Sáng ngày thứ ba, Kha ngủ đến khi bếp trạm dọn xong bữa. Hắn ăn phần cơm để lại, uống nước rồi đem lõi cháy ra chỗ có nắng. Đêm qua mỏi đến mức chỉ muốn nằm, bây giờ đầu óc tỉnh hơn, hắn mới nhìn kỹ vệt cháy trong lòng lõi.
Lõi không cháy đều. Phía sát miệng rãnh đen nhất, phần ngoài vẫn còn những sợi nguyên màu. Kha không có nghề làm bấc, chẳng dám kết luận chỉ từ đó. Hắn mang cả lõi tới người phụ đèn, hỏi có thể lấy hai đoạn bấc thừa để thử ở hộp kiểm không.
“Đừng nối vào đèn đang chạy,” người kia dặn.
“Tôi biết. Tôi thử dưới bếp trước.”
Hộp kiểm vốn dùng để xem bấc có ăn khí, chỉ lớn bằng hai bàn tay. Hai hốc nhỏ nối với một tấm đồng dẫn, ánh lửa lọt qua khe bên trên. Kha lau hết dầu cũ, đặt nó lên nền đất trống. Nếu có cháy, người trong bếp vẫn kịp hất cát vào mà không làm cả luồng mất đèn.
Hắn nạp vào hốc bên trái. Ngọn lửa lên, thấp nhưng đều. Khi giữ lâu thêm, đầu ngón tay hắn lại nóng như đêm qua. Kha rút ngay, nhìn lửa tắt. Hắn chuyển sang bên phải, thử một đoạn ngắn hơn. Tới lúc thả tay, lửa còn bám thêm một thoáng rồi mới lụi.
Người phụ đèn ngồi xuống đối diện.
“Ngươi nhả sớm quá.”
“Nếu bên này nhả mà bên kia nhận thì sao?”
“Có đèn hai bấc làm vậy. Trên trụ vẫn phải theo nước. Hộp này nhẹ, giữ được không có nghĩa ngoài kia giữ được.”
Kha gật. Hắn không trông chiếc hộp nhỏ chịu thay dòng nước dưới trụ. Hắn cần tìm một nhịp tay không khiến cổ mạch nóng lên trước đã.
Lần đầu đổi hốc, hắn quên thu khí ở tay trái. Hai ngọn cùng bùng, tấm đồng nóng rát. Người phụ đèn gõ cán kẹp vào nền, Kha ngắt cả hai, đợi nguội mới làm lại. Lần thứ hai hắn ngừng quá lâu, ánh sáng tắt giữa hai lượt. Hắn đặt một hòn sỏi cạnh hộp làm mốc, lấy hơi thở thay cho việc đếm trong đầu.
Hơi đầu giữ bấc trái. Hơi thứ hai thu về, đưa sang phải. Hơi thứ ba để mạch nghỉ rồi quay lại. Hắn phải kéo dài hơi thở vừa đủ, không phải cố nín. Mỗi lần vội, vai hắn lại cứng lên và ngón tay quên nhả. Người phụ đèn không sửa hộ, chỉ chỉ vào vệt lửa để hắn tự thấy khoảng tối.
Đến gần trưa, Kha giữ được ánh sáng một khắc. Lưng áo ướt mồ hôi, nhưng tay hắn còn đủ vững để nhấc gáo nước. Hắn không tiếp tục, lấy que gạch thời gian trên mép hộp, sau đó ngồi xuống ăn phần cơm nguội. Thành công nhỏ đến mức người bếp đi ngang chẳng nhận ra có gì đáng nhìn; với Kha, nó khác hẳn cảnh hai tay co quắp đêm qua.
Quản trạm tới xem lúc hắn đang thu dọn. Ông nhìn hai đoạn bấc, hỏi có dùng lõi dự trữ không. Kha đưa đoạn thừa ra, rồi chỉ vệt ghi một khắc.
“Tối có giữ được không?”
“Chưa biết. Tải ngoài trụ khác.”
“Ta không trả công cho việc ngồi chơi hộp.”
“Tôi tập lúc nghỉ, không bỏ ca.”
Ông ta không có cớ lấy hộp lại, đành dặn đừng làm cháy thêm. Kha lau sạch mặt đồng trước khi cất. Hắn hơi giận, nhưng lời hỏi của quản trạm cũng là điều hắn lo: giữ một đốm lửa trên nền đất khô còn cách xa việc cho thuyền thấy đường cả đêm.
Chiều xuống, hắn mang nhịp vừa tập ra trụ lúc nước thấp. Người phụ đèn giữ tay quay, cho hắn thử một đoạn có người nhìn. Kha mở hốc phụ, đưa khí sang rồi thu về. Đèn chính thấp đi, ánh từ hốc bên cạnh vừa kịp đỡ. Một vài lượt đầu trôi qua, sau đó gió đổi, lửa nghiêng hẳn và hắn hụt mất một nhịp.
Người phụ đèn tiếp tay trước khi ánh sáng sụp. Kha lùi khỏi rãnh, nghe tim mình đập nhanh. Vai hắn đã biết cách thả, nhưng tai và mắt chưa theo nổi cả lửa lẫn nước. Nếu cứ chỉ đếm hơi, hắn sẽ bỏ mất lúc đèn cần bù.
Hai người quay về cách trực cũ, chia lượt ngắn và giữ người phụ ở gần hơn khi đổi triều. Kha không ép thử tới lúc kiệt sức. Buổi tập ở nền đất vẫn có ích: hắn đã ngắt tay trước khi lõi nóng, không lặp lại chuyện cháy đêm qua. Chỉ có thế, chưa đủ một ca.
Hắn hỏi người phụ đèn có nhìn ngọn lửa suốt lượt không. Người kia lắc đầu, chỉ vệt sáng chiếu lên mảnh đồng ở cửa hộp. Nhìn vệt ấy sẽ bớt chói mắt, lại còn thấy được mặt nước ngoài khe kính. Kha đổi chỗ ngồi theo hướng tay chỉ, phát hiện mình không phải cúi sát hộp nữa. Hắn thử giữ mắt ở đó, không nạp khí, đợi một con sóng đi qua. Vệt sáng rung lên một lát trước khi ngọn lửa bên trong nghiêng. Hắn ghi nhớ độ trễ ấy, nhường lại chỗ cho người đang tới lượt.
Sau khi lên nhà trực, hắn lấy mẩu giấy ghi thêm chỗ gió đổi. Cạnh dòng một khắc, hắn để trống khoảng dài phía sau. Hắn còn cả kỳ đèn để lấp khoảng ấy bằng những lần thử, nhưng tối nay trước hết phải ăn, ngủ và trở xuống đúng giờ. Hắn cuộn khăn kê dưới gáy, nhắm mắt trước khi tiếng người ngoài bếp kịp gọi mình ra xem một việc khác.