Lê Trác đang mài một chốt gỗ khi Tạ Duy tới. Anh ngồi sát cửa, một chân duỗi dưới ghế thấp. Cây nạng tựa bên tường, đủ gần để với tay nhưng không vướng bàn làm việc.
“Nếu hỏi ta có đi được thì có,” Lê Trác nói. “Nếu hỏi có leo cả khe với ngươi thì không.”
Tạ Duy dừng lại trước ngạch cửa. Người bạn hơn anh ba tuổi vẫn có thói quen nói trước câu người khác ngại hỏi. Trước kia anh thấy nó làm mọi việc dễ hơn. Sau tai nạn mang chữ ký xác nhận của mình, anh không còn biết nên nhận sự dễ chịu ấy tới đâu.
“Ta muốn thuê ngươi kiểm dốc một đoạn mương. Đi theo lối thấp được, không phải lên vách.”
Lê Trác đặt chốt xuống, chìa tay lấy bản. Anh đọc tới chỗ đường vòng thì hỏi có đo đủ chưa, ai giữ cửa và ai trả công. Tạ Duy đáp từng câu, chỉ cả vùng rỗng mới tìm được, không lật nó sang dưới trang khác.
“Một buổi sáu mươi đồng,” Lê Trác nói. “Ta giao số ta đo, không ký thay phần của ngươi.”
“Được.”
Tạ Duy lấy tiền đặt lên góc bàn. Lê Trác đếm rồi cất vào hộp. Tạ Duy nhìn bàn tay bạn, chợt hiểu ít nhất chuyện hôm nay đã có cách bắt đầu rõ ràng.
“Ta không tới để…”
Lê Trác ngẩng lên. Tạ Duy dừng câu, rồi nói lại.
“Ngươi xem được lúc nào?”
“Bây giờ. Đưa ta cái túi dài sau cửa.”
Trong túi là một bộ thước ghép có chân tựa và các chốt trượt. Lê Trác đã đổi cách khóa để có thể đặt một đầu từ vị trí thấp, chuyền mức qua những chặng ngắn mà không phải leo lên từng bậc. Tạ Duy cầm nó theo chỉ dẫn, không tự rút các đoạn ra xem. Anh từng nghĩ tới việc tìm người khiêng bạn qua lối khó; giờ nhìn bộ dụng cụ, anh thấy mình đã nghĩ tới thân thể Lê Trác trước cả công việc anh ấy muốn làm.
Họ đi chậm xuống khe. Tới đoạn dốc, Tạ Duy hỏi nên cầm túi bên nào để khỏi chạm nạng. Lê Trác chỉ bên trái rồi tiếp tục đi. Không có câu chuyện nào khác được nối vào quãng đường ấy.
Ninh Vũ đã chờ ở cửa chia mới. Nàng dọn chỗ đứng, đưa Lê Trác xem vị trí nhận nước và phần dự kiến giữ lại ở đầu. Anh dựng chân thước trên nền chắc, bảo Tạ Duy cắm cọc tới dấu anh chỉ. Qua từng chặng, anh đọc mức, Tạ Duy chép rồi đọc lại. Có lúc phải chuyển chỗ vì cọc đứng trên đất xốp; bộ thước gọn không làm nền tự cứng lên.
Đến đoạn nối cuối, Lê Trác xin chiếc ghế thấp, ngồi nghỉ trước khi đổi vị trí thước. Tạ Duy đem ghế tới đúng nơi bạn chỉ, chờ anh tự kê chân cho thoải mái. Sau đó Lê Trác bắt họ đo lại từ phía dưới. Các cao độ Tạ Duy đã đo không lệch nhiều. Nhưng với cửa chia mới và bờ giữ nước dự kiến, mực lúc đầy sẽ vượt qua một gờ thấp ở khúc khuỷu.
“Đầy tới mức ngươi hứa thì nước ở đây có thể quay lại,” Lê Trác nói.
Tạ Duy ngồi xuống nhìn ngang theo thước. Từ trên đường, gờ ấy chỉ là một chỗ nhô nhỏ. Trên mặt cữ, nó chặn rõ giữa hai đoạn đã đo.
“Ta định dùng trận văn dẫn qua khúc này.”
Anh mở tờ chép mẫu Hà Sâm đã cho xem, chỉ nét dẫn dự kiến đặt ở miếng kê đầu gờ. Lê Trác không vội nhận xét trận văn. Anh hỏi khi cửa cuối đóng, nước ở sau gờ còn đi đâu. Tạ Duy dùng bút lần theo nét mình vẽ, gặp đúng đường nhập trở lại phía trên.
Ninh Vũ lấy một sợi dây căng ngang những dấu mức đầy. Dây cắt qua nét cửa trên cọc. Tạ Duy nhìn một lúc rồi xin Lê Trác giữ nguyên thước để anh chép cả trường hợp cửa cuối đóng. Trong sa bàn trước, anh đã đặt cuối đường luôn nhận nước. Ngoài đất, người giữ cửa cuối có quyền đóng, và nước sẽ còn ở đó.
“Bớt mực hứa hoặc đổi chỗ gờ,” Lê Trác nói. “Đừng lấy mẫu chữ để bù phần chưa tính.”
Buổi công kết thúc khi bóng nạng đổ qua chân cọc. Lê Trác giao trang mức của mình, giữ một bản sao; phần dự đoán hồi nước được khoanh riêng để khi thử còn đối chiếu. Anh chưa nói mương chắc chắn hỏng, nhưng cũng không cho Tạ Duy cầm trang giấy như lời xác nhận an toàn.
Tạ Duy tiễn bạn về hết lối thấp, đưa lại bộ thước đã xếp đủ chốt. Trước cửa, anh nói cảm ơn. Lê Trác nhận túi, hỏi anh có định giữ mức nước cũ không.
“Không. Ta phải sửa.”
“Sửa xong muốn kiểm lại thì hẹn buổi khác. Ta còn việc.”
Tạ Duy gật đầu. Anh bước khỏi ngạch cửa, trong túi nhẹ đi sáu mươi đồng, tay cầm trang số mới. Bữa cơm hay lời tha thứ đều chưa được nhắc tới. Ngày mai, phần anh có thể làm với trang giấy này là hạ lời hứa trước khi người ta đào theo nó.