Sáng ngày mười, Tạ Duy đặt tay lại chỗ dòng rịn đã đo hôm trước, bỗng thấy hướng chênh dưới ngón tay đổi.
Anh rút tay rồi chạm lần nữa. Cảm giác mảnh, mất đi khi cố giữ hơi quá lâu, nhưng lần nhận lại vẫn khác hướng anh nhớ. Tạ Duy nhìn nước trên mặt đá; nó chỉ rịn theo khe, chưa cho anh một đường rõ ràng để giải thích điều vừa thấy.
Lê Trác nghe anh nói, hỏi điểm nào đã được kiểm bằng dụng cụ. Tạ Duy chỉ các cọc hôm qua rồi bảo cần đo lại ở cùng vị trí, cảm giác trong tay mới giúp chọn chỗ hỏi chứ chưa thành số hai người cùng nhận được.
Anh tới kho xin dùng thước đo dẫn đúng hai buổi ngày mười và mười ba, ở những điểm trong hành lang hợp đồng. Người giữ kho giao dụng cụ sau khi đối chuẩn, nhận hai mươi đồng cho hai ống nạp đúng lượng của thước, yêu cầu trả đủ vỏ cùng bộ trước hạn ngày mười sáu. Cọc và gỗ cần thêm hết mười đồng nữa, Tạ Duy ghi vào phí khảo đã nhận.
Buổi đầu, họ nối các điểm từ trạm thấp của Lê Trác. Tạ Duy đi lên đặt đầu đọc tại những chỗ chạm được, giữ cùng vị trí ở mép rịn, cọc giữ mức và phía đá ngoài. Qua vài lượt, chênh đổi ở một dải hẹp quanh chân tuyến ngắn, trong khi điểm đá đối chứng ngoài dải ít đổi hơn.
Nước rịn cũng có lúc ướt sang mép khác. Họ ghi giờ và mức, không đẩy đầu đọc vào sâu dưới đá rồi đoán cả tầng từ một mũi dụng cụ. Lê Trác đặt tên điểm theo cọc, để ai mang bản lại cũng biết mình đang nói cùng một chỗ, chứ không chỉ nhớ nơi Tạ Duy từng thấy cảm giác khác.
Tới cuối buổi, dải nghi đảo đã nhỏ lại trên bản nhưng còn những khoảng không nối được. Tạ Duy giữ nguyên cọc có dấu đối, nhờ người giữ kho kiểm việc che và nhận lại sau khi mình đi vắng. Lê Trác cầm bản sao, buổi mười ba mới tiếp phần đã hẹn; hai ngày giữa anh có việc riêng ở Nham Khê.
Ngày mười một, Tạ Duy xuống thuyền về Bạch Tảo. Anh mang thước ruộng của mình, để bộ đo dẫn trong kho và thước chuyền cho Lê Trác giữ, không đem dụng cụ đang được hẹn dùng tại Nham Khê đi cùng chuyến khác. Về tới khe, anh báo nhà giữa ngày mai tới đủ từ sớm, nhờ gọi những người chỉ ranh như đã hẹn.
Ngày mười hai tháng tư, ba mảnh ruộng được khảo trọn ngày. Người đàn bà dẫn anh tới mốc trên, hai người giữ bờ kề cùng chỉ chỗ nhận. Tạ Duy đo từng gấp bờ, so lối nước và diện tích hiện trạng, tới xế mới ghép đủ bản. Một chỗ ranh còn hai cách nhớ được giữ riêng, không giải bằng chữ ký của anh.
Bà nhận bản rồi lấy tờ đổi công cũ ra, gạch phần ngày khảo đã làm. Ba lượt trực ngày mười, mười ba, mười sáu tháng ba đã được bà giữ đủ; hôm nay là phần Tạ Duy trả lại, không có khoản công mới đem thu thêm. Anh giữ bản sao, ở Bạch Tảo tới hết ngày mới thu dụng cụ về chỗ trọ.
Sáng ngày mười ba, anh trở lại Nham Khê theo chuyến sớm, chiều cùng Lê Trác về các cọc. Hai lượt thuyền đi về hết mười đồng, thức ăn đợt ấy hai mươi, cộng khoản dụng cụ và cọc đã trả, tiền đang giữ còn một trăm hai mươi lăm.
Mốc đối còn nguyên. Lê Trác bắt đầu từ trạm thấp, Tạ Duy đặt đầu đọc lại những điểm đã ghi ngày mười. Hướng chênh quanh dải đá nay đổi so buổi trước, cả số dụng cụ và phần nước rịn nhìn được đều cho họ lý do giữ dải ấy riêng. Điểm ngoài dải không đi cùng độ đổi như vậy.
Tạ Duy nhớ cách đội khảo gọi những đợt lên xuống của linh lưu là tức triều. Hai ngày không cho biết một chu kỳ dài bao lâu, nhưng đủ chỉ rằng nền dưới tuyến không thể coi là một đường dẫn bất động theo buổi mẫu đầu. Ở nơi nước và tức đổi qua đất, khả năng nền trượt phải được đem đo tiếp trước khi đặt tải.
Anh ghi rủi ro ấy bằng nét khoanh, chưa tô thành đất đã dịch. Hai bản cao độ hiện có cần thêm mốc và một đợt quan sát để biết mặt đất phản ứng ra sao. Lê Trác giữ cùng cách ghi, chỉ phần nào số đã tới, phần nào vẫn là câu hỏi. Nếu mai đem tới xưởng, họ sẽ nhìn thấy lý do cần chờ, không phải một kết luận đã đủ để gạt tuyến ngắn khỏi bàn.
Hết buổi thứ ba, Lê Trác giao phần số của mình, nhận lại dụng cụ rồi về bến theo lượt đã hẹn. Tạ Duy trả thước đo dẫn và hai vỏ nạp cho kho, giữ bản nhận để khỏi lẫn với phần thước riêng của bạn.
Trên đường qua dãy nhà thợ, anh nhìn tới những rễ cây bắc qua mép nền. Hôm trước chúng chỉ là vật phải tránh khi đặt chân thước. Bây giờ anh muốn hỏi người đã sống ở đó xem qua các mùa, những dấu nằm trên bờ còn đổi thế nào ngoài hai ngày mình vừa đủ công đứng đo.