Người kiểm viên không ngồi xuống trước bàn giấy ngay.
Ông nhận bản niêm giờ, đọc số chỗ nhà trú rồi hỏi Hoài Ninh dẫn đi từ phản cuối ra ngoài. Chiếc túi giấy đeo chéo được giữ cao khỏi nền ẩm; trên tay ông chỉ có thước ngắn cùng tờ ghi đã gấp.
“Nhà đang nhận bao nhiêu người?”
Hoài Ninh đưa sổ để ông đối. Hôm ấy là ngày thứ chín mươi tám. Khách vào ra thay nhau, có tên đã trả thẻ, có người vừa nhận buổi sáng; anh nhờ người giữ nhà cùng đi để kiểm số thực, không dùng danh sách hôm trước cho xong.
Gia đình từng xin chờ việc đã trả đủ ba thẻ sáng ngày chín mươi hai. Người vợ nhận công hai buổi, cùng chồng chọn gian thuê đã hỏi; việc về sau họ vẫn phải tự lo. Hoài Ninh nhìn nét gạch đã đối rồi chuyển tới những người đang ở, không kể chuyện ấy như bằng chứng mọi khách rời bến đều có nơi yên ổn.
Kiểm viên đếm lối giữa hai hàng phản. Ông nhờ một người khỏe đóng vai phải đỡ người yếu, thử đi từ cuối nhà tới cửa. Hoài Ninh nhận phần đi cùng. Khi quay qua đầu phản, tay áo anh mắc vào quai túi khách để thò ra, phải dừng nhấc lên.
“Nếu người cần đỡ không đứng được thì sao?” ông hỏi.
Họ đổi sang cách dìu nặng hơn. Qua cửa chính được, nhưng khi đi theo đường đã chỉ từ sân cạnh kho tới lối lên gò, khoảng quay ở mép mái hẹp lại. Hoài Ninh phải nghiêng người quanh góc gỗ, đúng chỗ trước đây Tú Nương đã bảo không chất thêm đồ.
Kiểm viên không vẽ đường rộng hơn trên giấy. Ông nhờ Tú Nương đi cùng, hỏi lúc thuyền đưa người ướt lên sẽ chọn lối nào. Nàng chỉ đường về nhà trú, rồi đường từ đó ra gò khi cần rời, thử thêm với người cầm đèn đứng trước.
Ra tới đầu lối gò, ông hỏi phần đất ấy thuộc ai. Hoài Ninh lấy bản thỏa thuận đi qua khi trú khẩn đã ký từ ngày nhận bến, chỉ đúng dải được dùng và nghĩa vụ dọn trả. Ông đối ranh bằng mắt rồi trả giấy, không kéo đường sang một khoảnh khô hơn bên cạnh chỉ vì ở đó dễ đi.
Kho sát lò nằm cạnh đoạn nghẽn. Bên trong là phản và hòm sách của Hoài Ninh, phía ngoài có phần kê từng cho thuê hàng. Chỉ dọn sân không đủ để người đi đầu và người đỡ sau quay cùng lúc dưới mái hiện tại.
“Có cửa bên này không?” kiểm viên hỏi.
“Cửa kho tôi dùng,” Hoài Ninh đáp. “Có thể mở nối khoảng trong.”
Anh nói xong mới nhìn vào phản. Mở lối ấy thì chỗ ngồi sát kệ phải dọn hẳn, không còn là dịch cái ghế khi có khách qua.
Kiểm viên ghi cần giải phóng đường ra thay thế, cho thử lại sau khi dọn. Khi ngẩng nhìn mái đoạn qua sân, ông thấy mấy tấm lợp xô lệch, vết nước đọng ở thanh đỡ. Ông gõ kiểm phần ngoài bằng cán thước, không phán cả xà mục chỉ từ màu ẩm, rồi yêu cầu mở xem chỗ tiếp giáp.
Nghi đem dụng cụ, giúp Hoài Ninh tháo phần có thể mở trong trạng thái an toàn. Một đoạn chằng đã lỏng, mưa hắt khiến mép dưới yếu đi. Không thể chỉ chèn lại tấm lợp rồi ghi mái tốt.
Ông ghi phần ấy phải gia cố, thay chỗ không còn giữ được, hạn tới hết ngày một trăm mười sáu. Trước khi sửa xong phải khoanh phần dưới mái hỏng, không cho khách đứng chờ ở đó và giữ đường thay thế rõ. Lối trong nhà vẫn phải thông ngay, không đợi tới hạn mái.
Hoài Ninh xin ông đọc lại phần điều kiện còn được nhận khách. Ông chỉ từng dòng, nhắc số hai mươi bốn không phải lời cho phép nhận đủ nếu lối đang bị chắn. Đủ người trông, đủ đường ra và phần mái được ngăn đúng mới nhận theo sức đang giữ.
Một người khách hỏi có cần gọi ông Hứa xuống xác nhận tài sản của tông không. Hoài Ninh nhìn tờ giấy quyền dùng trong túi mình, trả lời việc kiểm đường và mái thuộc nha thủy, không phải ông Hứa ký thêm là người trong nhà bước qua được.
Anh nhận bản hạn sửa, cùng kiểm viên đối lại những điểm phải làm. Không có khoản tiền đưa riêng để bỏ qua lượt thử. Sáu viên thu từ các chuyến và món lò trong đợt chỉ được nhập hòm khi giấy nhận đã đối đủ, nâng quỹ lên một trăm mười; anh chưa lấy chúng ra tính mái sửa hết chừng ấy nếu chưa kê vật liệu và công.
Sau khi kiểm viên đi, Hoài Ninh mang dây chắn phần mái yếu, nhờ người giữ nhà dời ghế chờ sang chỗ được giữ. Nghi để bộ dụng cụ mở mái riêng, còn Tú Nương lấy thước đi tới cửa kho cùng anh.
Anh mở cửa, hòm sách nằm ngay nơi hai người phải quay chân. Hoài Ninh đứng nhìn một lúc rồi cúi kéo nó khỏi lối, để Tú Nương đặt thước xuống đo phần sẽ phải trả trống.