Đường tới Cánh Trì mất trọn ngày thứ bốn mươi sáu. Khi đò ghé xưởng, nắng chỉ còn trên đầu những cột chống mái. Kha nhìn qua dãy thân thuyền kê chờ sửa, không biết chiếc Liễu nói nằm ở đâu. Nàng dẫn hắn tới bàn nhận thuê trước, xin xem lượt vừa bị trả.
Người giữ bàn lật sổ, tìm tờ giấy còn gập mép. Người mua cũ bỏ lượt hai ngày trước vì thuyền không đi được luồng sâu. Tiền đã đối lại, quyền nhận theo kỳ thuê mua còn mở tới người kế. Kha đứng cạnh bàn, chợt nghe nhịp hụt giữa tiếng cưa ngoài sân.
Hắn giữ mắt trên dòng ngày, không quay đi tìm tiếng ở những thân thuyền cũ. Cánh Trì có đủ thứ bị bỏ ngoài bệ nhiều tháng; khoảng hụt này chỉ xuất hiện khi hắn tới bàn có một lượt nhận còn mở. Lý do người trước bỏ vừa được người giữ sổ nói ra, không nằm trong âm lạ.
“Họ chê đáy nông,” người giữ bàn kể. “Muốn chở ngoài luồng lớn mà không chịu đổi thân. Bà chủ đã nói từ lúc đầu.”
Liễu xin xem bản kích thước. Kha nhìn mớn nước ghi thấp hơn thuyền thường đi luồng sâu, hỏi có thể xuống nhìn đáy không. Người giữ bàn bảo trời sắp tối, muốn ký giữ rồi mai xem cũng được. Hắn đáp cần nhìn ít nhất một lượt trước khi đặt tiền.
Chiếc thuyền nằm ở bệ cuối, có lối kiểm chạy dọc bên dưới, các điểm kê còn chèn đủ. Thân rộng, đáy bằng hơn những chiếc Kha quen, mũi không dựng cao để phá sóng lớn. Sàn chưa lắp hết, qua khe thấy ba vách chia ngăn và những thanh gỗ sẫm. Không có vẻ một con thuyền chỉ cần xuống nước là kiếm được tiền.
Kha đi theo người xưởng xuống lối kiểm, Liễu ở mép trên nhìn dọc mạn. Hắn đưa tay chạm một chỗ dưới ván, đầu ngón tay lạnh ẩm. Sờ chỗ bên cạnh khô hơn, nhưng hắn không biết phần ẩm ăn sâu bao nhiêu. Nếu chỉ nhìn lớp ngoài rồi nói sửa chút là được, hắn cũng đang ký vào phần chưa biết như tờ tải sa.
“Đi biển sâu thì sao?” hắn hỏi người dẫn.
“Xưởng không nhận bảo đảm ấy. Thân này cho nước cạn, đáy hợp bùn. Đi sóng lớn mạn thấp, người mua cũ vì thế mới rút.”
Liễu cúi xuống hỏi Kha nhìn thấy gì. Hắn chỉ vệt ẩm, nói cần thợ xem trước khi định giá sửa. Nàng không thay hắn kết luận, tự kiểm dọc mạn, hỏi chỗ neo và bánh giữ còn đủ không. Người dẫn mở tấm bạt, dưới đó có ba bánh neo cũ, một cái kẹt đầy bùn khô.
Kha nhìn khoảng bụng rộng của thân, tưởng tới hàng nhẹ trên lạch nông, những đoạn thuyền thường phải đợi thêm nước mới vào. Hạn chế không biến mất, chỉ có thể dùng vào nơi khác với người mua trước muốn. Nhưng ba ngăn gỗ ẩm và bánh neo kẹt cũng sẽ đi cùng cách dùng ấy, không phải cứ đổi lời gọi là chúng tự lành.
Liễu đặt chân lên lối xuống khoang, thử khoảng quay người rồi lùi lại. Nàng hỏi hắn nếu đặt thùng vào giữa thì còn đi được không. Kha theo xuống, cầm chiếc sọt rỗng có sẵn thử xoay qua cửa. Nó vừa, nhưng hai người không tránh nhau được ở đó. Họ phải chừa một lối dọc mạn, giảm phần xếp hàng như trên thuyền thường. Liễu ghi lại bằng than trên ván rời, để sáng mai hỏi thợ cách bố trí thay vì tự quyết lúc trời đã tối.
Ra lại bàn, bà chủ đã tới. Bà nhìn hai người rồi hỏi định dùng đâu, không hỏi họ có biết người mua cũ không. Liễu nói muốn kiểm trước, có thể nhận thuê thử vùng cạn. Kha xin thời gian gọi thợ xem ba phần thân và thử neo trong ao xưởng, không đem ra luồng ngay.
Giá thân được bà giữ ở một trăm linh thạch. Nếu thuê mua phải trả trước ba mươi, phần còn lại theo kỳ, đủ tiền mới sang tên. Kha nghe con số, nhìn lại chiếc thuyền ngoài bệ. Mười bốn viên của hắn còn không bằng khoản đầu, chưa kể sửa.
“Chúng tôi chưa nhận mua,” Liễu nói. “Xin giữ quyền thử có hạn, sau kiểm được rút nếu tải không hợp.”
Bà chủ đồng ý giữ tới hết ngày thứ năm mươi, với một viên đặt giữ. Nó được tính trong ba mươi nếu nhận tiếp; rút đúng hạn sau kiểm thì đối lại theo giấy, hỏng do thử phải ghi riêng. Kha xin thêm điều khoản không được bắt nhận biển sâu vốn đã bị loại khỏi phạm vi. Bà bảo chính mình cũng không muốn ai đem nó ra đó rồi quay lại đòi tiền.
Hắn đọc xong, đặt một linh thạch từ túi mình. Liễu ghi rõ đó là khoản hắn ứng vào phần góp dự định, giữ bản nhận bên cạnh giấy đặt. Cả hai nhận quyền thử, còn hợp đồng thuê mua để sau kết quả. Kha không chạm bút vào phần đã nhận thân lành.
Trời tối hẳn khi họ ra khỏi bàn. Người xưởng che lại ba bánh neo, hẹn sáng có thể gọi thợ xuống cùng. Kha đi ngang mạn, đưa đèn soi thêm vệt nước ở chân ván. Một giọt chậm chạp tụ ở mép, rơi vào chiếc khay dưới bệ. Hắn dịch khay cho hứng đúng chỗ rồi nhờ người xưởng giữ nguyên tới lúc thợ tới.