Hứa Đạc đẩy hợp đồng qua bàn, chặn bằng hộp mực để gió khỏi lật trang.
Hoài Ninh chưa cầm bút. Trước mặt anh còn tờ giá phòng Sơn Dư và hai bản thỏa thuận lối đi. Anh xếp chúng cạnh nhau, đọc từ đầu hợp đồng mới.
Quyền dùng hai mươi bốn tháng. Bến đá, thuyền, lò, nhà trú và ba trụ đèn vẫn thuộc Vân Trạch tông. Phần đất dân không nằm trong danh mục ấy. Anh được ở, làm nghề và hưởng phần lời theo sổ sau khi trả các khoản cần trả.
Tới dòng nghĩa vụ, anh dừng lại.
“Duy trì đường qua sông. Bao nhiêu chuyến?”
“Một chuyến hai chiều mỗi ngày là mức đang giữ.”
“Nếu nước không cho đi?”
Hứa Đạc chỉ vào dòng bên dưới.
“Có nói khi đủ điều kiện.”
“Xin ghi điều kiện an toàn, cùng việc phải làm khi đóng. Tôi không muốn lúc xảy ra chuyện mới cãi nhau chữ đủ nghĩa là gì.”
Ông Hứa lấy một tờ giấy trắng. Ngòi bút ông đi nhanh nhưng đều, thỉnh thoảng ngừng để đọc lại cụm vừa viết. Hoài Ninh nhìn đôi tay ấy rồi nhìn bàn tay mình vẫn còn bùn ở chân móng. Hai người đã bỏ khá nhiều thời gian vào cùng một việc, theo hai cách khác nhau.
“Đóng phải báo hiệu,” Hứa Đạc nói. “Mở nhà trú.”
“Hai mươi bốn chỗ. Không nhận quá sức chứa bằng cách bắt người ngồi ngoài lối thoát.”
“Phần trực cứu nạn mùa sương?”
Hoài Ninh kéo tờ giấy lại gần.
“Hai người một đội, có giờ và bán kính niêm yết. Phải kiểm người rồi mới định phạm vi. Những người còn ở đây chưa chắc đều biết cứu nạn.”
Hứa Đạc nhìn anh một lúc.
“Nếu anh định giữ mỗi cái lò thì không cần bàn nữa.”
Hoài Ninh không đáp ngay. Qua cửa, anh thấy chiếc thuyền đáy nông đang buộc sát bậc. Căn phòng Sơn Dư sẽ cho anh một thời khóa sạch sẽ hơn. Ở đây anh còn phải dành giờ cho đò, cho nhà trú và những việc chưa lộ ra sau hai buổi kiểm.
Nhưng lò là chỗ anh có thể làm ra tiền. Căn phòng có thể sửa. Một chuyến hai chiều mỗi ngày là nghĩa vụ anh có cơ sở để tính, nếu người cầm lái chịu ở lại và quyền dừng thật sự được giữ.
“Tôi định làm cả bến,” anh nói. “Vì vậy mới cần biết bến phải làm đến đâu.”
Ông Hứa cúi xuống, thêm chữ vào phụ lục.
Hoài Ninh đọc tiếp tới phần khoản phải trả. Có một dòng gom chi phí tồn đọng vào tài sản tiếp nhận. Anh gạch bút chì dưới đó.
“Lương và tiền hàng trước ngày ký, tông thanh toán riêng.”
“Phải kê được.”
“Tôi đồng ý đối chiếu. Tôi không đồng ý một món chưa kê cũng thành nợ tôi.”
Hứa Đạc mở hòm, lấy bảng bàn giao hiện có. Họ đối từng mục, để riêng phần công nợ trước ngày nhận. Hoài Ninh không biết đằng sau mỗi khoản đã có bao nhiêu lần đòi. Điều anh biết là một trăm hai mươi viên góp vào đây sẽ cạn rất nhanh nếu dùng để trả cả những ngày anh chưa tới.
“Còn một điều,” anh nói khi ông Hứa chuẩn bị xếp giấy. “Nếu cứu người mà phải tháo cấu kiện?”
“Tài sản tông không được tự ý phá.”
“Tháo một đoạn neo để thuyền khỏi lật cũng tính tự ý phá?”
Hứa Đạc đặt bút xuống.
Họ bàn điều ấy lâu hơn Hoài Ninh tưởng. Cuối cùng, phụ lục cho phép tháo hoặc hy sinh cấu kiện trong cứu khẩn để bảo toàn người, có người chứng kiến và kiểm lại sau. Anh đọc kỹ phần trách nhiệm, không xin bỏ việc ghi nhận thiệt hại.
Lúc giấy được trải đủ trên bàn, bóng cửa đã xê khỏi hộp mực. Hứa Đạc đọc phần thu hồi: chậm dịch vụ có hạn sửa; cố ý bỏ quá ba ca không báo mới có thể bị thu hồi sau đối chứng. Hoài Ninh yêu cầu ghi rõ đóng vì vượt giới hạn an toàn, đã báo hiệu và mở chỗ trú, không tính bỏ trực.
“Anh sẽ phải báo và bàn giao nếu rời,” ông Hứa nhắc.
“Tôi đã đọc.”
Lần này anh cầm bút.
Trước khi ký, anh lật về trang ghi lối qua vườn, kiểm xem phụ lục có dẫn tới đúng bản đã đọc cho chủ đất nghe không. Hứa Đạc phải chép thêm một dòng. Hoài Ninh chờ ông viết xong, tự đối lại rồi mới đặt đầu bút xuống.
Chữ tên cuối cùng khô chậm hơn những dòng in sẵn. Hoài Ninh chờ rồi mới khép tay áo, lấy túi tiền đặt lên bàn kiểm. Một trăm hai mươi viên được đếm thành từng phần, nhập sổ trạm. Hứa Đạc mở niêm hòm cũ trước mặt người giữ nhà; bốn mươi viên trong đó cũng được kiểm và ghi riêng nguồn.
Quỹ bến thành một trăm sáu mươi. Túi riêng của Hoài Ninh còn sáu mươi.
Anh nhận chìa khóa, thử mở cửa lò. Khóa hơi kẹt, phải nhấc cánh cửa lên mới xoay hết được. Hôm qua anh có thể bỏ nó ở đó để về Sơn Dư. Hôm nay anh lấy mảnh than, đánh dấu chỗ cần chỉnh trên khung.
Sau lưng, người giữ nhà hỏi chiều có giữ chuyến như thường không.
Hoài Ninh cất chìa khóa.
“Tôi xuống hỏi thuyền trưởng trước.”