Sáng ngày thứ sáu, Hứa Đạc ra bến lúc Tú Nương đang chỉ cho Hoài Ninh xem trụ giữa. Sương vướng quanh chân trụ, phía trên vẫn thấy ánh đèn nhạt. Từ chỗ đứng này, đường sáng kéo qua mặt nước đúng về phía doi cát.
“Nếu đợi sửa xong mới đổi dấu, tôi không dẫn khách theo đèn này,” nàng nói.
Hứa Đạc dừng ở bậc trên.
“Hai hôm nay thuyền vẫn đi được?”
“Vì tôi đi vòng.”
Ông nhìn ra sông, rồi hỏi sao không giữ đèn và báo cho người lái biết đoạn tránh. Tú Nương cầm trang ghi chuyến thử từ tay Hoài Ninh, chỉ điểm nước nông. Giấy mỏng rung trong gió, nàng phải đặt lên cọc buộc mới nói tiếp được.
“Tôi biết. Người nhìn đèn từ ngoài kia không biết. Họ sẽ cho rằng đi thẳng được.”
“Đèn đã được kê trong tài sản đang vận hành.”
“Vậy kê thêm chỗ nó đang chỉ vào.”
Giọng nàng không lớn, nhưng người thuyền viên đang rửa sào đã ngẩng lên. Hoài Ninh thấy nét mặt Hứa Đạc cứng lại. Ông còn những việc bàn giao chưa xong, hẳn không muốn mang về một bản giấy vừa nhận đã có trụ đèn bị tắt.
Anh cũng không muốn thế. Ba trụ sáng đều là thứ nhìn từ bờ đã thấy được; chuyện dòng nước đổi phải xuống thuyền mới kiểm. Tắt một ngọn, ai ngang qua cũng có thể bảo người giữ mới chưa làm nổi sáu ngày đã hỏng đèn.
Hoài Ninh lấy giấy lại, xem dấu mình vạch hôm thử.
“Đèn chưa hỏng,” anh nói. “Đường nó báo đã sai. Tôi tắt riêng trụ giữa cho đến khi chỉnh được.”
Hứa Đạc quay sang anh.
“Anh cần một cách báo thay. Không thể bỏ tối rồi coi như xong.”
“Hôm nay cắm dấu tạm theo đoạn đã đo. Chỉ dùng khi nhìn rõ. Trụ hai đầu giữ nguyên. Tôi ghi hạn chế ở bến, không nhận chuyến dựa vào đèn giữa.”
Tú Nương đặt tay lên cọc buộc.
“Dấu cắm phải để tôi xem từ trên thuyền. Anh đứng bờ thấy rõ chưa chắc tôi thấy.”
Hoài Ninh gật đầu. Anh nhờ người giữ nhà mang tấm bảng ra, tự ghi thông báo rồi đọc cho mấy người đang chờ nghe. Một người hỏi tắt đèn có phải hôm nay nghỉ đò không. Anh phải chỉ rõ ngọn nào ngừng, chuyến ban ngày vẫn do thuyền trưởng xét nước và nhận tải.
Người ấy nghe xong lại hỏi có giảm tiền vé không.
“Chưa có chuyến nào nhận theo đường cũ,” Tú Nương đáp. “Ông xuống thì đi đường vòng cùng chúng tôi.”
Họ lấy sào cũ trong kho, chọn những cây còn chắc và buộc dải vải lên đầu. Không đủ màu giống nhau, Hoài Ninh định dùng luôn hai mảnh khác màu, nhưng Tú Nương bảo người đi thuyền sẽ tưởng hai đầu mang hai nghĩa. Anh đổi sang những dải cùng lấy từ một tấm vải cũ, gấp phần bạc màu vào trong.
Trước khi ra cắm dấu, Hoài Ninh tới đế trụ giữa cùng Hứa Đạc. Anh ngừng phần cấp khí riêng của nó, chờ ánh sáng tắt hẳn rồi mới khóa lại. Hai trụ còn lại vẫn sáng. Ông Hứa đứng cạnh nhìn từ đầu đến cuối, ghi việc ngừng có chủ ý vào giấy kiểm, không ghi thành trụ vỡ hay thất lạc cấu kiện.
Tới lượt xuống thuyền, Hoài Ninh mới thấy những cây sào chiếm chỗ hơn anh tưởng. Tú Nương cho để bớt trên bờ, đi từng lượt. Anh cầm đầu vải, ngồi tránh đường mái chèo, nhìn khoảng tối vừa xuất hiện giữa hai ngọn đèn.
Họ cắm dấu ở mép bãi theo những điểm đã đo. Nơi nước sâu hơn không thể đứng xuống, người giữ sào phải làm từ mạn thuyền đã được giữ yên. Tú Nương đổi góc nhìn hai lần. Một cây đầu tiên trùng với thân liễu bên bờ, từ xa gần như mất hẳn. Họ nhổ lên, chuyển ra chỗ nàng nhìn được rõ mà vẫn không chắn đường đi.
Lúc quay về, Hoài Ninh nhìn thấy cả hai dải vải cùng lúc. Anh vừa định nói được rồi thì Tú Nương bảo đi thêm một đoạn nữa. Đến sát đường vào bến, cây phía sau bị mái nhà che khuất. Nàng chọn một vật mốc khác trên bờ để ghi cùng, không cho anh tự nối thành một đường thẳng chỉ vì trông gọn trên giấy.
Trưa ấy, một người đứng dưới bảng thông báo nói với bạn rằng bến mới nhận đã phải tắt đèn. Hoài Ninh nghe thấy khi mang sổ lên nhà. Anh dừng chân định giải thích, rồi nhìn hai người vẫn đang đọc phần giờ chuyến phía dưới. Ít nhất họ đã đứng lại xem.
Anh đặt giấy kiểm cạnh hợp đồng. Việc chỉnh luồng đèn còn nguyên, những dải vải không thay được nó vào ngày sương dày. Trước khi đóng sổ, anh ghi cần xem dấu sau mỗi lần nước đổi.
Hứa Đạc đọc thêm dòng ấy, bảo anh chép một bản cho người cầm lái. Hoài Ninh chép xong mang xuống ngay, để Tú Nương sửa lại cách ghi hai vật mốc. Trên trang của nàng, đường vòng rộng hơn nét anh vẽ lúc đầu.
Chiều xuống thuyền, Tú Nương hỏi anh có nhận thêm người nào chưa. Hoài Ninh đưa danh sách chờ để nàng xem. Đằng sau nàng, trụ giữa tối; chiếc thuyền vẫn được tháo dây đúng lúc nàng cho đi.