Người thanh niên đến xưởng khi Duy đang lựa những món hỏng không đáng sửa nữa. Cậu đứng ngay cửa, trên vai khoác một tay nải nhỏ, chờ anh ngẩng lên mới hỏi có cần người làm phụ không.
“Ta còn chưa đủ việc nuôi mình,” Duy nói.
“Tôi nhận theo món cũng được.”
Cậu tự giới thiệu là Lâm Khang, mười chín tuổi. Đã làm việc nguội, biết dẫn khí qua lõi nhỏ, nhưng bộ dụng cụ mượn ở chỗ cũ phải trả khi nghỉ. Cậu mở tay nải, bên trong chỉ có mấy món riêng lẻ, một cây dũa đã cùn và thước gỗ mẻ đầu.
Duy nhìn ra ngoài. Trong ngõ không có ai đợi, cũng không có xe chở hàng để cậu làm một chuyến rồi nhận công. Anh đưa mắt về cái khay trước mặt.
“Biết sửa đèn không?”
Khang nhấc một chiếc đèn cũ lên. Đó là đèn của Duy, đã tắt từ trước tai nạn lò. Anh giữ lại chụp nhưng định tháo lấy chân. Khi kiểm lần cuối, khí dẫn cứ thoát ở rãnh giữa, không giữ sáng được. Gia công lại cả phần ấy gần bằng làm món mới.
Khang xin mượn một chiếc que đo mảnh. Duy đưa que, chưa dọn khay đi. Cậu tháo chụp, xoay đèn dưới ánh cửa, dùng đầu que dò hai bên rãnh rồi khựng lại ở chân kẹp.
“Chỗ này bị ép lệch.”
“Ta biết. Nắn về rồi lại vênh.”
“Nếu kê phía dưới thì sao?”
Duy nhìn bàn tay cậu đang giữ chân kẹp. Anh đã định thay phần dẫn, còn Khang muốn giữ nó, đổi cách đỡ. Một miếng căn nhỏ có thể làm được việc ấy, nếu đặt không chắn rãnh.
Anh kéo khay vật liệu vụn tới. Trong đó có miếng lót vừa tháo khỏi giếng, được bọc giấy riêng. Khang chỉ lấy một mẩu nhỏ từ mép, hỏi trước rồi mới cắt. Cậu dũa mẩu căn khá lâu, mấy lần thử vào lại lấy ra. Duy làm nốt cán nồi bên cạnh, không đứng nhìn sau lưng.
Đến khi Khang xin thử khí, anh mới ngẩng đầu. Cậu đã có Dẫn Tức, nhưng nhịp đi chưa đều; ánh đèn lóe lên rồi yếu đi. Khang không cố tăng lực, rút tay, chỉnh mẩu căn thêm một chút. Lần sau ánh sáng giữ được, dù chân kẹp vẫn còn vết cong cũ.
“Để một lát,” Duy nói.
Họ đặt đèn trên bàn rồi cùng ăn bữa trưa. Duy mua thêm một chiếc bánh, tính vào phần công thử món, không bảo đó là tiền ăn cậu phải chịu ơn. Khang ăn hết, phủi tay rồi trở lại kiểm chỗ nối. Đèn chưa tắt.
“Cậu muốn học làm mới hay nhận sửa?” Duy hỏi.
“Nhận sửa trước. Làm mới cần vốn. Đồ này vẫn dùng được, tháo ra bán vụn thì phí.”
Khang nói xong mới nhìn khay đang chờ tháo, như sợ câu ấy khiến chủ xưởng mất lòng. Duy cười, nhấc đèn về phía mình. Anh đã mất một buổi gia công chiếc đèn mới rồi phải bán gần hết lời; người trước mặt vừa cứu một món cũ bằng chút vật liệu và nửa ngày kiên nhẫn.
Anh hỏi tiền công. Khang đưa một mức thấp, rồi nói nếu được dùng dụng cụ ở xưởng thì có thể bớt nữa. Duy lấy tờ giấy ghi các đơn sửa ra, đẩy sang cho cậu xem phần việc còn lại.
“Bớt đến mức không đủ ăn thì cậu làm được bao lâu? Ta trả theo món nghiệm thu, dụng cụ dùng tại xưởng. Vật liệu phải hỏi trước. Hỏng do làm ẩu thì cùng xem lại, không tự giấu đi.”
“Có phải nộp tiền học không?”
“Ta đang thuê người làm, chưa mở lớp.”
Khang nhìn anh một lát, rồi cười. Hai người tính lại phần công chiếc đèn. Duy trả từ tiền sửa cán nồi vừa nhận, để riêng phần vật liệu nhỏ và phần công thử. Tiền còn trong hộp ít hơn lúc sáng, nhưng chiếc đèn đã sáng ổn tới chiều, đủ giao cho người cần thay vì tháo vụn.
Họ chưa nhận thêm đơn lớn. Duy đưa Khang hai món nguội, nói rõ giờ khách tới lấy rồi nhờ cậu thử. Một chiếc cần thay chốt, chiếc kia chỉ lệch bản lề. Khang sửa bản lề trước, mang tới cho anh kiểm, sau đó mới chọn chốt trong khay. Cách cậu làm chậm mà không lúng túng khiến Duy bớt phải nhìn sang.
Chiếc chốt cũ còn một đầu dùng được. Khang hỏi có giữ lại không, vì khách chỉ cần cửa kho nhỏ đóng kín, không nhất thiết thay hết cả bộ. Duy bảo cậu đo chỗ mòn trước. Nếu đầu giữ lại vẫn đủ dày thì sửa như cậu tính, nhưng phải cho khách biết đã giữ phần nào. Khang lấy thước, không vội gật nhận cho xong. Khi khách tới, cậu đặt phần đã tháo cạnh món sửa, chỉ ngay chỗ mòn. Duy đứng bên cạnh nghe, tới lúc tính công mới lên tiếng.
Khi dọn bàn, Khang đặt dụng cụ ngay ngắn nhưng cất sai ngăn chiếc cữ mỏng. Duy chỉ lại chỗ, không giành tay làm hộ. Cậu lấy ra, cất vào đúng ngăn rồi buộc lại tay nải.
“Mai tôi có đến nữa không?”
“Có. Nhưng đừng tới trước lúc ta mở cửa. Ta vẫn phải ngủ.”
Khang cười đáp lời. Duy tiễn cậu tới cửa, quay lại thấy chiếc đèn cũ đang chiếu lên hai chỗ làm việc trên cùng một cái bàn.