Ninh Vũ mở cửa nguồn vào buổi sáng ngày mười bảy.
Tạ Duy đứng bên đoạn nối đầu, nhìn lớp nước mỏng dần lấp những chỗ đáy gồ. Nước lần này không được múc từ hố trữ lên thùng. Nó tới từ nhánh khe, men theo đường vòng qua dải đá đã đo, đi dưới tấm đậy trên lối rồi rẽ về các cửa ruộng.
Anh đi theo, chậm hơn dòng ở đoạn đầu nhưng nhanh hơn nó ở chỗ máng mới. Vài giọt rịn dưới mép ván làm anh dừng lại. Anh kê tay vào mặt ngoài, thấy chỉ ướt một đường nhỏ, gọi người giữ điểm ghi lại để trám khi ngắt, không cúi vào sửa ngay giữa lúc nước đang qua.
Cuối tuyến, chủ bờ ngồi trên viên đá cạnh dấu mức. Ông cắm chiếc lá khô xuống chỗ nước vừa chạm tới, ngẩng lên báo đã nhận. Tạ Duy nhìn qua vai ông tới khoảnh ruộng đầu tiên đã loáng nước trên mặt. Anh đã quen với cảnh chậu khô nằm cuối bờ; mất một lúc anh mới nhớ phải ghi giờ thay vì cứ đứng nhìn.
Lê Trác gọi từ điểm thấp. Anh đặt thước cạnh cọc, kiểm mực khi Ninh Vũ cho đóng rồi mở cửa cuối. Nước dừng dưới đường nhập nguy cơ như ở đoạn thử, nhưng lần này phải chờ thêm vì cả tuyến còn tích nước. Tạ Duy chép độ trễ ấy vào bên cạnh số cũ, không lấy kết quả dùng thùng hôm trước thay cho nó.
Người góp ván đi dọc ruộng nhà mình, thấy nước tới thì cười, rồi chỉ dấu đầy cao hơn trên bờ.
“Thêm một chút là tới. Ngươi mở lên, ta trả bốn mươi ngay như đã hẹn.”
Tạ Duy quay lại cửa đầu. Cữ gỗ còn một nấc có thể nâng. Bốn mươi đồng đủ mua thêm đất trám, trả một phần vật liệu còn mượn; anh cũng không phải đếm mười đồng cuối mỗi khi nghĩ tới bữa tiếp theo. Đường vòng đã không mất nước vào đá rỗng, cuối khe vừa báo nhận. Anh bắt đầu tính nếu chỉ nâng trong một lát, rồi hạ xuống trước khi cửa cuối đóng thì sao.
Lê Trác đặt đầu thước lên bờ, gọi anh.
“Duy, ra đây nhìn.”
Anh bước xuống. Ở phía ruộng vừa nhận, nước mới lan qua một góc, còn dải đất sát bờ kia chưa thẫm hết. Lê Trác dùng thước chỉ đường nước dự kiến đi trọn khoảnh, rồi chỉ mực họ đang đọc.
“Ngươi mới biết nó tới cửa. Chưa biết qua cả vòng tưới mất bao lâu. Nâng bây giờ, số lượt đầu cũng không còn cùng một mức.”
Tạ Duy nhìn dấu đầy cũ. Nó vẫn nằm đó từ trước khi anh thêm phần nhà cuối và bỏ nét dẫn ở gờ. Để nhận tiền sớm, anh phải làm đúng một việc chưa được kiểm trong điều kiện có đủ người dùng.
Anh trở lên gặp người góp ván, giữ tay ngoài cữ.
“Ta không nhận phần thưởng sớm. Cứ để ở dấu thấp.”
“Tiền của ngươi, ngươi tự bỏ. Nhưng đừng hết tuần lại bảo phải chờ nữa.”
“Ta sẽ giao số cả tuần, đủ hay thiếu đều nói. Nếu không đạt mức đã chốt thì không nhận khoản thưởng đủ vòng.”
Ông nhìn phần ruộng còn khô, sau cùng gật đầu. Tạ Duy chép thêm một bản giờ nước tới và mức cữ đang giữ, đưa người góp ván cất cùng tờ điều kiện thưởng. Đến ngày hai mươi bốn, hai bên sẽ cùng so số, không chỉ nghe anh kể lại.
Gần trưa, họ ngắt theo ca đã hẹn để kiểm chỗ rịn ở đầu máng. Nước sinh hoạt được trả về đường cũ trước; các vò đã thu riêng vẫn còn nguyên phần ưu tiên. Tạ Duy trám đường rịn, chờ lớp trám chắc rồi mới để Ninh Vũ nhận lại. Lượt sau được ghi thành lượt mới, không nối khoảng đã đóng vào thời gian ruộng nhận nước.
Lê Trác kiểm hết phần được thuê, giao bản số và chỉ những chỗ cần đọc tiếp khi anh về. Ba nhà đã trả công, anh không nhận thêm việc ngồi canh cả tuần chỉ vì đang có mặt. Tạ Duy cất bản sao, giúp xếp thước theo thứ tự, tiễn bạn tới đầu lối thấp rồi quay lại cửa.
Buổi chiều, Ninh Vũ cho mở ở cùng dấu. Tạ Duy đi xuống theo những điểm đã giao người đọc, hỏi cả lúc nước tới lẫn lúc ruộng được ngắt. Bảy ngày tới cần nhiều hơn những lần anh đứng nhìn một mình. Chủ ruộng nhận báo mỗi lượt trong phần việc đã thống nhất; nếu không giữ được giờ thì báo trước để đổi người, không bỏ trống rồi điền lại sau.
Đến xế, ở một cửa dưới nước chậm hẳn. Người giữ cửa gọi lên, bảo từ lúc trước còn chảy đều, không ai ở đây vừa đóng gì. Tạ Duy quay lại kiểm đoạn nối, thấy bờ không nứt và cữ vẫn ở dấu thấp.
Anh chưa tìm ra nước đã yếu từ chỗ nào. Ninh Vũ giữ nguyên mức, cùng anh ngược lên phía khe. Dưới ruộng, chiếc lá chủ bờ dùng đánh dấu vẫn nằm bên mép nước mới tới, còn một khoảng đất khô chưa được vòng tưới chạm vào.