Lâm Kỷ đè bàn tay lên cần hãm trước khi người thợ dưới chân cửa kịp gõ nêm cuối.
“Dừng lại. Ra khỏi rãnh.”
Người thợ ngẩng lên, chiếc búa vẫn giơ ngang vai. Nước đang ép vào tấm cửa phía sau lưng ông. Từ trên bờ nhìn xuống, khe nước chỉ rộng bằng bàn tay, trắng xóa giữa hai phiến đá đen.
“Chưa tới vạch mà.”
“Ta biết. Bỏ nêm đấy, lên trước đã.”
Kỷ không rời cần hãm để chỉ. Chốt đồng ngay dưới bàn tay anh vừa rung hai lần. Lần đầu trầm, đúng tiếng kim loại chịu tải; lần sau mảnh hơn, ngân dai ở chỗ lẽ ra phải tắt. Người đứng xa dễ tưởng đó là tiếng búa vọng. Nhưng búa còn chưa xuống.
Hai người thợ bước khỏi rãnh. Người cuối ôm cuộn dây, vạt áo sũng nước quệt qua bậc đá. Đến khi ông đặt cả hai chân lên sàn, Kỷ mới ra hiệu cho người giữ cửa thu nước thử.
Cần hãm nặng dần. Anh dẫn khí xuống cánh tay, giữ cho nó khỏi giật ngược, nhưng chỉ vài hơi thở cổ tay đã nhức. Sức Dẫn Khí không đủ ghìm cửa này lâu. May mà vòng tời phía trên bắt được răng; đội vận hành quay thêm một lượt, kéo phần tải còn lại khỏi tay anh.
Chốt im.
Kỷ buông tay, thấy trong lòng bàn tay có một vệt đỏ xiên. Anh chà nó vào vạt áo rồi cúi xuống nhìn đường nêm. Không có vết nứt nào mới.
Người ghi công đứng cạnh hòm dụng cụ, tờ nghiệm thu kẹp dưới khuỷu tay.
“Ngươi có nghe nhầm không? Hôm qua đã thử khô.”
“Thử khô không ép nước.”
“Ta hỏi có hỏng không.”
Kỷ lại đặt đầu ngón tay lên chốt. Đồng đã nguội, không còn gì để nghe. Anh rất muốn tìm được một chỗ lỏng, dù nhỏ thôi. Chỉ cần có thể giơ nó lên trước mặt mọi người, việc vừa làm sẽ thành đúng ngay tức khắc.
“Chưa biết.”
Người ghi công thở dài. Tốp thợ vừa lên ngồi thành hàng dưới mái che. Có người cởi giày đổ nước, có người ngửa mặt uống từ ống tre. Họ đã chờ từ sáng để lắp xong bộ chốt trong lượt nước thấp này. Sang chiều, cửa phải trả về cho người dẫn thuyền.
“Nếu chưa nghiệm thu, công sửa không phát hôm nay được.”
Kỷ nhìn tờ giấy dưới khuỷu tay ông. Anh đã tính khoản ấy cho tiền trọ và gạo mang về Trầm Lô. Hai ngày đường núi không ngắn; ở thêm dưới cửa ngày nào là phải ăn ngày ấy. Nhưng người thợ vừa đứng trong rãnh còn đang xoa đầu gối, làn da tái đi vì nước lạnh.
“Cứ ghi chưa nghiệm thu.”
“Ghi vì ngươi dừng?”
“Vâng.”
Ngòi bút cào lên giấy. Kỷ nghe rõ tiếng ấy hơn cả nước.
Anh từng mong có một ngày chữ ký của mình nằm cuối bản thiết kế. Khi đó anh được quyết định cách ghép, cách thử, không phải nhận bản vẽ người khác rồi tìm cách khiến nó chạy. Hôm nay ngay cả việc yêu cầu thử lại cũng phải chờ người giữ cửa gật đầu.
“Muốn tháo thì đợi hết ca luồng,” người giữ cửa nói. “Bên Vấn Triều đã cho người tới hỏi hai lượt.”
Kỷ xin giữ nguyên nêm, chỉ đo lại khoảng hở và dấu mực trên trục. Việc ấy không cần mở nước. Người giữ cửa đồng ý, nhưng nhắc đừng để dụng cụ chắn đường vận hành.
Anh xếp thước lên bờ rãnh. Đầu gối chạm đá lạnh làm anh tỉnh hẳn. Dấu mực cũ vẫn nguyên, khoảng hở không vượt bản vẽ. Kỷ đo lại lần thứ hai, chậm hơn. Kết quả không đổi.
Một người thợ đi tới, đặt cuộn dây cạnh anh.
“Lúc ngươi gọi, ta tưởng đứt chốt.”
“Ta chỉ nghe nó rung khác.”
“Ừ. Lần sau gọi to hơn. Dưới ấy nước át hết.”
Kỷ ngẩng lên. Người thợ đã quay đi nhặt búa, không hỏi thêm chuyện tiền công. Anh bỗng nhớ Đỗ Nghiêm cũng thường đứng ở những chỗ tiếng nước át lời gọi như thế.
Mười tám tháng trước, bàn tay anh đã kéo một cần van khác. Anh nhớ sức giật của nó, nhớ ý nghĩ phải giữ mẻ luyện trước khi áp lực phá lò. Còn tiếng gọi từ nhánh bên, anh không nhớ mình có thực sự nghe thấy hay chỉ ghép vào từ lời kể về sau. Khi tìm được Nghiêm, người bạn ngồi sát chân tường, nhìn miệng người khác mà không trả lời.
Kỷ kéo thước ra khỏi khe, lau thật khô. Lần này anh đã gọi trước khi có người ngã. Điều đó không khiến lần trước nhẹ đi.
Bóng mái che dịch qua hòm dụng cụ. Anh kiểm ba lõi đồng giữ chấn và ba dải vải thấm lực vừa được tạm ứng cho công sửa, xếp lại từng món. Chưa món nào hỏng; anh chưa có lý do tháo dùng chúng để đoán mò.
Ngoài bậc cửa vang lên tiếng chân. Một người mặc áo đi thuyền dừng ở đầu sàn, kiếm đeo gọn bên hông, ống quần còn vết bùn khô. Nàng nhìn tấm cửa đã khép rồi nhìn tờ nghiệm thu trên tay người ghi công.
“Ai vừa cho dừng?”
Kỷ đặt thước xuống.
“Ta.”