Người đàn ông kéo túi từ dưới phản ra, nhưng chỉ để lấy áo chứ không thu đồ đi.
Người giữ nhà đứng cạnh, cầm thẻ đã tới ngày trả. Gia đình ông nghỉ từ hôm sương giữ chuyến, hẹn ba đêm rồi tìm chỗ khác nếu chưa sang được. Bây giờ buổi sáng ngày thứ tám mươi chín đã qua, tấm chiếu vẫn trải, đứa con ngồi chơi với sợi dây buộc áo.
“Tôi muốn đợi thêm việc,” ông nói khi Hoài Ninh tới. “Về bờ bên kia cũng chưa có tiền kiếm.”
Vợ ông đang gấp chăn, nghe chồng nói thì ngừng tay. Bà bảo đã hỏi hai nhà trong xóm, nơi nhận người khuân thì đủ, nơi cần giúp lại muốn người quen. Nếu hôm nay dọn đi, họ chưa biết đặt túi xuống đâu.
Hoài Ninh nhìn tấm thẻ. Trong đợt thu vừa đối có thêm hai viên từ tiền đò và đồ sửa, quỹ đã thành một trăm linh sáu. Giữ gia đình này thêm vài bữa có thể vẫn mua được gạo, nhưng ba chỗ ấy sẽ tiếp tục không trả về cho người kẹt chuyến tới sau.
“Mình đã hẹn tới sáng nay,” anh nói. “Tôi có thể hỏi việc cùng ông bà, không thể cứ chờ có việc rồi mới tính ngày rời.”
Người đàn ông kéo áo mạnh hơn, một góc túi mắc vào chân phản.
“Ở đây có ai chờ lấy chỗ của chúng tôi đâu?”
“Bây giờ chưa có không có nghĩa tối nay không tới.”
Hoài Ninh dừng lại, nhận ra nói thêm bằng những người chưa xuất hiện sẽ chỉ khiến người trước mặt thấy mình bị đẩy ra vì một chuyện tưởng tượng. Anh nhờ người giữ nhà đem tờ hẹn, cùng hai vợ chồng đọc lại. Họ không bị thu hồi ngay trong lúc chưa kịp thu xếp; anh báo hạn cuối sáng ngày chín mươi hai, ghi rõ cho cả hai bản, không dùng câu mai tính tiếp.
“Trong thời gian ấy tôi hỏi chỗ cần người thật. Họ nhận hay không, phải nghe điều kiện rồi mới bàn.”
Người vợ đồng ý đi cùng. Chồng bà muốn ở lại giữ đồ, Hoài Ninh nhắc đồ nhận gửi theo thẻ, không cần một người ngồi trên phản cả buổi để giữ chỗ. Cuối cùng cả hai nhờ người giữ nhà chỉ chỗ cất túi, đưa con theo.
Anh dẫn họ tới chủ kho trong xóm bờ gần. Trước đó người ấy đã hỏi có ai phân và xếp đồ khô giúp hai ngày, nhưng anh chưa nhận giới thiệu ai khi chưa rõ giờ cùng công. Hôm nay ông chủ mở kho cho xem: những bó hàng cần chia lại, chỗ kê ở dưới mái, việc nặng có người khác nhấc.
Người đàn ông nhìn gánh, hỏi trả công theo buổi hay theo hết đống. Chủ kho nói theo hai buổi đã định, làm thêm phải bàn, không bảo cứ hết hàng mới về. Vợ ông hỏi có được nhận cùng không. Kho chỉ cần một người lúc đầu; nếu bà nhận, chồng bà vẫn phải tự tìm việc khác, không có lời hứa nhận cả gia đình.
Bà chọn thử phần phân đồ, nhờ chỉ cách nhận bó bị ẩm. Chủ kho đưa một bó ra, hỏi bà xếp về đâu. Bà chọn nhầm phía kín, được ông chỉ chỗ để riêng rồi làm lại. Hoài Ninh đứng đợi, không nói thay rằng bà học nhanh để buộc người chủ nhận.
Cuối cùng họ chốt hai buổi từ hôm sau, có tiền công thật và giờ trả. Chủ kho không có chỗ cho cả nhà ngủ, chỉ cho biết một nhà gần đó có gian cho thuê. Hoài Ninh cùng họ tới hỏi, đợi chủ nhà mở cửa và đọc điều kiện rồi mới rời bậc.
Gian nhỏ, không có thuyền ngay dưới sân như nhà trú. Người chồng nhăn mặt vì phải đi xa hơn tìm việc, người vợ nhìn chỗ đặt nồi rồi hỏi có dùng bếp được không. Chủ nhà tính tiền theo kỳ ngắn, không đòi ngay một tháng; họ tự đối phần công sắp có với số phải trả.
“Chúng tôi bàn tới mai được chứ?” bà hỏi.
Chủ nhà hẹn giữ lời tới cuối buổi sau, không khóa phòng bỏ trống vô hạn. Hoài Ninh ghi nơi hỏi và giờ nhận việc, đưa gia đình giữ. Anh không đặt tiền thuê thay họ rồi coi như đã giải xong chuyện họ sống bằng gì.
Trở lại bến, người đàn ông vẫn chưa vui. Ông bảo việc chỉ hai buổi, xong rồi lại phải lo. Hoài Ninh đồng ý, nhắc đây là việc hiện có chứ chưa phải chỗ làm lâu dài.
“Nhưng hạn nhà trú vẫn sáng ngày ấy?”
“Vẫn vậy. Nếu ông bà gặp trở ngại mới, báo trước để cùng hỏi chỗ khác, không đợi đến lúc người giữ nhà mang thẻ tới.”
Chiều, họ thu gọn túi, để lại chỗ ngồi trống ở đầu phản. Gia đình chưa rời ngay, việc ngày mai cũng chưa được trả công. Hoài Ninh đưa bản hẹn cuối cho người giữ nhà, rồi trả chiếc ghế ngoài mái về chỗ đón người kẹt chuyến.
Đứa trẻ hỏi mẹ sáng mai đi đâu, người vợ mở tờ giấy, chỉ đúng nhà kho vừa xem. Bà đọc lại giờ bắt đầu, nhờ Hoài Ninh xác nhận một lần rồi tự cất giấy vào túi áo.