Lương Cảnh nhận bản sơ bộ vào ngày bảy, sau khi hỏi Tạ Duy vì sao mái nhà và lối phơi xuất hiện thêm trên dải chân đồi.
Anh đưa các điểm đo cùng nơi người giữ đất đã cho xem, để phần lời kể chưa đối ở mép riêng. Chủ sự xem lại phạm vi hợp đồng, nhận phần hiện trạng ấy thuộc việc phải giao, nhưng nhắc buổi xem ngày sáu đã lỡ. Tạ Duy không được coi ngày khảo thêm là lý do tự dời hạn cuối; các khoảng còn trống phải đưa vào bản ngày mười sáu bằng đúng trạng thái của chúng.
Sau khi bản được nhận, người giữ quỹ mới trả một trăm năm mươi đồng theo mốc. Tạ Duy ghi ngày thực nhận là ngày bảy, để cùng giấy xin chậm. Số đang giữ lên ba trăm chín mươi lăm, trong đó phần lớn phải trả cho công khảo đợt này. Một trăm cuối còn chờ bộ so sánh, chưa thành tiền có thể hẹn tiêu.
Người của xưởng tìm anh vào xế. Buổi gặp đã lùi khiến họ phải chờ thêm một ngày mới bàn được chuyến vật liệu. Chủ xưởng đặt lịch hàng tháng năm ra trước, nói mỗi ngày xe chậm là phôi và gốm nằm ở kho thêm, người làm vẫn phải ăn. Họ muốn một đường ngắn có thể đưa vào dùng sớm, không mua riêng một bản so đẹp để cất.
Tạ Duy trải cả hai tuyến. Đường chân đồi ngắn hơn, độ cao sơ bộ ít vòng, nhưng những nhà thợ và lối làm việc nằm trong hành lang phải được xử lý bằng phương án thật. Đường sườn đi xa, một số mốc chưa tới được, nền và lối xuống nước chưa khảo đủ. Anh chưa có căn cứ đặt nó lên bàn như một lối tốt hơn mọi mặt.
Chủ xưởng chỉ tuyến ngắn, bảo có thể kê cao ở đoạn nhà thay vì phá thẳng, chi phí cọc sẽ tính sau khi đo nền. Tạ Duy nhận đó là phương án cần so, ghi vào cùng chỗ vướng. Nếu nó làm được, người xem phải biết; anh không bỏ một phương án kỹ thuật chỉ vì bản còn lại tránh được những mái nhà trước mắt.
Xưởng đề nghị ứng ba trăm đồng cho phần khảo sâu và chuẩn bị của tuyến ngắn, dùng cho hành lang đó, theo lịch giao hàng họ đang cần. Tiền xây chỉ bàn sau khi nền, tải và quyền đất đủ. Đường sườn nằm ngoài khoản ấy: họ chưa thấy ích lợi khiến mình trả thêm thời gian và chi phí của một tuyến dài hơn.
Tạ Duy hỏi nếu khảo ra đoạn ngắn phải chậm thì sao. Chủ xưởng đáp cần nhận kết quả đúng, nhưng không đổi khoản ứng sang đường vòng chỉ vì người khảo muốn. Nếu hai bên không cùng nhận điều kiện, cứ để tiền trong quỹ xưởng tới lúc có một việc rõ hơn.
Anh nhìn bảng công định thuê. Với ba trăm ấy, mấy buổi đo nền sẽ dễ đặt người hơn, còn tiền ăn ở không phải cắt từng phần trong phí đã nhận. Nhưng mang nó lên sườn rồi tới cuối tháng xin xưởng coi như cùng một mục tiêu sẽ là đổi việc sau khi người trả tiền đã chọn.
“Tôi tách hai dự toán,” anh nói. “Phần xưởng muốn đặt có phạm vi riêng. Phần sườn tôi khảo từ phí của mình, chưa nhận khoản ứng này.”
Chủ xưởng gấp tờ đề nghị nhưng để lại một bản điều kiện. Ông không hứa mai sẽ theo phương án Tạ Duy tìm được, chỉ nhận sau khi có số có thể ngồi lại. Nếu tuyến dài còn thiếu tiền, anh phải đem cái thiếu ấy tới, đừng trả lời bằng một khoản người khác chưa cho dùng.
Buổi tối, Tạ Duy đặt hai tờ lên bàn trọ. Ở tuyến ngắn, anh ghi phần kê cao cần đo, các nơi phải hỏi nhà thợ và đoạn bến cần thử tải. Ở tuyến sườn, chiều dài, chặng phải chuyền mức, công tiếp cận và những vùng nền còn trắng đứng riêng. Phí Mạch ty mua bản khảo sơ bộ hai phương án, còn những lượt sâu thêm là phần anh phải tự cân trong số đang có, không tự nâng hợp đồng thành một quỹ không đáy.
Anh dành tiền thuê Lê Trác kiểm cao độ qua mấy điểm khó, tính cả đường thuyền và ăn ở. Hai tuyến đều cần số đáng tin; chọn người biết cách chuyền thước từ thấp giúp anh khảo được mà không gọi một người khác leo thay rồi vẫn gắn hết tên mình lên thiết kế.
Tạ Duy gửi giấy hẹn về Bạch Tảo theo chuyến thuyền thường, hỏi Lê Trác có thể nhận các buổi ngày chín, mười và mười ba không. Giữa đó anh phải về làm trọn hẹn ngày mười hai. Nếu bạn có việc khác, anh sẽ sửa lịch trước khi gọi thêm người ở sườn đứng chờ.
Ngoài bãi, xe của xưởng vẫn chọn con đường ngắn về kho, đi chậm qua chỗ lồi hôm trước. Tạ Duy nhìn tới dải sườn tối sau mái nhà, chưa có một lối vận chuyển nào nằm sẵn ở đó để trả lại tiền cho người vừa muốn thử.
Anh cất bản ứng chưa nhận vào bìa điều kiện, giữ hai dự toán trên mặt bàn. Ngày mai có thể phải trả nhiều công hơn và chờ lâu hơn, nhưng phần đường nào dùng tiền của ai đã rõ. Từ đó, những số anh đem tới xưởng sau này mới có thể được nghe như một phương án, thay vì cách xin họ trả cho một việc khác lời đã nhận.