Chiếc xe đá dừng ngoài bãi thử, bánh lún thành hai vệt đậm. Người chủ xe tháo dây chằng, chỉ phần đá còn trên thùng, bảo muốn cầu đáng tiền thì phải cho xe như thế qua được. Ông đã đưa một khoản lớn trong các đợt chuẩn bị, không muốn ngày cầu mở lại phải dỡ hàng xuống gánh từng chuyến.
Duy đứng chắn trước lối dẫn vào đoạn thử.
“Chưa đưa xe vào.”
“Ta còn chưa bắt ngươi cho chạy qua sông. Thử trên bờ cũng sợ à?”
Đoạn lắp trên cạn không phải cây cầu hoàn chỉnh. Sau khi các bên ghi rõ ranh được dùng cho việc thử, họ kê một đoạn kết cấu lên phần bãi dự kiến làm đường dẫn, chừa dây ngăn người đi ngang. Tiền chuẩn bị có giới hạn cho phần này, chưa cho phép dựng cả cầu qua luồng.
Đợt ứng cho lần thử đã được thu, chỉ mua đủ dầm và tấm kê cho đoạn ngắn, dùng những phụ kiện đã đạt phần kiểm trước. Không có lô vật liệu cả cầu nằm chờ ngoài bãi. Duy đã nhờ Khang đối đủ thứ đem tới và công người lắp trước khi mở buổi thử. Nay nếu cho xe ngoài hẹn chạy vào, những khoản nhỏ vừa đủ ấy có thể mất trong một lượt, còn người ngồi trên xe không phải thứ anh được phép đem bù sau.
Duy đã báo phạm vi tải trước buổi thử. Chiếc xe đang chở nhiều hơn mức ấy, lại có người ngồi điều khiển phía trước. Nếu nền hoặc giá kê hỏng, anh không thể gọi đó là một phép đo chỉ vì chưa ở trên nước.
Anh mời chủ xe cân phần đá, thay bằng những tải nhỏ có thể tăng dần, đặt tại đúng khoảng bánh tỳ. Người kia cho rằng làm thế không giống xe thật. Duy chỉ lên vết bánh: tải không chỉ có tổng nặng, còn nằm ở đâu và đi qua đoạn nào. Họ sẽ mô phỏng các vị trí ấy, sau đó mới bàn bước thử có chuyển động theo điều kiện đạt.
Người chủ xe chưa bằng lòng. Nhiên đang ở bến được gọi tới đối lịch dỡ hàng, hỏi ông cần xe qua để làm ăn hay cần nó đứng đây khiến cả buổi thử phải nhường. Ông cáu, nhưng vẫn cho dỡ một phần đá xuống để khỏi giữ người bốc quá giờ.
Công dỡ và chuyển được ghi đúng người yêu cầu, không bắt đội đò làm thêm miễn. Duy trả phần tải thử đã nằm trong kế hoạch từ khoản người giữ tiền giao; phần xe chở ngoài hẹn được chủ xe lo. Họ gom đá thành các khối dễ kiểm, cân và đánh dấu, không lấy mắt đoán bao nhiêu là đủ.
Khang kiểm mốc trước lúc đặt tải, đọc cho người ghi. Duy đứng ngoài vùng dây, yêu cầu từng lượt xong phải đợi đo mới thêm. Khi tải còn trong phạm vi dự kiến, mặt đoạn thử chưa có tiếng bất thường. Nhưng dấu dưới một chân kê thấp dần so với mốc độc lập phía ngoài.
“Dừng,” anh gọi.
Người bốc đã nhấc khối kế lên, nghe vậy đặt xuống ngoài dây. Duy đợi họ rời rồi mới cùng Khang kiểm. Mặt kết cấu không cong theo cách mẫu hợp kim vừa hỏng; cả chân kê đang đi xuống nền. Một đường đất rạn mảnh xuất hiện sát mép tấm lót.
Họ tháo tải ngược từng phần, ghi độ hồi của kết cấu và độ lún còn lại. Người chủ xe bước tới mép dây, nhìn bánh xe nặng của mình ở bên ngoài, không đòi kéo nó vào nữa. Duy vẫn giữ dây, không để mọi người ùa tới xem vệt đất.
Khoảng nền ấy từng được đo độ cao, nhưng đo chỗ có nước đến không tự chứng minh đất chịu được mọi tải. Duy xem lại phần đào thăm và kê thử, yêu cầu thêm công nền trước khi ghép tiếp. Phạm vi xe đá vượt thiết kế ban đầu còn phải tính riêng; không có chuyện thêm vài viên đá gia cố là hứa cho nó qua.
Người chủ xe hỏi anh có phải lại muốn tăng giá. Duy đưa dấu lún, nói phần nền thuộc tải đã nhận phải sửa trong dự toán mới, còn yêu cầu tăng tải là việc khác. Nếu không thống nhất tiền và cách kiểm, cầu chỉ được theo phạm vi đã chứng minh, không theo số góp của riêng ông.
“Vậy tiền ta đưa không mua được một lần ưu tiên?”
“Không mua được một chỗ đất chịu quá sức.”
Ông quay về xe, nói sẽ xét lại khoản định đưa tiếp. Duy không chạy theo giữ lời hứa ấy. Anh biết số thực nhận chuẩn bị vừa đủ trả việc đã làm, không thể gọi một khoản có thể mất thành tiền gia cố chắc chắn.
Họ rào lại chỗ thử, treo dấu dừng, đem bản lún và tiền công bổ sung ra bàn với các bên. Khang hỏi có lùi ngày ghép không. Duy bảo chưa được hẹn ngày ghép ở chỗ nền này trước khi làm và kiểm lại. Cậu gạch phần ấy khỏi lịch tạm, chừa chỗ cho lần kiểm mới.
Cuối buổi, xe đá rời bãi theo đường cũ. Duy đứng ngoài hai vệt bánh, thấy chỗ đất quanh chúng bị ép trũng. Anh gọi người giữ bãi cùng xem rồi mới thu dụng cụ. Đoạn kết cấu vẫn còn nguyên trên cạn, và hôm nay như thế đã đủ để họ ngừng đúng lúc.