Tạ Tri Vi nhận ra người vừa trả lời mình qua dấu Trầm Lô trên hòm dụng cụ. Anh còn trẻ, tay áo xắn quá khuỷu, một bên cổ tay đỏ ửng. Bên cạnh anh là bộ chốt vừa lắp mà nàng đã được báo sẽ nghiệm thu trước trưa.
“Thuyền dưới bến đang đợi lượt nước này,” nàng nói. “Đóng đến bao giờ?”
“Ta chưa biết nguyên nhân.”
Người ghi công đưa tờ giấy cho nàng xem. Không có ghi nhận nứt gãy, chỉ một dòng dừng vì tiếng rung khác thường. Tri Vi đọc xong, trả lại. Nếu chuyện gì chưa biết cũng đủ giữ cửa khép, thuyền có thể đợi tới hết mùa.
“Chốt nằm bên tời. Mở theo mức cũ có vướng nó không?”
“Có chịu tải. Mức cũ không làm nó đứng ngoài.”
Nàng nhìn xuống nước. Dưới khúc ngoặt, ba mái mui chụm lại gần bến, bóng người đi qua lại trên ván. Đoàn của nàng chưa ai dám gỡ dây. Họ chờ nàng trở về nói một câu có thể đi.
Tri Vi muốn nói cứ mở nửa luồng, nàng sẽ giữ đoạn nước qua mũi thuyền. Với tu vi Kết Mạch, nàng có thể cắt dòng ép sang một bên trong thời gian ngắn. Nhưng từ chỗ này đến khúc ngoặt không chỉ có một mũi thuyền. Cửa giật một lần, người ở cuối đoàn sẽ chịu phần nàng không với tới.
“Ta là Tạ Tri Vi, Vấn Triều.”
“Lâm Kỷ.”
Nàng đã nghe tên anh giữa những lời trách thượng lưu. Cũng như hẳn anh đã nghe người ta nói Vấn Triều chỉ cần nước cho thuyền, mặc lò sống chết. Đứng trước bộ chốt ướt, những lời ấy không giúp nàng chọn được độ mở.
Tri Vi đi đến đầu sàn để nhìn đường nước phía sau cửa. Nếu muốn kiểm lời anh, nàng phải đứng được ở nơi thấy tải đổi. Ở trên bậc khô này, nàng chỉ nhìn được một mặt cửa kín.
“Lâm đạo hữu, cho ta xem chỗ rung.”
Kỷ chỉ vào mặt đồng dưới trục. Anh nói ngắn, không giảng cấu tạo cả cửa. Tiếng lạ xuất hiện sau khi nước lên, trước nhát búa cuối. Dừng rồi thì không nghe lại được. Nàng đặt tay lên lan can, chỉ cảm thấy rung đều truyền từ lòng cửa.
“Nếu thử lại, người dưới rãnh có cần ở đó không?”
“Không. Phần ấy đã lắp xong. Nhưng phải có người giữ tời và người nhìn mực nước.”
“Ta nhìn phía hạ lưu.”
Kỷ chưa đáp ngay. Tri Vi biết anh đang nhìn kiếm của mình, hay nhìn dấu Vấn Triều cũng vậy. Nàng rút bàn tay khỏi lan can.
“Chưa mở cho thuyền. Ta phải xuống báo họ trước.”
Từ cửa xuống bến chỉ một quãng dốc đá, nhưng đủ để lời hứa lúc sáng đuổi kịp nàng. Người chủ hàng bước ra ngay khi thấy nàng. Sau lưng ông, một người chèo ngồi vá quai giày bằng sợi gai rút từ dây buộc.
“Đến lượt chưa?”
“Cửa phải kiểm lại.”
“Chúng ta đã chờ cả buổi.”
Tri Vi biết. Tiền hộ tống của nàng cũng gắn với chuyến đi, không gắn với thời gian đứng bờ. Nàng đã định rời cửa trước khi trời tối, ngủ ở trạm tiếp theo. Nếu trễ, cả đoàn lại trả tiền neo và cơm thêm một bữa.
Chủ hàng chỉ ra khoảng nước sáng ngoài bãi.
“Thuyền nhẹ đi trước được chứ? Cho người chèo thử một lượt, không chở hàng.”
Người vá giày ngẩng lên. Tri Vi nhìn thấy vết sẹo trên mu bàn tay ông, nhưng không biết ông nghĩ gì. Nàng không hỏi ông có dám đi không. Trước mặt chủ hàng, câu hỏi ấy khó mà nhận được một lời từ chối yên ổn.
“Thử nước không cần có người trên thuyền,” nàng nói. “Tôi lên kiểm cửa. Khi nào có mức mở chịu được, tôi xuống báo.”
“Tạ đạo hữu giữ kiếm cũng không được sao?”
Nàng nhìn sợi gai mắc giữa hai ngón tay người chèo. Mười tám tháng trước, nàng từng bảo một người cùng đội cứ giữ vị trí, đường rút sẽ còn. Nàng nhớ mình đã tính rất chắc. Người ấy sống, nhưng lúc kéo được ra khỏi nhánh kẹt, hai bàn tay cứng đến mức không nắm nổi dây.
“Tôi chưa biết cửa sẽ giật thế nào. Chưa dẫn được.”
Chủ hàng im một lúc rồi quay lên thuyền. Tri Vi ở lại giúp kéo dây neo cao hơn, tránh mạn cạ đá khi nước xuống. Người chèo cất kim thô, cùng nàng đẩy tấm ván lên bờ.
“Nếu qua đêm, cô bảo sớm để chúng tôi nhóm bếp.”
“Ta sẽ xuống trước chiều.”
Khi trở lại sàn cửa, nàng thấy Kỷ đã buộc sợi chỉ ngang vạch nước. Tốp thợ rút hết khỏi rãnh, người giữ tời đang thử cờ hiệu. Nàng đứng phía dưới cánh cửa, chọn nơi thấy cả vạch đá lẫn khúc nước vừa đổ ra.
“Không ai ở dưới?” nàng hỏi.
Kỷ đi hết sàn một lượt rồi mới trả lời.
“Không còn ai.”
Tri Vi tháo kiếm, đặt bao lên bậc khô. Lần này nàng không cần dùng nó để ép nước theo ý mình. Nàng cần nhìn xem nước thực sự đi đâu khi cửa chỉ mở một khe.
“Ta ra hiệu thì giữ nguyên,” nàng nói. “Đừng tăng để kịp lịch.”
Kỷ gật đầu, đưa tay về phía cần hãm.