Sáng hôm sau, Lâm Kỷ trải hai tờ giấy trước mặt Hà Uẩn trong gian nghỉ cạnh cửa. Thầy anh đọc bản tính trước, rồi mới đặt ngón tay lên hai hàng dấu rung. Ngoài hiên, người của Vấn Triều đang chờ cùng một hộp gỗ dài.
Hà Uẩn đã ở trạm giữ cửa để xem việc sửa. Tối qua, khi người giữ cửa báo lượt thử dừng, ông cho gọi Kỷ sáng sớm mang số đo tới. Anh không phải trở ngược đường núi về môn để chờ một lời đáp.
“Con đổi chỗ tay giữa hai lần?”
“Vâng. Con đã ghi ở đây.”
“Vậy chưa gọi được là hai lần đo cùng điều kiện.”
Kỷ cúi nhìn hình bệ. Anh đã nghĩ đến điều ấy sau khi tắt đèn đêm qua. Nhưng nghe thầy nói, anh vẫn có cảm giác mình vừa mang tới một chứng cứ quá yếu.
“Tiếng thứ hai có từ lần đầu. Con muốn thử đối chiếu bằng thứ không phụ thuộc tai con.”
Hà Uẩn gõ nhẹ đầu ngón tay lên tờ giấy, không bảo anh sửa những dấu lệch. Ông gọi người ngoài hiên vào. Tri Vi đi sau người đại diện môn mình, dừng ở đầu bàn phía bên kia. Áo nàng có mùi khói bếp; có lẽ đoàn thuyền đã ngủ lại bến.
Người đại diện đặt hộp xuống, mở khóa. Trong đó là hai vật dẹt, nằm riêng trên những miếng vải đã ngả vàng. Một mảnh sẫm màu, cạnh ngoài cong nhẹ. Mảnh kia sáng hơn ở giữa, mép xỉn như từng ngâm nước lâu. Chúng không có mặt số hay kim chỉ.
“Một mảnh lấy từ phần cửa bên Trầm Lô,” Hà Uẩn nói. “Mảnh kia bên Vấn Triều giữ. Lúc sửa Khóa Triều, hai bên thu được cùng đợt.”
Kỷ ghé lại gần. Những rãnh mảnh trên mặt vật không giống nét trận anh thường dùng. Ở góc có chữ nhỏ, bị cặn khoáng che mất một phần.
“Bộ kiểm chấn?” anh hỏi.
“Từng được cất dưới tên ấy. Ta chưa thấy nó cho số đo.”
Tri Vi cầm mảnh sáng hơn qua lớp vải. Nàng nghiêng nó về phía cửa sổ, đọc những nét đã lộ. Người đại diện Vấn Triều lấy từ đáy hộp ra tờ sao phần chữ tìm được, đặt cạnh tay nàng.
Kỷ chờ Hà Uẩn bảo cách dùng. Thầy lại đẩy sang anh một tờ nhận dụng cụ còn trống.
“Muốn đối đo thì nhận. Đồ cũ cũng phải có người chịu trách nhiệm, không lấy ra rồi thất lạc vì tưởng nó hỏng.”
Anh nhìn chỗ dành cho người nhận. Trong đầu đã hiện ra cảnh mang được một vật đo độc lập tới bệ chốt, chứng minh hai nhịp kia không do tay anh. Nhưng cả thầy cũng chưa khiến nó hoạt động.
“Nếu kiểm không ra, con được trả nguyên trạng?”
“Được. Không tự mài, đục hay nối vào trận tải.”
Tri Vi đặt mảnh của nàng xuống.
“Và không dùng để cho mở thuyền trước khi biết nó đo cái gì.”
Hà Uẩn nhìn nàng, rồi gật đầu. Kỷ thấy câu ấy đáng ghi hơn một lời hứa sẽ tìm ra lỗi. Anh kéo tờ nhận về, chép dấu sẫm trên mảnh mình và vết sứt nhỏ ở góc. Tri Vi làm tương tự ở tờ bên kia. Người đại diện hai môn cùng nhìn lại dấu, xác nhận mỗi người nhận đúng mảnh do môn mình thu hồi.
Đến mục mục đích, Kỷ dừng bút.
“Đối chiếu tiếng rung ở bộ chốt,” anh đọc thành tiếng.
“Kiểm công dụng trước,” Tri Vi nói. “Nếu khác đồ đo thì dừng ở đó.”
Anh thêm câu ấy. Nàng không sửa cách mô tả bệ chốt của anh; anh cũng không hỏi nàng định đưa kết quả về môn thế nào. Trước mắt, có hai tờ nhận khác nhau nằm trên cùng một bàn.
Ra khỏi gian nghỉ, Kỷ đem mảnh phiến tới bậc đá khô. Nó nhẹ hơn anh tưởng, không ấm lên khi anh truyền vào một tia khí rất nhỏ. Anh lập tức thu lại, nhớ điều cấm nối vào tải vừa nhận. Tri Vi ở cách một cánh tay, mở tờ sao chữ dưới nắng.
“Tạ đạo hữu đọc được không?”
“Được vài đoạn. Chỗ này không nói mực nước.”
Anh nhìn theo ngón tay nàng. Những chữ còn rõ có nhắc tới lần thử không đạt, tới việc nhớ lại và dừng. Đó là lối ghi hướng dẫn mà anh chưa từng thấy trên thước đo nào. Kỷ quay mảnh của mình lại. Những rãnh nhỏ vẫn nằm im, không trỏ vào cửa, cũng chẳng đổi khi tời trên cao quay để kiểm khô.
Đáng lẽ anh nên thất vọng. Buổi sáng trôi đi, món đồ mong dùng để bác sai số lại có vẻ đưa anh sang một việc khác. Nhưng tiếng đồng hôm qua vẫn còn đó. Anh bọc phiến lại, lấy thước thường khỏi hòm.
“Ta kiểm nêm bằng thước trước,” anh nói. “Phần chữ chưa rõ thì đừng thử vội.”
Tri Vi gấp tờ sao, cùng anh trở xuống sàn. Hà Uẩn còn đứng ở hiên, đang nói với người giữ cửa về lượt nước kế tiếp. Kỷ không gọi thầy xuống bảo đảm giúp mình. Anh quỳ bên bệ, đặt thước ngang dấu cũ, để hai mảnh đồ lạ nằm yên trong túi vải riêng.
Dưới ánh nắng xiên, vết mực hôm qua đã khô. Anh bắt đầu đo từ đó.