Cuối tháng ba, Hứa Kha xem sổ cầu lâu hơn lần trước. Ông đối số lượt mở nhịp với những lần bảo trì, rồi yêu cầu kiểm thêm một chốt giữ ở cơ cấu hãm. Chốt còn đúng cỡ, bề mặt lau sạch chưa thấy vết nứt. Duy đã định ghi đạt sau khi đo như những lần đầu.
“Nó đã chịu bao nhiêu lượt?” Hứa Kha hỏi.
Duy nhìn trang ghi. Lượt vận hành có, nhưng lần thay chốt và quãng chạy của từng chiếc chưa được nối cùng một dòng. Anh phải nhờ người trực lấy tờ bảo trì cũ ra đối, mới khoanh được khoảng từ lúc lắp.
Họ giữ nhịp ở trạng thái an toàn, ngừng nhận người trong giờ kiểm đã báo. Một chốt dự phòng đúng cỡ, đã qua phần kiểm cần thiết, được đưa vào thay. Chiếc tháo ra đánh dấu vị trí, mang về bàn thử; cầu chỉ được nhận lượt lại sau khi cơ cấu thay được thử đủ tại chỗ.
“Tôi đã đo nó,” Duy nói lúc bọc chốt cũ.
Hứa Kha gật. “Ta sẽ xem sau khi nó chịu tiếp. Đừng đem nó lắp lại chỉ vì hôm nay còn vừa.”
Trong nửa đầu tháng tư, chiếc chốt nằm trên giá thử mỗi khi xưởng có buổi đã dành cho việc ấy. Họ đặt tải theo cách nó chịu ở cơ cấu, lặp lượt đóng giữ rồi tháo tải, đo hồi lại tại mốc. Khang ghi lượt, đổi tay với người được thuê phụ; Duy ở bàn theo dõi, ngắt việc khi tới giờ nghỉ. Những ngày đầu kết quả chỉ chênh trong khoảng đo, chẳng ai chỉ nhìn mặt thép mà biết nó sẽ hỏng ở đâu.
Đến một buổi, phần hồi lại lệch quá mốc trước. Họ dừng, đo lại cách đặt và dụng cụ, rồi làm thêm theo phạm vi thử đã định. Sai lệch còn đó. Hứa Kha tới xem bản ghi, yêu cầu cách ly chiếc chốt và cắt kiểm phần nghi ngờ. Vết nhỏ bên trong lộ ra sau khi cắt, đúng vùng đã chịu tải lặp.
Duy cầm hai đoạn trên vải. Mặt ngoài anh vừa đo vẫn nhẵn ở phần lớn chiều dài. Nếu chỉ đem đặt vào lỗ, nó có thể còn qua được một lần kiểm nữa.
“Tôi chỉ kiểm nó còn vừa và chịu được lượt ấy,” anh nói.
Hứa Kha chỉ những dòng Khang ghi. “Giờ anh đã có thêm phần này. Những chiếc đang dùng cũng phải theo được số lượt và chỗ lắp.”
Ông không bảo toàn bộ hợp kim có lỗi, cũng chưa có căn cứ để gom mọi chốt cùng tuổi vào một kết luận. Họ giữ mảnh cắt cùng bản ghi, xem lại những chiếc cùng vị trí và điều kiện làm việc. Phần chưa rõ được tháo kiểm theo lịch có người thay, không đợi đến lúc cả cụm dừng giữa giờ đông khách.
Duy ra cầu trong một buổi kiểm tiếp. Người gánh hàng hỏi tại sao mới mở được mấy tháng đã cần đóng lâu. Anh giải thích phần đang xem, chỉ giờ dự định mở lại. Người ấy bực vì phải đổi đường, nhưng vẫn hỏi nếu lần sau đóng thì có thể báo sớm ở đầu chợ không.
Anh ghi thêm chỗ báo. Mỗi lần kiểm có công người giữ rào, người thao tác và người đối dấu. Không thể chỉ dặn Khang tiện ra nhìn rồi coi là đã thêm được một phần an toàn.
Khi cộng tiền, phần bảo trì dự tính không đủ cho lịch mới. Khoản thu vận hành sau mở còn phải trả trực, dầu và những lần kiểm đã hẹn; người giữ quỹ chỉ đúng phần có thể dùng, phần phải giữ tới ca tiếp. Hứa Kha không đứng ra hứa cấp thêm cho họ.
Duy nhận tự trả chi thử trong xưởng và công làm lại phần ghi thiếu từ tiền nghề đã lĩnh, giữ khoản thuốc tới kỳ. Đợt kiểm ngoài cầu đầu tiên dùng phần bảo trì còn lại theo người giữ quỹ xác nhận. Muốn duy trì các đợt sau, họ phải đưa cách chia khoản mới cho những người góp và dùng cầu bàn, chưa lấy một lời đồng ý của người trực làm tiền đã có.
Người giữ quỹ mang bản dự tính về cho các nhà xem. Có người muốn biết vì sao tiền cũ thiếu, có người hỏi kiểm thêm được gì. Duy giữ lại giá thử và mảnh cắt để trả lời, không nhờ người giữ tiền nói hộ rằng cứ tin thợ là đủ.
Khang nhìn tờ dự tính, hỏi có thể bớt người ghi để nhẹ công không. Duy mở trang phải lần lại lịch cũ đầu tháng, đưa cậu xem đoạn trống khiến cả hai mất gần một buổi.
“Mình sửa cách ghi cho gọn. Phần cần người làm vẫn phải tính.”
Cậu kéo tờ mới, chia chỗ ghi vị trí, ngày lắp và lượt vận hành nối với sổ ca. Người nhận ca đọc thử, chỉ một ký hiệu khó hiểu. Họ đổi nó ngay tại bàn, trước khi đem treo cạnh hộp dụng cụ.
Tối, Duy cất mảnh chốt cắt vào ngăn riêng. Bên cạnh là giấy hẹn thuốc và bản dự tính còn thiếu tiền. Đèn trong xưởng vẫn sáng, ngoài cầu vẫn có lượt đi, nhưng việc còn chạy được đã không đủ để anh yên tâm ghi một chữ đạt. Anh lấy sổ bảo trì ra, bắt đầu từ những chỗ trước đây mình chỉ nhớ trong đầu.