùng, bảo phần tải vốn đã ghi trên bậc. Duy đưa tờ công cho người giữ tiền đội, tiền công vào phần nghề riêng của anh, không nhập quỹ cầu. Trước khi đi anh nhìn lại bánh tời. Nó vừa có đường dẫn mới, người dùng đã hỏi tới ngày thay bằng thứ khác.
Về xưởng, Khang treo chiếc chìa riêng lên móc. Duy nhìn nó, rồi viết cỡ vít thường vào bản giao đèn giữ lại. Anh vẫn muốn người ta mang đồ trở lại đây; chỉ là từ nay, muốn giữ khách thì không thể trông vào việc họ thiếu đúng một chiếc chìa.