Ngày năm tháng ba, Tạ Duy nhận một việc dựng lại mốc ranh ở bãi phơi ngoài khe. Anh làm trọn ngày, đối điểm cùng hai nhà dùng lối, giao bản vào xế mới nhận một trăm đồng. Sáng hôm sau, anh mang những giấy đổi công vừa ký tới nhà Lê Trác, cùng hai mươi đồng thuê một canh đối lịch và phần việc còn nợ.
Lê Trác đặt chân lên ghế thấp, nhận tiền rồi bảo đem cả giấy cối ra. Tạ Duy đã định chỉ nhờ xem mấy ca tuần gieo; nghe vậy anh lấy thêm bìa trong. Những tờ riêng đã được buộc theo nơi nhận, không tờ nào tự nói mình phải nhường một ngày cho tờ bên cạnh.
Anh đọc phần nhà giữa trước: ba ca trực đổi một ngày khảo ba mảnh ruộng, mười hai tháng tư. Lê Trác đặt nó ở bên trái, xem lịch cối và chuyến dự kiến Nham Khê, rồi chuyển sang giấy nhà đầu.
“Tờ này cũng mười hai tháng tư.”
Tạ Duy cúi xuống. Chữ số do chính anh viết, mép dưới còn có giờ hai ca nhà đầu nhận trong tuần tháng ba. Một ngày khảo nhánh mở rộng, có người các nhà giữ đất tới dẫn; anh đã đọc rõ phần ấy lúc ký.
“Ta đã hẹn ruộng trên vào ngày đó,” anh nói.
Lê Trác kéo hai giấy sát nhau, để nguyên cả hai chữ một ngày. Dù các khoảnh cùng ở Bạch Tảo, đo đủ mỗi bên và gặp người chỉ ranh không thể rút thành một buổi chỉ vì anh muốn giữ cả hai lời hứa. Nếu tự tới muộn, người đợi sẽ bỏ việc của họ để đứng thay khoảng giờ anh đã dùng hai lần.
Tạ Duy nhìn lại lịch tháng tư. Còn chuyến tới Nham Khê tìm nguồn gốm chưa rõ mất mấy ngày, nghĩa vụ máng cối đã có hai đợt. Anh định nói dời một việc sang hôm sau, rồi thấy hôm sau vẫn chỉ là chỗ trống anh chưa hỏi ai có thể tới, chưa tính đường về.
“Ngươi muốn giữ phần nào trước?” Lê Trác hỏi.
Anh nhìn trang nhà giữa. Giống mới và ruộng đang dùng cần đo lại cho phần nước vụ sau; còn nhánh trên là khoảnh muốn mở rộng. Mấy hôm qua, anh đã nghĩ hứa thêm một ngày khảo sẽ mua được hai ca tuần này mà chưa phải chọn bớt mục tiêu nào.
“Ta bỏ phần mở rộng. Giữ việc đo ruộng đã nhận.”
“Vậy hai ca đổi nó phải trả lại họ. Đừng gạch ngày rồi vẫn dùng người.”
Tạ Duy gật đầu, chép những ngày hiện còn chắc ra một trang chung. Ngày mười hai tháng tư ở nhà giữa được giữ nguyên, một ngày trọn cho ba mảnh ruộng có người dẫn. Tờ nhánh mở rộng để riêng, chờ anh tới nhận lỗi và thu hồi thỏa thuận; Lê Trác không gạch hộ lời người khác chưa nghe.
Chủ ruộng đầu đang sửa cán cuốc khi Tạ Duy tới. Ông nghe anh nói hết, đặt cán xuống, hỏi vì sao lần nào phần ông chờ cũng là phần bị giảm. Lúc trước giảm nước để có đường qua đất dưới, lần này một ngày khảo cũng vừa được hứa đã đem rút.
Tạ Duy đưa hai tờ để ông nhìn thấy ngày trùng. Anh không bảo vì bận chung nên người ta phải thông cảm. Lời nhận việc là của anh, và nếu vẫn đi hai chỗ trong cùng một ngày, người chịu sự chậm ấy cũng là các nhà đã tin giờ anh hẹn.
“Ta chưa khảo nhánh trên trong đợt này nữa,” anh nói. “Hai ca tuần gieo ông nhận đổi lấy việc ấy, ta trả lại. Chúng chưa tới ngày làm, ông không còn phải giữ người theo giấy này.”
Ông cầm tờ của mình, kéo vệt gạch qua phần đổi công rồi giữ lại. Ông vẫn muốn mở khoảnh cao sau này, vẫn không hài lòng vì phải đợi, nhưng không nhận một lời hẹn mới vào ngày nào đó để che giấy vừa hỏng. Tạ Duy cũng không đưa thêm ngày ra trước khi biết mình làm nổi.
Hai khoảng ca trống phải có người thật. Anh cùng Ninh Vũ hỏi một người đã tập đọc cọc, nhận đứng đúng hai lượt từng để nhà đầu, mỗi lượt hai mươi đồng. Tạ Duy lấy bốn mươi từ tiền khảo riêng trả để giữ hai buổi; người ấy nhận giờ và phần việc, nếu có chuyện phải báo để đổi trước, không tự để cửa trống.
Từ một trăm mười đồng sau việc khảo, trả canh đối lịch hai mươi rồi khoản giữ ca bốn mươi, anh còn năm mươi. Dụng cụ và việc đo chưa đi đâu xa mà phần công đã có giá rõ hơn những lúc anh chỉ thêm một dòng trên sổ.
Tối, Tạ Duy đem lịch chung cho nhà giữa đọc. Bà kiểm lại mười hai tháng tư, hỏi có phải đổi ngày của mình không. Anh đáp giữ, nhờ bà để bản ấy tới lúc gọi người chỉ ranh, còn phần ca trực ba lượt tháng ba vẫn đúng như hai bên nhận.
Trên đường về, anh đi qua khoảnh cao chưa mở. Cọc phác tuyến vẫn buộc thành bó bên bờ, chưa ai đào xuống đất. Tạ Duy mang bó ấy về, để phần ruộng đang dùng được nhận đủ công và nước trước, dù lời xin chờ của mình giờ đã khó được người chủ ruộng đầu tin như hôm mương vừa chạy.