Sầm Uyên ngồi dưới mái che sửa một chiếc giỏ bắt cua. Bên chân ông có chậu nước trong đặt khăn, thỉnh thoảng ông nhúng tay rồi mới luồn nan. Kha hỏi đúng tên, ông nhìn hắn từ sợi dây đeo tay nải xuống đôi giày còn bám muối.
“Từ Gió Ngược về?”
“Vâng. Tôi vừa nhận kỳ đèn.”
“Ta không lặn nữa.”
Ông nói câu ấy trước cả khi nghe lời nhờ. Kha đặt bộ kìm xuống bậc, ngồi cách chậu nước một khoảng.
“Tôi muốn hỏi cách xuống mặt sau trụ. Dây vịn chỉ tới góc sàn.”
Sầm Uyên ho khan, quay mặt sang phía không có người. Đợi qua cơn ho, ông mới hỏi Kha có mang giấy hay chỉ định nhớ bằng đầu. Kha lấy mẩu giấy thừa, lật mặt chưa ghi. Ông nhìn qua mấy chữ ở mặt kia nhưng không hỏi.
Kha đẩy tới phần tiền công đã đếm sẵn, trị giá nửa linh thạch.
“Tôi có ít. Xin mua cách vào chân trụ, không nhờ ông xuống cùng.”
Sầm Uyên dùng ngón tay chặn tiền, chưa lấy ngay.
“Ngươi học để làm gì dưới đó?”
“Khói tụ dưới sàn. Tôi chưa nhìn được chỗ thoát.”
Ông đặt chiếc giỏ sang bên. Trên nền đất khô, ông vạch hình thân trụ và ba đoạn sàn. Cạnh sau có chỗ gỗ lõm, không phải bậc, không được đặt cả chân vào. Muốn nhìn xuống phải chuyển dây sang móc phía nhà trực, có người giữ đầu trên. Nước đổi thì không xuống, kể cả mặt nước còn cách sàn một quãng.
“Dòng ở chân trụ đã dâng trước khi ngươi thấy nước lên,” ông nói. “Tới khi thấy nước trườn qua gỗ thì tay đã không bám nổi.”
Kha chép vị trí móc, hỏi lại phía quay mặt khi chuyển dây. Sầm Uyên gạt hình hắn vừa vẽ, bắt vẽ lại đúng hướng nhà trực. Lần đầu Kha đặt ngược bên có dòng ép. Hắn đỏ mặt, sửa. Nếu cứ theo bản đầu, hắn sẽ thả người ra đúng chỗ dây dễ cọ cạnh sắt.
“Luyện khí mấy?”
“Tầng bốn.”
“Đủ giữ đèn không có nghĩa đủ chống nước. Đừng thử bằng vai.”
Kha gật đầu. Sầm Uyên chỉ giữ tiền khi hắn nhắc đúng cả lối về, rồi đưa một đầu nan bắt hắn hình dung chỗ tay cần bám. Cuộc hỏi không kéo dài, nhưng lúc đứng dậy, Kha đã biết vì sao có đoạn sàn nhìn gần mà không thể với tới.
Hắn thu giấy, hỏi thêm người giữ đèn cũ có hay bị khói không. Sầm Uyên ngước mắt.
“Ngươi chưa hỏi người ta à?”
“Ở trạm chỉ nói người ấy rút.”
“Bệnh phổi. Đứng đó càng lâu càng nặng. Ta bảo nghỉ từ trước, mãi vừa rồi mới chịu rời ca.”
Kha im một lát. Hắn nhớ người trả thẻ dưới hiên, nhớ mình đã ngồi xuống ngay sau khi nghe nhịp hụt. Lúc ấy hắn nghĩ nhiều về cái ghế trống hơn người vừa đứng dậy. Một kỳ mười tám linh thạch với chỗ ngủ có thể cứu hắn khỏi cảnh chờ việc; với người kia, chính cái chỗ ngủ gần khói ấy lại giữ bệnh lâu thêm.
“Giờ ở đâu?” hắn hỏi.
Sầm Uyên chỉ dãy nhà gần trạm thuốc, nói người ta đã đến nhờ y sư xem, đừng kéo về hỏi việc. Kha đáp mình hiểu. Ông cầm giỏ lên, coi cuộc mua bán đã xong, không nói thêm chuyện bệnh của người khác.
Kha đi qua dãy nhà ấy trên đường ra đò. Có người ngồi phơi áo ngoài sân, cổ quấn khăn dù nắng đã ấm. Hắn nhận ra người trả thẻ, nhưng không chắc người kia nhớ mình. Đang do dự, người ấy đã hỏi:
“Ngươi nhận trạm rồi?”
Kha gật đầu. Người giữ cũ nhìn tay nải của hắn, hẳn nhận ra bộ kìm lộ khỏi mép vải.
“Đừng tăng khí một mạch lúc đèn hụt. Ta làm thế mãi cũng không giữ nổi.”
“Trạm nói nạp lại là lên.”
“Có lên. Rồi lại tắt.”
Một cơn ho ngắt câu sau. Kha đứng chờ, cuối cùng chỉ hỏi người ấy có cần nhắn gì về đồ để ở trạm không. Người giữ cũ muốn lấy chiếc cốc sứ mẻ cạnh giường, ngoài ra không muốn quay lại. Kha nhận lời đem cốc theo chuyến vật tư kế, không hỏi thuê người ấy chỉ mình cả đêm.
Trên đò về, hắn đọc lại hình Sầm Uyên vẽ. Tiền trong túi còn ít hơn sáng, đổi lấy một con đường chưa được thử. Hắn không thấy mình mua hớ. Đến Gió Ngược, Kha đem giấy cho người phụ đèn xem, chỉ chỗ cần người giữ đầu dây nếu phải xuống kiểm.
Quản trạm bảo cứ qua ca tối rồi tính. Kha cất giấy vào chỗ khô, lấy chiếc cốc mẻ rửa sạch đặt riêng. Trong bếp, hơi nóng đang dâng; ngoài trụ, gió đã đổi sang phía mang mùi bùn. Hắn thay áo, xuống chuẩn bị đêm đầu tự giữ trọn phần trực của mình.
Người phụ đèn đi cùng tới đầu cầu, hỏi có cần buộc đầu dây ngay không. Kha nhìn bóng trụ đổ dài trên dòng nước đang nhanh lên, lắc đầu. Hắn kể lại lời dặn về lúc đổi triều, bảo chờ buổi nước thấp mới thử lối sau. Người kia tỏ vẻ nhẹ nhõm. Hai người cùng kiểm móc ở sàn trước, sau đó kéo dây thừa gọn vào sát cột. Kha muốn gặp Sầm Uyên sớm chính vì không biết dưới trụ có gì, nhưng đem bản vẽ về không khiến hắn lập tức quen chỗ ấy. Hôm nay chỉ cần biết mình chưa nên bước xuống đâu đã đáng phần công trả ông.