Sáng ngày thứ mười hai, Hoài Ninh đem sổ công ra bàn rồi lại cất vào. Thuyền chưa rời bến, anh sẽ đối khoản cuối sau chuyến về. Hai viên đã ứng cho hai thuyền viên nằm trên dòng riêng; anh đặt ngón tay lên đó, kiểm lại trước khi đóng hòm.
Ngoài bậc, Tú Nương đang nhận khách. Buổi hôm qua họ đã xem lại đường vào sau lần gió đổi, thử dây và chỗ neo bằng tải đã ghi. Sáng nay sương mỏng hơn lớp che ngang bờ lúc hửng, nhưng đoạn vòng vẫn có chỗ khuất. Nàng đi từ mũi tới lái, hỏi từng người mang gì, không bỏ qua gói đặt dưới chân một khách vì nó trông nhỏ.
Hàng Phù Sa được cân trước khi nhận. Phần dư ở lại theo đúng lời đã bàn. Người đưa hàng đối dấu trên giấy, không vin vào việc chủ đội đã tới để đòi thêm chỗ.
Hoài Ninh đặt chiếc đèn dẫn sẵn có của bến vào chỗ Tú Nương chỉ. Anh sẽ giữ ánh theo tín hiệu của nàng, không rọi thẳng vào mặt người gác mũi. Một người thuyền viên nhắc chỗ ngồi hôm thử; anh ngồi xuống, nhường hẳn lối đi giữa.
Thuyền rời bậc chậm. Vệt tối của trụ giữa còn ở phía sau, hai trụ khác sáng nhạt qua sương. Những dải vải ven bãi chỉ dùng để nhận mốc khi nhìn rõ, không biến thành một đường an toàn nếu phía trước bị che.
Tú Nương bảo giảm mái chèo trước khi tới đoạn vòng. Người gác mũi hạ sào, chờ thẳng mới báo dấu. Hoài Ninh hướng đèn thấp xuống theo tay nàng; ánh sáng lướt trên phần nước gần thuyền rồi dừng, không soi xuyên được lớp trắng phía xa.
Đúng lúc ấy, đầu thuyền bị đẩy ngang.
Một người khách đứng bật dậy, tay níu quai giỏ.
“Có chạm đáy không?”
Thuyền nghiêng theo chân ông. Hoài Ninh đặt tay lên giỏ để nó khỏi trượt, bảo ông ngồi xuống. Người ấy chưa nghe, mắt nhìn về ngọn đèn cũ phía bãi.
“Lần trước đi bên kia!”
“Ngồi xuống chỗ cũ,” Tú Nương nói. “Giữ giỏ sát chân.”
Hoài Ninh không giải thích luồng đã đổi ngay giữa lúc người ta hoảng. Anh chỉ chiếc ván ngay sau đầu gối khách, đợi ông ngồi rồi mới buông quai. Ở mũi, sào được nhấc lên để khỏi mắc khi thuyền lùi. Tú Nương ra dấu, hai mái chèo đổi nhịp, mạn thuyền chậm rãi tách khỏi hướng vừa bị dòng kéo.
Hoài Ninh giữ đèn theo nàng. Muốn đưa thêm chân khí vào cho sáng hơn là một ý nghĩ rất tự nhiên, nhưng nàng đang cần thấy mặt nước gần, không cần khoảng sáng lóa. Anh giữ nguyên mức, đổi góc khi được gọi.
Người gác mũi đo lại. Lần này dấu đủ để đi tiếp theo đường đã kiểm, với lượng tải họ đang mang. Tú Nương cho thuyền vòng rộng hơn một chút, chờ đầu mũi trở đúng rồi mới tăng nhịp. Khách vừa đứng dậy cúi giữ giỏ bằng cả hai tay; Hoài Ninh ngồi yên bên cạnh, tới khi bờ đối diện hiện rõ mới rút tay khỏi mép ván.
Chỗ cập có bùn trơn. Họ cho người lên trước rồi mới đưa hàng, không để một người ôm kiện chen với khách đang bước. Người nhận hàng Phù Sa kiểm xong mới ghi dấu. Hoài Ninh đối phần tiền của lượt ấy, cất riêng, chưa cộng ngay vào quỹ trong đầu.
Đến lượt về, Tú Nương yêu cầu đổi chỗ hai món đồ nhỏ để giữ cân. Hoài Ninh làm theo, kiểm lại đèn khi nó đã dừng, rồi ngồi về chỗ cũ. Chân khí hao không nhiều như một buổi thính mạch, nhưng cánh tay anh mỏi vì giữ một tư thế lâu. Anh đổi tay lúc thuyền chưa vào đoạn vòng.
Chuyến về cũng phải chờ đo, cũng đi chậm qua chỗ nước kéo ngang. Không ai đứng lên lần nữa. Khi mũi thuyền chạm bậc Hồi Đăng, người giữ nhà bước xuống đỡ dây, hỏi có mang cơm ra không.
Hoài Ninh nhìn Tú Nương. Nàng đang kiểm dây trước khi rời thuyền.
“Đợi chị ấy lên cùng ăn,” anh đáp.
Buổi chiều, anh mở sổ trước mặt những người có công. Tiền các lượt được nhận và đối xong tới hôm nay gộp bốn viên. Ba viên chi phần lương còn lại theo sổ; hai viên đã ứng chỉ được gạch xác nhận, không chi lần nữa. Một viên cho đèn và phần dự trữ chân khí, hai viên cho ăn, giữ nhà và vật tư thường trong đợt. Khoản sửa neo mười hai nằm riêng.
Đếm xong, quỹ còn một trăm bốn mươi bốn. Túi riêng sáu mươi của anh vẫn nguyên.
Một thuyền viên nhận tiền rồi hỏi lịch đợt tới. Hoài Ninh mở trang mới, chợt thấy những ô trống dài hơn bốn viên vừa thu. Anh có người cầm lái, có lò và một tuyến mới chỉ qua được sương mỏng; chừng ấy vẫn chưa trả nổi lương đều nếu chỉ đợi khách qua sông.
Tạ Nghi cất phần tiền của mình, quay sang hỏi ngày mai lò nhận việc gì. Hoài Ninh nhìn những món đồ còn chờ trên kệ.
“Sáng mai mình xem thứ nào có người cần trước.”